Wankelmoedig

SAN SALVATORGEMEENSCHAP  9 augustus 2026
Wankelmoedig
Voorganger Franneke Hoeks | Lectoren Albrecht Beeftink & Marga van de Koevering
Cantor Jacolien van Breemen| Piano Joost Boekhoeven

OPENINGSLIED Dit huis is een huis waar de deur openstaat 
Welkom
Welkom allemaal op deze zomerse zondag. Fijn om de bekende gezichten weer te zien. Maar ook als je hier af en toe aan komt waaien of misschien voor de eerste keer hier bij ons bent: wat fijn dat u, dat jullie er zijn. Een uur van verhalen, muziek, stilte, beelden, gebed, brood en wijn om ons innerlijk te voeden. Een waarschuwing vooraf. Het wordt een stormachtige viering waarin zee, water en golven mensen – ons – dreigen te overmeesteren. Vertrouwen wordt stevig op de proef gesteld. Hoe zit het met ons vertrouwen en onze moed als het water ons naar de lippen stijgt? Durven wij stormen te trotseren? Letterlijk en figuurlijk.
Jona en Petrus zijn vandaag onze bakens in de storm. In Mattheüs worden de leerlingen in een boot overvallen door een grote storm. Jezus loopt over het water en Petrus stapt over de reling van de boot.
Een stukje uit het boek Jona staat voor vandaag op het rooster. Jona, een van de kleine profeten, lezen we eigenlijk zelden of nooit. Vandaag Jona in sneltreinvaart – het verhaal is te mooi om te laten liggen – met daartussen een tekst die klinkt als een psalm.
Laten we ons klaarmaken voor de hoge golven in onze verhalen en met elkaar de stilte voor de storm opzoeken. We maken het stil. In stilte mogen we landen, hier in deze ruimte, bij elkaar en bij de Eeuwige.
STILTE
GEBED
Vanuit de stilte richten we ons tot jou, ongekende, nabije, bron van vertrouwen. Open onze oren, maak onze harten ruim en bemoedig ons dit uur. Laat oude woorden nieuw worden in ons en geef ons lef om te vertrouwen waar we onze moed voelen wankelen. Wakker vonken in onze ziel aan, zodat we door donker en dood mensen van licht en leven mogen zijn.
 Acclamatie – Bless the lord my soul 
Het verhaal van Jona
Jona, profeet, wordt geroepen om naar de stad Ninevé te gaan. Hij vlucht. Een boot neemt hem mee. Dan gaat het stormen. Orkaankracht. De zeelieden bidden. Hun goden luisteren niet. Het lot wijst Jona aan. Jona voelt dat zijn God aan hem trekt. ‘Gooi mij overboord’, zegt hij. Er wordt met man en macht geroeid, maar er is geen houden aan. Met pijn in het hart gooien de zeelieden Jona overboord. ‘Vergeef ons’, roepen ze nog. De woede van de zee bedaart. Jona zinkt tot op de bodem en de Eeuwige laat hem opslokken door een grote vis.
Drie dagen en drie nachten zit hij in die vissenbuik.
1E LEZING  Jona 2,2-11
Toen begon Jona in de buik van de vis tot de EEUWIGE, zijn God, te bidden: ‘In mijn nood riep ik de EEUWIGE aan
en Hij antwoordde mij. Uit het rijk van de dood schreeuwde ik om hulp – U hoorde mijn stem!
U slingerde mij de diepte in, naar het hart van de zee.
Kolkend water heeft mij omgeven, zwaar sloegen uw golven over mij heen. Ik dacht: Verstoten ben ik, verbannen uit uw ogen. Maar eens zal ik weer uw heilige tempel aanschouwen.
Het water sneed mij de adem af.
Muren van water hebben mij omgeven, met wier is mijn hoofd omwonden. Ik zonk naar de bodem, waar de bergen oprijzen, naar het rijk dat zijn grendels voorgoed achter mij sloot. Maar U trok mij levend uit de dood omhoog,
o EEUIWGE, mijn God! Toen mijn levensadem mij verliet,
riep ik U aan, EEUWIGE, en mijn gebed kwam tot U in uw heilige tempel. Zij die armzalige goden vereren,
verlaten U, trouwe God, maar ik zal mijn stem in dank verheffen en U offers brengen; mijn geloften los ik in.
Het is de EEUWIGE die redt!’

Het verhaal van Jona
De vis spuwt Jona op het droge. De profeet gaat alsnog naar Ninevé. Met tegenzin en zonder vertrouwen. Zijn boodschap is kort en scherp: deze stad zal ten onder gaan!
Maar dan gebeurt het onverwachte. De mensen luisteren, ze veranderen van koers en kiezen voor een ander leven.
Zelfs de koning. n de Eeuwige verandert van gedachten.
Niet de straf, maar het leven krijgt het laatste woord.
Jona moppert. Hij had liever gelijk gehad. Wat zijn profetenwoorden eigenlijk waard? Dan laat de Eeuwige een plant groeien die Jona schaduw geeft. Eén dag later verdort die plant weer. Jona is bedroefd om die ene plant.
En dan klinkt de laatste vraag uit het boek Jona: ‘Jij bent begaan met die plant. Zou Ik dan niet begaan zijn met Ninevé, die grote stad, met al die mensen en dieren?’
Lied Op mijn levenslange reizen

2E LEZING  Matteüs 14,22-33
Meteen daarna gelastte Hij de leerlingen in de boot te stappen en alvast vooruit te gaan naar de overkant. Hij zou ook komen nadat Hij de mensen had weggestuurd. Toen Hij hen weggestuurd had, ging Hij de berg op om er in afzondering te bidden. De nacht viel, en Hij was daar helemaal alleen. De boot was intussen al vele stadiën van het vasteland verwijderd en werd, als gevolg van de tegenwind, door de golven geteisterd. Tegen het einde van de nacht kwam Hij naar hen toe, lopend over het water. Toen de leerlingen Hem op het water zagen lopen, raakten ze in paniek. Ze riepen: ‘Een geest!’ en schreeuwden het uit van angst. Meteen sprak Jezus hen aan: ‘Houd moed! Ik ben het, wees niet bang!’ Petrus antwoordde: Heer, als U het bent, zeg me dan dat ik over het water naar U toe moet komen.’ Hij zei: ‘Kom!’ Petrus stapte uit de boot en liep over het water naar Jezus toe. Maar toen hij voelde hoe sterk de wind was, werd hij bang. Hij begon te zinken en schreeuwde het uit: ‘Heer, red me!’ Meteen strekte Jezus zijn hand uit, Hij greep hem vast en zei: ‘Kleingelovige, waarom heb je getwijfeld?’ Toen ze in de boot stapten, ging de wind liggen. De leerlingen wierpen zich voor Hem neer en zeiden: ‘U bent werkelijk Gods Zoon!’
Acclamatie Maak uw woord
OVERWEGING
Ik ben een keer omgeslagen met een zeilboot. Het waaide hard en bij een windvlaag hadden we de boot niet meer onder controle. We maakten water en sloegen om. Een moment van paniek. Hoe kom ik boven? Gelukkig waaide het hard, maar was het mooi weer. Ik droeg een zwemvest en geen dik zeilpak. Met wat hulp van andere bootjes kregen we onze boot weer overeind. Dat was dat. Dat gevoel van paniek kwam weer even bovendrijven bij het lezen van deze verhalen, want wat gaat het water vandaag tekeer.
Water heeft in Bijbelse verhalen vaak een gelaagde betekenis. Water is bron van leven, maar ook plaats van chaos en gevaar. Veel vrienden van Jezus waren visser van beroep en dus thuis op het water.
Vandaag spookt het op het water. De leerlingen en Jezus hebben een drukke dag achter de rug. Ze hebben net de wonderbaarlijke broodvermenigvuldiging meegemaakt. Te veel mensen en toch genoeg te eten. Daar moeten de leerlingen wel even van bijkomen. Ook Jezus zoekt de stilte en stuurt zijn vrienden vooruit. Met een boot.
De wind komt uit de verkeerde hoek en de leerlingen moeten alle zeilen bijzetten om de boot op koers te houden. Zelfs deze vissers hebben het zwaar te halen. En dan is daar een gestalte op het water. Jezus! De leerlingen raken in paniek. Ze kunnen hun ogen niet geloven. Een geest! En angst krijgt hen in haar macht. Van die stoere vissers blijft niet veel over.
Houd moed! Wees niet bang!
Voor mij zijn dit kernwoorden als het over geloven gaat. Moed houden! De angst je niet laten verlammen.
Het verhaal van Jezus die over het water loopt, is ook in Marcus te lezen. Matteüs gaat nog een stapje verder. ‘Kom’, zegt Jezus. Dat lijkt een uitnodiging om in zwaar weer overboord te stappen. De wat impulsieve Petrus stapt over het gangboord en stapt op het water. Wauw, ongelooflijk.
En dan krijgt de angst hem weer te pakken. Zijn moed wankelt en hij gaat kopje-onder. En dan is daar die hand. Jezus reikt zijn hand, pakt hem vast. Een reddingsboei.
We gaan nog verder terug in de tijd en reizen naar Ninevé. Ten tijde van Jona stond deze stad bekend om haar ‘verdorvenheid’. Van Assyriërs – Ninevé was een belangrijke Assyrische stad – hadden Joden weinig goeds te verwachten. De Assyriërs veroverden uiteindelijk zelf een deel van Israël. Naar Ninevé gaan was zoiets als tijdens de Tweede Wereldoorlog in Berlijn de vrede gaan prediken. Een schier onmogelijke opdracht.
Niet vreemd dat Jona denkt: dit is godsonmogelijk. Hij vlucht. Met een boot. Op het water steekt een hevige storm op. Dit heeft de bemanning nog niet eerder meegemaakt. Goden worden aangeroepen. Ieder bidt tot zijn eigen god.
Dan Jona, die nattigheid voelt. Ik heb niet geluisterd naar mijn God. Mooi hoe de bemanning toch probeert het tij te keren. Fatsoenlijke mensen. Als ze Jona als laatste redmiddel overboord zetten, vragen ze om vergeving.
Jona zinkt tot op de bodem van de zee. Dieper nog. Het binnenste van een vis. Drie dagen en drie nachten. Een verwijzing naar de opstanding van Jezus? In de ingewanden van de vis bidt hij tot God.
Uitgespuugd door de vis – een soort wedergeboorte – gaat hij opnieuw naar Ninevé. Zijn verblijf op de bodem van de zee heeft geen ander mens van hem gemaakt. Met tegenzin gaat hij naar deze Assyrische stad en maakt zich er met een Jantje-van-Leiden vanaf.
En wonder boven wonder gaat Ninevé overstag. Tot en met de koning. Wat een prachtig resultaat! Maar Jona mokt en twijfelt aan de opdracht die de Eeuwige hem gaf. Wilde God überhaupt deze stad wel vernietigen? Wat zijn profetenwoorden dan nog waard?
Jona bouwt een hut net buiten de stad. Hij wil zien wat God gaat doen. Bij die hut laat God een boom groeien, zodat Jona in de schaduw zit. De volgende ochtend verdort de boom. Jona is verdrietig.
En dan die laatste vraag: ‘Jij bent begaan met die plant. Zou Ik dan niet begaan zijn met Ninevé, die grote stad, met al die mensen en dieren?’
Ninevé. Wat is voor ons Ninevé? Wat zijn plekken waarvan je denkt dat je er niets kunt uitrichten?
Dat zijn voor mij plekken als Gaza, Oekraïne en al die andere brandhaarden in de wereld. Dat zijn de wachtrijen voor Ter Apel of al die andere plekken waar mensen wachten op een beter bestaan. Dat zijn de plekken waar met man en macht geprobeerd wordt de opvang van vluchtelingen tegen te houden.
En soms is Ninevé heel dichtbij. Bijvoorbeeld een gesprek waarin gezegd wordt: vluchtelingen, of mensen met minder inkomen, die passen niet in onze wijk, in onze stad, in ons land.
Wat doe je dan? Wat doe ik dan?
Ik voel me vaak Jona. De moed zakt in mijn schoenen. Maar ik kan ook Petrus zijn. Die vol enthousiasme aan iets begint wat te groot en te zwaar lijkt te zijn. En dan zakt de moed in de schoenen. Herkenbaar?
Ik heb een vraag aan jullie. Als mijn moed wankelt, willen jullie dan voor mij Jezus zijn? Roepen jullie me dan toe: ‘Houd moed. Wees niet bang!’
En als ik kopje-onderga, steek dan je hand uit en laat merken: ik heb je. We doen het samen.
En ik beloof je dat ik op deze manier Jezus voor jou zal zijn als jouw moed wankelt.

Geloofslied Nu nog met halve woorden
TAFEL | COLLECTE | MUZIEK

VOORBEDE
Laten wij bidden voor allen die leven in de storm. Voor mensen die vluchten voor oorlog en geweld,
voor wie hun huis verloren hebben door natuurgeweld of klimaatverandering, voor allen die gevangen zitten in angst, eenzaamheid of uitzichtloosheid.
Dat zij, zoals Jona in de diepte en Petrus op de golven,
mensen ontmoeten die hun een veilige plek bieden
en een hand reiken die zegt: je bent niet alleen.
Acclamatie Oh lord hear my pray’r 
Laten wij bidden voor leiders, bestuurders en voor onszelf.
Dat wij de moed vinden om niet weg te kijken van onrecht,
maar de eerste stap te zetten naar vrede, gerechtigheid en verzoening. Dat wij ons niet laten verlammen door de golven van polarisatie, wantrouwen en angst,
maar blijven geloven dat kleine daden van medemenselijkheid
Acclamatie Oh lord hear my pray’r 
Laten wij bidden voor alle mensen die onderweg zijn.
Voor wie zoeken naar zin, naar een nieuw begin, naar een plaats om thuis te komen. Voor geloofsgemeenschappen, buurtinitiatieven en allen die bouwen aan verbondenheid. Dat wij, als mensen in één boot, elkaar niet loslaten wanneer de wind tegenzit, maar samen blijven hopen, delen en elkaar overeind houden.
Acclamatie Oh lord hear my pray’r 
Wij denken hier rondom de tafel aan hen die ons zijn voorgegaan, mensen die de overkant hebben bereikt. Mogen zij als een liefdevolle herinnering met ons meereizen, in het vertrouwen dat zij thuis mogen zijn in het licht van de Eeuwige.
Acclamatie Oh lord hear my pray’r 
TAFELGEBED
Jij die we God noemen, een zachte kracht, alom aanwezig,
wij danken Jou voor de wereld waarop wij wonen, deze aarde met alles wat er leeft en groeit. Jij die we God noemen, vader en moeder tegelijk, die ons wil ontvangen om wie wij zijn, met onze lichte en donkere kanten.
Jij die we God noemen, jij was aanwezig toen Jona wegzonk in de diepte, bleef bij hem tot hij de moed vond om opnieuw te beginnen.
Jij die we God noemen, jij was daar toen de leerlingen worstelden met wind en water. En toen Petrus dreigde te zinken, was daar een uitgestoken hand.
 Die hand van jouw kind, Jezus, die mooie mens uit Nazareth, die lang geleden heeft gezegd: Houd moed, wees niet bang!

En wat Hij altijd deed, deed Hij ook de laatste avond.
Hij ging met zijn vrienden aan tafel. Hij nam het brood,
brak het, deelde het uit en zei: Weet jij hoe je vol vertrouwen kunt leven? Als je het brood van iedere dag niet alleen eet, maar breekt en deelt met elkaar. Zo heb ik het ook gedaan toen ik bij jullie was.

Daarna nam hij de beker en zei: Drink uit deze beker
als ik er niet meer ben, vertel elkaar wat echt belangrijk is:
deel vreugde en verdriet en als het aan jullie ligt, wees bevriend met iedereen.
Daags daarna is Jezus gestorven, maar niet voorgoed. Hij leeft nog te midden van ons en gaat met ons mee naar een betere wereld. Hij zegt: vier samen dat je bij elkaar hoort,
dat je niet alleen op de wereld bent. Weet dat je elkaar kunt inspireren om te worden wie je echt wilt zijn. Kijk maar goed: overal in de wereld waar mensen elkaar  ntvangen en ontmoeten, samen het leven delen, daar gebeurt het. Die geest van zachte moed waait over de wereld tot op de dag van vandaag. Geest die ons maakt tot mensen die handen uitsteken naar wie dreigt te verdrinken, die brood delen met wie honger heeft en de moed niet verliezen in stormachtige tijden. Die Geest houdt ons gaande, dus laten we woorden geven aan de stroom die al zo lang over de wereld waait. Oude woorden die Jezus zijn vrienden en vriendinnen meegaf.
ONZE VADER

VREDESWENS| VREDESLIED Wees werktuig van
BROOD EN WIJN DELEN
LIED Kom in mij

MEDEDELINGEN

SLOTGEDACHTE
Een broeder vroeg aan Abba Sisoës:
‘Wat moet ik doen als ik steeds weer val?’
Abba Sisoës antwoordde:
‘Sta op!’
‘En als ik opnieuw val?’
‘Sta opnieuw op.’
‘Hoelang moet ik dat blijven doen?’
Abba Sisoës glimlachte en zei:
‘Tot je laatste adem. Want de weg van een mens bestaat niet uit nooit vallen, maar uit telkens weer opstaan.’

ZEGENWENS
Moge de Eeuwige ons zegenen wanneer de weg helder is,
maar evenzeer als de horizon verdwijnt achter wind en golven. Mogen wij de moed ontvangen om niet te vluchten
voor wat liefde van ons vraagt. Mogen we de rust vinden
te midden van storm en tegenwind. En mogen wij ontdekken dat hoop niet ontstaat wanneer alle gevaar geweken is, maar wanneer mensen elkaar de hand reiken
om samen op weg te gaan. Zo zegene ons de Ene, bron van leven, Woord dat roept, Geest die ons beweegt.
Laten we gaan met de zegen van de Eeuwige,
die we kennen als vader/moeder, zoon en heilige Geest.
SLOTLIED De woorden die wij spraken