SAN SALVATORGEMEENSCHAP | 3 augustus 2025
Niemand leeft voor zichzelf
Voorganger: Marian Veenker | Lector Albregt Beeftink en Corrie Dansen
Muziek o.l.v. Machteld Terlingen| Pianist Karen Vogel
Openingslied Wie mag te gast zijn
Welkom!! Fijn dat jullie er zijn; trouwe bezoekers, incidentele bezoekers of misschien zelfs iemand die hier voor het eerst is. Wees welkom. Dit is een plek voor iedereen. Dit is een uur om ons even te bezinnen en ons te laten inspireren.
Aan het begin van deze viering steken we de paaskaars aan als teken van het licht dat met ons gaat. Een licht van hoop en bemoediging, als teken van Gods nabijheid.
En we steken ook de vredeskaars aan. We denken aan zoveel mensen die in oorlog en geweld leven, in angst en pijn: dat onze gebeden en handelingen een stukje mogen bijdragen aan de vrede.
Het thema dat ik voor de viering van vandaag het gekozen is: Niemand leeft voor zichzelf; een boodschap die duidelijk aan ons wordt meegegeven in de lezingen van vandaag. Ze nodigen ons uit om ons te bezinnen op waar het echt om gaat in het leven.
Gebed
Laten we het stil maken in onszelf, een moment van stilte en bezinning. We komen tot onszelf en we plaatsen onszelf in het hier en nu met alles wat er in ons leeft. Stilte….
Goede God, open ons hart zodat jouw woord, jouw wijsheid, jouw waarheid ons kan doorgronden en ons kan bewust maken van wat er werkelijk toe doet in dit leven.
Acclamatie Die huis vol mensen
Eerste lezing – Prediker 2:1-11
Ik zei tegen mezelf: “Laat ik eens proberen van het leven te genieten. Ik zal plezier maken!” Maar ook dat bleek zinloos.Ik dacht: “Lachen is onzinnig. En wat heb je aan plezier maken?”Ik probeerde uit of wijn mij gelukkig kon maken. Ik liet me leiden door wat ik voelde, maar met mijn verstand bleef ik nadenken. Ik wilde ontdekken of er iets goeds was dat mensen kunnen doen tijdens hun leven — zolang ze op aarde leven. Ik deed grote dingen: ik bouwde huizen, ik plantte wijngaarden.Ik legde tuinen en parken aan, met allerlei soorten bomen. Ik groef vijvers om de bomen water te geven. Ik had veel slaven, geboren in mijn huis en gekocht. Ik had meer koeien en schapen dan wie dan ook voor mij in Jeruzalem. Ik verzamelde zilver en goud, schatten van koningen en landen. Ik zorgde voor zangers en zangeressen. Ik had ook alles wat een man zich maar kan wensen aan vrouwen. Ik werd beroemder en rijker dan iedereen vóór mij in Jeruzalem. En toch bleef ik mijn verstand gebruiken. Alles wat ik wilde, gaf ik mezelf. Geen enkel genot ontzegde ik me. Ik genoot van alles wat ik had bereikt. Dat was mijn beloning voor al mijn harde werk. Maar toen keek ik terug op alles wat ik had gedaan, en op de moeite die ik ervoor had gedaan. En ik besefte: het was allemaal zinloos. Een en al lucht. Er is niets blijvends te vinden onder de zon.
Lied Tijd van vloek en tijd van zegen
Evangelie Lukas 12:13-21
Iemand uit de menigte zei tegen Jezus: ‘Meester, zeg tegen mijn broer dat hij de erfenis met mij moet delen.’ Jezus antwoordde: ‘Meneer, wie heeft mij als rechter aangesteld om over jullie bezittingen te beslissen?’ Daarna zei hij tegen de mensen: ‘Pas op! Zorg dat je niet hebzuchtig bent. Het leven gaat niet om rijkdom. Ook als je nog zoveel bezit, betekent dat niet dat je echt leeft.’ Toen vertelde Jezus deze gelijkenis: ‘Er was eens een rijke man die een heel goede oogst had. Hij dacht bij zichzelf: “Wat moet ik doen? Ik heb geen ruimte meer om mijn graan op te slaan.” En hij zei: “Weet je wat? Ik breek mijn schuren af en bouw grotere. Daar bewaar ik dan al mijn graan en andere rijkdommen. Dan kan ik tegen mezelf zeggen: Je hebt genoeg voor jaren, rust lekker uit, eet, drink en geniet van het leven!” Maar God zei tegen hem: ‘Dwaas! Vannacht zul je sterven. Wat heb je dan nog aan al je rijkdom? Wie krijgt het allemaal?’ En Jezus sloot af met deze les: ‘Zo gaat het met mensen die alleen maar bezig zijn met rijkdom voor zichzelf, maar niets opbouwen dat waarde heeft bij God.’
Acclamatie Wie zijn leven
Overweging
Tja, de teksten die we net hebben gehoord zijn behoorlijk direct en duidelijk. En we weten het natuurlijk ook allemaal wel; geld en roem en macht maken niet gelukkig. En ik denk dat wij allemaal hier zeker de kern van deze boodschap begrijpen, dat hoef ik jullie niet meer te vertellen. En toch is het denk ik goed om er weer eens bij stil te staan en er nog eens wat dieper naar te kijken.
Prediker vertelt ons over een soort experiment waaraan hij zichzelf heeft onderworpen. Hij heeft, zoals we nu zouden zeggen, alles uit het leven gehaald, alles geprobeerd om de zin en geluk van het leven te vinden: drank, macht, rijkdom, roem, vrouwen, avonturen, grootse daden … noem maar op; de lijst is heel lang van alle dingen die hij heeft gedaan: alles wat hij maar wilde en verlangde. En hij geeft toe dat hij daar ook van genoot. Maar hij gaat verder, hij reflecteert op deze gebeurtenissen, hij kijkt naar binnen en overpeinst wat het hem nu uiteindelijk heeft gebracht: Hij vat het prachtig samen in zijn conclusie: “Maar toen keek ik terug op alles wat ik had gedaan, en op de moeite die ik ervoor had gedaan. En ik besefte: het was allemaal zinloos. Een en al lucht”.
Het woord dat hij gebruik voor ‘lucht’ is het Hebreeuwse woord ‘hevel’. Dat betekent zoveel als adem, lucht. Het is vluchtig, het glipt door onze vingers. Het is niet verkeerd om van dingen te genieten, maar het genot blijft niet, het geeft geen diepere voldoening. Als je een keer tijd hebt, lees dan eens het boek van Prediker. Het staat bol van adviezen, waarschuwingen en ook diepe wijsheden die nog steeds, ook in deze tijd, gelden.
Maar ik mis bij Prediker toch wel een conclusie; zoiets van wat is het dan wel? Als we dan naar Jezus luisteren dan krijgen we hier een duidelijker antwoord op. Ook toen maakten mensen zich druk over geld en goed. En Jezus geeft een heel duidelijke waarschuwing en belangrijke les: “Pas op! Zorg dat je niet hebzuchtig bent. Het leven gaat niet om rijkdom. Ook als je nog zoveel bezit, betekent dat niet dat je echt leeft.” Jezus zegt niet dat rijkdom verkeerd is, maar dat je je niet druk moet maken over wat je bezit. Wij zouden kunnen denken dat de rijke man in de parabel best wel slim is. Hij maakt een slimme investering voor de toekomst, door het bouwen van grotere schuren voor zijn graan, zodat hij er nog jaren van kan genieten. Vertaald naar onze tijd zou je kunnen zeggen dat het iemand is die zijn geld goed investeert, zodat hij of zij zich geen zorgen hoeft maken over de toekomst.
Wat Jezus veroordeelt is niet de rijkdom zelf, of het feit dat we plannen maken voor onze toekomst. Hij veroordeelt hebzucht. Hebzucht als een soort negatieve drijfveer. Door hebzucht zijn mensen niet tevreden met wat ze hebben. Door hebzucht willen mensen steeds meer geld en macht. En dat gaat vaak ten koste van anderen. Door hebzucht zijn mensen niet gauw geneigd om te delen van wat ze hebben. Het is de ‘richting van het hart’ waar we ons bewust van moeten zijn. Om niet in de val van hebzucht te trappen is het belangrijk om af en toe eens goed naar onszelf te kijken en te zien wat ons drijft, waar we ons druk over maken, waar ons hart ligt. Want alles wat we alleen voor onszelf opbouwen en vergaren, heeft geen waarde in de ogen van God. Het is lucht, het is vluchtig, het brengt geen voldoening en geluk.
Jezus leefde zelf heel eenvoudig. Hij had geen huis en weinig spullen, maar hij gaf mensen zijn tijd, aandacht en liefde. Hij liet zien dat het echte geluk niet komt van wat je hebt, maar van wat je geeft.
De boodschap van vandaag is denk ik om van binnen vrij te zijn. Vrij van zorgen over bezit, vrij van het idee dat je belangrijker bent als je veel hebt. Die vrijheid helpt je om te leven met open handen en een open hart. Dan kun je delen wat je hebt, goed zijn voor anderen, en samen leven in liefde en respect. Het is geen gemakkelijke boodschap, maar wel één die we ons moeten blijven beseffen.
Het leven draait niet alleen om jezelf. Het draait om samen leven, om delen, om zorgen voor elkaar. Dáár zit het diepe geluk in: in geven, niet in hebben. Niemand leeft voor zichzelf.
Geloofslied Lichtcredo
Klaarmaken tafel | Instrumentale muziek
Voorbeden
Goede God
Wij bidden voor onze wereld, waarin zoveel verdeeldheid is
tussen rijk en arm, machtig en kwetsbaar.
Waar hebzucht relaties stukmaakt,
natuur aantast en vrede in de weg staat.
Ontwaak in ons het besef dat wij genoeg hebben,
en maak ons tot mensen die durven delen.
Laat ons bidden: Bij U is de bron van het leven
Goede God,
Wij bidden voor allen die met open handen leven.
Voor wie geven zonder iets terug te verwachten,
voor wie zorgen, troosten, tijd maken.
Voor alle mensen die zorgen voor verbondenheid en aandacht hebben voor anderen.
Laat ons bidden: Bij U is de bron van het leven
Goede God,
wij bidden voor wie in deze tijd
geen hoop meer voelen, geen richting meer zien.
Voor wie het leven als leeg ervaren,
voor wie gebukt gaan onder verdriet, eenzaamheid of psychische pijn.
Wees nabij in hun donker,
breng mensen op hun pad die luisteren zonder oordeel,
die met kleine gebaren laten zien: jij doet ertoe.
Laat ons bidden: Bij U is de bron van het leven
Tafelgebed
Eeuwige,Jij die ons kent vanaf het begin,
die onze naam roept nog voor wij spreken,
die het leven gaf — niet om te vergaren,
maar om te delen.
Wij danken Jou
om de adem die Jij ons geeft,
om de tijd die ons wordt toevertrouwd,
om de mensen naast ons,
die tot zegen zijn.
Maak ons hart ontvankelijk,
onze handen open,
onze ogen helder
voor wat er werkelijk toe doet.
Gezegend Jij,
die ons roept tot een leven
van eenvoud en verbondenheid,
die ons uitnodigt aan een tafel
waar niemand voor zichzelf leeft
en niemand alleen hoeft te zijn..
Wij gedenken Jezus,
die geen schuren bouwde,
maar tafels dekte —
open voor iedereen.
Die op de avond voor zijn dood
brood in zijn handen nam,
zijn dank uitsprak,
het brak en deelde met zijn vrienden, zeggend:
Neemt en eet,
dit is mijn leven,
gebroken voor jullie,
gedeeld met liefde,
opdat jullie één zijn
en leven in mijn geest.
En hij nam de beker,
zegende die,
deelde hem rond en zei:
Drinkt hieruit, allemaal,
dit is mijn bloed,
mijn hart,
mijn liefde tot het uiterste toe.
Vergeet mij niet —
maar doe wat ik heb gedaan:
leef voor elkaar.
Zo vieren wij het mysterie van geloof,
dat liefde sterker is dan dood,
dat God aanwezig is
waar mensen elkaar vasthouden
en het goede zoeken.
En verenigd met allen
die ons zijn voorgegaan,
bidden wij de woorden
die Jezus ons gegeven heeft:
Onze vader
Vredeswens | Vredeslied De Vrede zal zijn
Brood en wijn | muziek |
lied: De woorden die wij spraken
Mededelingen
Zegenwens
Een van de lezingen van het oecumenisch rooster van vandaag, is een brief van Paulus aan de Colossenzen. Het is een zegen, die ik hier graag als zegenwens voor ons allen wil meegeven in aangepaste vorm.
Ga met een gezegend hart deze nieuwe week in.
Kleed je in medeleven, in goedheid en eenvoud,
in zachtheid en geduld.
Verdraag wie je tegenkomt,
en vergeef – zoals jij ook vergeving hebt ontvangen.
En boven alles: Kleed je in liefde.
Liefde die alles samenbindt en vrede sticht in jou en om je heen.
Laat de vrede van Christus je hart leiden,
en wees dankbaar – voor het leven, voor elkaar, voor vandaag.
Laat de woorden van Jezus in je wonen.
Laat ze klinken in wat je zegt, in wat je doet, in hoe je leeft.
Zing met je hart, dank met je stem,
en draag zijn naam –
met vreugde en vertrouwen.
Zo mag jij tot zegen zijn –
en zo zegent God jou, die wij noemen Vader/Moeder, Zoon en Heilige Geest
Amen
Slotlied Nu wij uiteengaan