Viering met Samenzang 26 juli 2026 Thema Laten. óf laten zien en zijn
voorganger Heleen Hendrikx
Joost op de piano- Machteld Terlingen cantor
lectoren Maria Claessens en Marga van der Koevering
Openingslied: Zomaar een dak boven wat hoofden
Welkom
Vrede voor dit huis: voor de mensen die hier komen, voor wie hier voor het eerst komen en voor wie hier vaker zijn. Vrede voor de mensen die met ons verbonden zijn; dierbaren en zovele andere levende wezens bekend of onbekend; onze mede aardbewoners. Stellen wij dit samenzijn onder het teken van de Eeuwig Levengevende; Onvergankelijke Liefdevolle Bron. Het Licht van de Paaskaars brandt reeds ter verwelkoming van jullie allemaal.
Mag deze vlam als stille getuige ons geloofsleven bekrachtigen.
En de vredeskaars brandt, onze gedachten en gebeden gaan uit naar de vele situaties van onvrede dichtbij huis en wereldwijd. Helaas in talloze gradaties en dat duurt al generaties lang. Hoe lang nog? Mag deze vredesvlam ons bemoedigen om in vrede te leven.
Vandaag vieren wij rond het thema laten of laten zien en zijn met oude en nieuwe woorden, met gebaren en symbolen, met klanken én in stilte.
Het is zomer… Zomertijd een tijd van buiten zijn; om te bewegen en te ontspannen. Vakantietijd voor velen. Het woord vakantie komt van vacare: leeg worden, ruimer. Dat is voor ieder mens op zijn tijd heel goed en nodig.
Mogen wij ook leeg worden en ruimte maken voor God.
Openingsgebed:
God, Jij, Gij
Wees hier aanwezig
Bezoek onze harten
maak ons ruim vanbinnen.
Zacht en open
om te luisteren
om i e t s te kunnen opvangen
en verstaan van Jouw stem.
Wees met ons als de morgen ons tot leven roept
die met ons is als de avond ons tot kalmte maant
Met ons in licht en donker
Wij zijn dan toehoorder
van wat Jij in stilte met ons doet
Adem van God, vernieuw ons bestaan
Als we kruipen, als we zweven
Jij wacht op ons
Rek ons binnenste op
Zodat wij opengaan voor Jou
Stem ons af op jouw stem,
Op jouw stilte.
Vervul ons met Jouw Geest
S T I L T E
Accl. Herschep ons hart
Inleiding lezingen
De viering is geopend, het is nu tijd voor de dienst van het woord.
Hier wordt een Boek opengelegd. We gaan luisteren naar een bewerking van het eerste gedeelte uit psalm 119 en uit Mattheus 13, vers 44-52. In psalm 119 worden richtlijnen om naar te leven gegeven als een spiegel voor de maatschappij. Een lied van verlangen; roep om houvast en een aanzet om het goede leven te doen en om dit vol te houden. Hoe te leven in het hiernumaals en toe te leven naar het koninkrijk van God, dat ik vertaal ik met het goede leven. Dan volgt een gedeelte uit het evangelie van Mattheus met vergelijkingen over de schat, de parel en het visnet. Wat gebeurt daar? Welke ontdekkingen worden er gedaan en tot welke ommekeer leiden deze? Laten we met open hart gaan luisteren.
Psalm 119 1-16
Gelukkig die onkreukbaar hun weg gaan,
– rechttoe rechtaan aldoende-
leven met de Tora van de Levende.
Gelukkig die zich zijn uitspraken ter harte nemen,
van ganser harte op zoek gaan naar hem.
Wees gelukkig, doe het onrecht niet.
Doe dit en dat, zo en niet anders
en ga, vanzelfsprekend de weg van Jouw opdracht.
Ach, waren mijn wankele voeten maar standvastig.
Ik blijf leren om die levensweg te volgen.
Door me te houden aan je voorgeschreven woorden,
zou ik me niet schamen.
Ik dank Jou uit de grond van mijn hart als
ik de orde van Jouw recht mag doorschouwen.
Ik wil me inzetten waar Gij op inzet,
-wijk niet te ver van mijn zijde –
laat me niet in de steek, helemaal nooit.
Hoe ontdekt een jong mens het rechte pad?
Bewaak het, zijn woord volgend.
Met heel mijn hart zoek ik jou,
laat me nooit afdwalen van jouw woord.
Woord, opdat ik niet vreemd ga, berg ik Jou in mijn hart.
Ik wil niet in de fout gaan tegenover Jou.
Je bent een zegen, leer mij te doen wat gedaan moet worden.
Mijn stem houdt de woorden van alle leefregels niet bij.
Je goede raad wil ik overdenken, jouw paden betrachten,
me laven aan je voorschriften.
Wat Gij mij zegt dat goed is, is goed-
ik kan Jouw woord niet vergeten.
Tussenzang: Jij die voor alle namen wijkt
Evangelie volgens Mattheus 13, 44-52
Het hemelse koninkrijk lijkt op een schat die in de akker verborgen is.
Iemand vindt die schat en verbergt hem weer.
Hij is zo blij, dat hij alles gaat verkopen wat hij heeft, om die akker te kopen. Ook lijkt het hemelse koninkrijk op een handelaar die mooie parels zoekt.
Als hij één heel kostbare parel ontdekt, gaat hij alles verkopen wat hij heeft en koopt hij die ene parel.
Het hemelse koninkrijk lijkt ook een visnet, dat in zee is uitgegooid en waarin allerlei vissen bij elkaar terechtkomen.
Als het net vol is, trekken de vissers het op de oever.
Ze gaan daar zitten en doen de goede vissen bij elkaar in manden;
de slechte gooien ze weg. Zo zal het ook gaan bij de voltooiing van de wereld. De engelen zullen eropuit gaan en de slechte mensen tussen de goede uithalen en ze in de vuuroven gooien. Daar zal het een gejammer zijn; ze zullen huilen en tandenknarsen. Jezus vroeg: ‘Hebben jullie dat allemaal begrepen’? Ze zeiden hem: ‘Ja.’ Hij zei ‘Zo kan iedere schriftgeleerde die leerling is in het hemelse koninkrijk, vergeleken worden met een huisvader, die uit zijn voorraadkamer nieuwe en oude dingen tevoorschijn haalt.’
Acclamatie: Woord dat ruimte schept
Overweging
Naar aanleiding van de lezingen heb ik voor het thema laten óf laten zien en zijn gekozen. Vandaag horen wij in psalm 119 het verlangen om oprecht goed te doen. Er worden keuzes gemaakt om te overdenken en daarnaar te handelen. Doe het goede en wankel niet. Hoe prettig, ja sterk is het is om niet te hoeven wankelen. Recht toe, recht aan aldoende zijn… Mensen uit één stuk, was dat maar zo want er zijn eigenlijk te veel levensvragen op ons pad in een wereld die steeds weer verandert, met al wat gebeurt waar we geen grip op hebben! ‘Bij twijfel niet inhalen’ is een bekend gezegd vanuit mijn familiegeschiedenis. Er zijn nu eenmaal vragen die meer tijd kosten, die je moet herkauwen. Die telkens weer de moeite van afweging waard zijn. Of laat je het erbij? Dat je een gelaten houding aanneemt omdat je het niet meer weet, om rust te creëren, om je niet te zeer door het wereldse te laten bepalen. Of ga je op zoek, blijf je je afvragen en zoeken. Lukt het dan om aansluiting te blijven zoeken bij de menslievende God die naast je staat en met je gaat met een overspannende levenslange leidraad. Opdat je je niet in de steek gelaten voelt. Dat AL wat je te boven gaat, dat je daar ruimte voor mag maken en vinden om het te laten zijn. Om met moed en vertrouwen verder te kunnen. Dat is troostrijk in de psalm waar wij zojuist naar luisterden.
Bij Mattheus worden een paar vergelijkingen aangetipt. Zij doen een beroep op onze verbeeldingskracht. Bij Mattheus ont-dekken de hoofdpersonen iets, zij maken een ommekeer door en nemen vervolgens een ingrijpende beslissing. De eerste vergelijking gaat over het goede leven waarin een schat verborgen in de akker leidend is. Iemand vindt die schat en verbergt hem weer. Hij heeft er alles voor over om die akker te kopen terwijl hij die schat verborgen houdt! Letterlijk gezien, is het niet eerlijk om met deze voorkennis de akker te kopen van de onwetende eigenaar. Wat eigen je je toe? Er wordt echter niet gezegd om welke schat het gaat. een stoffelijke schat of – toch jawel jouw schat aan gedachtengoed- symbolisch gezien zou dit betekenen: het kostbaarste voor jezelf houden…een diep geheim niet prijsgeven; verborgen houden.
Hoe leef je dan? Voor jezelf? De schat van jouw bestaan ont-dekken. Ik denk aan deze uitspraak van Martin Buber:’ieder mens draagt iets kostbaars in zich, dat te vinden is zijn weg.’ Ja, schatgraver zijn en schatvinder worden…
Wat is dat kostbare, specifieke van/in u en jou, van en in één ieder? Om in jezelf te bewaren en/of te laten zien. Kunnen we erbij, komen we eraan toe?
Wat laten we aan elkaar zien van wat er ten diepste toe doet in ons innerlijk? Dat er leefruimte mag zijn om het te tonen, dat je het dan ook durft, op die momenten en plekken waar het goed toeven is, waar je veilig en vrij mens bent. De tweede vergelijking gaat over een koopman die er alles voor over heeft om die ene parel te kopen; te bezitten. Wat betekent het om helemaal de focus op die éne parel te richten? Hij voelt zich de koning te rijk met dit kostbaars, van bijzonder grote waarde. Die parel, wordt die gezien en door wie dan? Een parel in Gods hand te zijn: van nature jezelf als parel laten zijn en het ook willen zijn. Het is de parel, dat kostbare unieke in jou, dat jou jou maakt. Om schatvinder te worden, daaraan moet je werken!
En is de parel als metafoor voor geloof wel te koop?
Hoe te leven met Godsbesef, wil ik hier met de woorden van Titus Brandsma aanhalen. Vandaag is het 84 jaar geleden dat deze inspirator, heilig verklaard in 2022, overleed in het concentratiekamp Dachau. ‘We moeten Hem niet enkel aanbidden in ons eigen wezen maar in alles wat bestaat; allereerst in de medemens, maar ook in de natuur en het heelal. Die inwoning, die inwerking Gods, moet zich in ons leven openbaren, in onze woorden en daden tot uitdrukking komen, uitstralen uit heel ons wezen, en optreden.”
In de derde vergelijking laat Jezus een vol visnet met velerlei vis met zowel goede als slechte kwaliteit opvissen; omhooghalen. Hier wordt actief gehandeld. De vissen worden vergeleken met mensen en ‘de slechten’ komen er slecht van af. Hierin laat Mattheus het oordeel klinken. Wat pikken wij op van deze boodschap? Zou het een troost kunnen zijn voor eenieder die met vallen en opstaan zijn/haar doen of laten wil bijstellen?
Wat weten wij wel en niet van de binnenkant van de mensen die wij van de buitenkant gadeslaan en beoordelen?
Het evangelie eindigt met een relativering voor de praktische toepassing van deze vergelijkingen met de aanspreektitel van ‘huisvader’ ofwel iemand die vertrouwen betaamt. Zo mogen wij ons hier ook aangesproken voelen: ‘Put in je voorraadkamer uit oude en nieuwe dingen’. Gebruik deze voorbeelden dus met hart en verstand. Laten of laten zien en zijn: een levenslange opgave!
Ik wil afsluiten met deze paar woorden van Titus Brandsma om te be-amen : ‘om in alle eenvoud, met de inzet van heel onze persoonlijkheid, gewone dingen groots te doen en zo op te vallen door onze eenvoud en oprechtheid.’ Om een parel van eenvoud te zijn en die te laten zien, Amen.
Geloofslied: Dat woord waarin ons richting werd gegeven
AAN TAFEL
Voorbede
Laten wij bidden om ruimte
en maken we het stil om te bidden voor wat opgeschreven is in het intentieboek en voor wat ieder van ons persoonlijk bezielt,
waar we warm voor lopen;
waar we wel of geen woorden voor kunnen vinden
S T I L T E
Acclamatie: Jij die onze gedachten raadt
Laten we bidden om geduld en zeggingskracht
Met aandacht voor wie minder heeft, voor wie veel verloor,
dat ieder mens van waarde is.
Dat onze oren, ook wat niet gezegd wordt, verstaan
Laat ons oog hebben, ook voor het verborgene.
Dat wij met open ogen kijken en zien;
en onze monden vrede uiten.
Laten we bidden om behoud en zegen
met het hart op de goede plaats:
– een parel van eenvoud-
dat we doen waar we goed in zijn
of goed in willen worden.
Acclamatie: Jij die onze gedachten raadt
Laten we aldoende elkaar bemoedigen
Waar we ons sterk voor willen maken
Voor wat ons zwaar valt, waar we bang en onzeker over zijn.
Waar we verdrietig, rouwig om zijn; om leegte en gemis.
Wat we met ons meedragen, waar we geen grip op krijgen;
AL wat ons te boven te gaat
We maken het stil voor wat ons bezig houdt:
S T I L T E
We bidden voor wie lijden aan het leven
Voor wie zoveel of alles kwijtgeraakt is,
terwijl dat niet jouw keuze was.
je liefde, je gezondheid, je baan, je huis, je thuis – je thuisland.
Dat wij genegenheid uitstralen voor wie een akker zonder schat zijn
en zo verder leven..
Acclamatie: Jij die onze gedachten raadt
Vandaag bidden we voor wie bij ons horen en het aardse leven verlaten hebben, kort of langer geleden.
Voor onze dierbare overledenen, die voorgoed wonen voorbij aan onze horizon en rusten in Vrede voor Altijd.
Wij gedenken Titus Brandsma
Vandaag noemen we met name Jet Zwanniken, Ed Andriessen en Mies Klamer.
S T I L T E
Gezongen acclamatie:
Koester de namen die wij hier gedenken
dat zij geborgen zijn in uw genade
dat zij gekend zijn bij U en bij ons
Laat de zon van uw aangezicht over ons opgaan
Zegen ons met het licht van uw ogen
zie met ontferming naar onze aarde
houd in uw hoede wie haar bewonen
houd ons omsloten thuis in uw zegen.
Tafelgebed
Jij, oorsprong
van elk zoeken en vinden,
verlangen van elk mensenhart.
Dromende maak Jij in mij
de hunkering naar inzicht los.
Door te luisteren naar
het woord van mijn naaste
dat goed doet en kracht geeft.
Jij doet ons nieuwe woorden spreken
en geeft ons nieuwe begeestering
als twee of meer bijeen zijn
in Jouw naam.
Jouw wijsheid is
aan het licht gekomen
in Jezus van Nazareth.
Hij was zichtbaar vol van Jou
en bracht licht bij hen,
die tot Hem kwamen.
Nieuw leven verkondigde Hij
als van een nieuwe geboorte.
Zijn rijk van liefde
vergeleek Hij
met een schat in de akker,
de parel in het sleepnet,
die voor alles moet worden gezocht.
Daarvoor gaf hij zichzelf,
als ‘n graankorrel die sterven
moet om tot leven te komen.
Samen:
Op die laatste avond voor zijn dood
zat Hij aan tafel met zijn vrienden.
Hij nam brood in zijn handen,
sprak zijn dank daarover uit,
brak het ……
en deelde het uit met de woorden:
Neemt en eet,
dit is mijn leven,
mijn liefde voor jullie gegeven.
Ook de beker liet Hij rondgaan:
Drinkt hieruit, allemaal,
dit is mijn bloedeigen leven,
een nieuw verbond,
dat de hemel met de aarde verzoent.
Denk aan mij, telkens als je dit
in mijn naam samen doet.
Aangevuurd door zijn Geest
vinden woorden en mensen elkaar.
Hij leeft in ons opstaan
en naar de ander gaan.
Onmacht en angst
hebben niet meer het laatste woord
maar durven leven in een nieuw gevoel
van vrijheid en gemeenschap
rondom Hem.
In zijn geest wijzen mensen
elkaar de bronnen aan,
vindplaatsen van waarheid en liefde.
Samen gaan ze wegen
om het onrecht te keren,
hun handen staan klaar
om te breken en te delen
wat het leven biedt.
Zo groeit zijn rijk onder ons
wordt zoeken een hoopvolle tocht
naar een land van licht en leven
en bidden wij vandaag met deze woorden uit de christelijke traditie door Hem gegeven, het Aramese Onze Vader:
Bron van Zijn, die ik ontmoet in mijn ontroering over wat is,
ik geef je een naam opdat ik je een plaats kan geven in mijn leven.
Bundel jouw licht in mij – maak het nuttig.
Vestig jouw rijk van eenheid nu,
dan valt jouw en ons verlangen samen in ons handelen.
Geef ons wat we elke dag nodig hebben aan brood en aan inzicht.
Maak de koorden van fouten los die ons ketenen aan het verleden,
opdat wij ook anderen hun misstappen kunnen vergeven.
Laat oppervlakkige dingen ons niet misleiden.
Uit jou wordt de alwerkzame wil geboren,
de levende kracht om te handelen,
en het lied dat alles verfraait en dat zich van eeuw tot eeuw vernieuwt.
Vredesdroom en vredeswens
Jezus zei: mijn vrede doe ik jullie, mijn vrede laat ik jullie
Zo willen wij hier elkaar vrede wensen
Hier zijn wij behoorlijk veilig.
Onmachtig ten aanzien van elders zoveel angst, honger, dorst, verraad, verderf, oorlog, dood, rechteloosheid, hulpeloosheid.
Leer ons waar onvrede is vrede en bemoediging te leven,
waar liefde tussen mensen wonen mag.
Waar we ruimte maken voor de vreemde snuiter, het buitenbeentje,
de eenzame, die niet gezien wordt, de angstige vluchteling, brillenjood,
de hazenlip, de stotteraar…
Waar we omkijken naar de achterblijver, de opgejaagde, de mens voor de troepen uit, de meningloze, de betweter, de schreeuwlelijk, het leeghoofd.
Dan zul je zitten aan één tafel en eten van wat het werk heeft opgeleverd:
delen het brood, water inschenken in de beker van je naaste.
Genieten zul je van de stralende gezichten om je heen,
trots zijn op ieders bijdrage aan dit geheel.
Zorgzaam de mannen, krachtig de vrouwen,
en kinderen reikend naar de wijsheid van de ouden.
Gezegend de mens die zich verheugt in het visioen, droomplaats van vrede.
waarin al onze kleine stappen doordrenkt zijn van liefdevolle aandacht.
Wensen wij elkaar het werken aan dit vredesvisioen toe
Acclamatie Zuster en broeder vrede voor jou
Breken en Delen
Afsluiting Tafelgebed
Goed om te weten
Slotgedachte
Woorden die doorgegeven worden en van waarde zijn en blijven
(oorspronkelijk van Isaak van Ninevé, woestijnvader gestorven ongeveer 700 na Chr.) – en ook door Ed Andriessen zijn aangereikt in de viering van september 2016).
“Probeer door te dringen tot de schatkamer
in je binnenste, dan zal je ook de hemelse zien.
Als je er binnengaat, zal je ze allebei zien.
De ladder naar het rijk der hemelen is verborgen in je eigen ziel.
Duik onder in jezelf, weg van de zonde,
want daar zal je de trap vinden
om naar boven te klimmen.”
Zegenwens
Laten wij verder op weg gaan, laat hoop en verwachting je leiden
ook al zijn pijn en verdriet door geen mens te vermijden
Schud al je twijfels en zorgen van je af
Ontdek wat vandaag nog voor jou verborgen is
Houd op het licht
steeds je geestesoog gericht
Doe waar je goed bent of goed in wilt zijn
Ga in Vrede
Fijne zondag, goede zomertijd
Slotlied Om liefde gaan wij een leven
Om liefde gaan wij een leven
zeilen wij over de zee
vliegen wij langs de hemel
om liefde gaan wij een leven
met licht en met donker mee.
Vogeltje van de bergen
wat zwoeg jij dapper voort?
Om wat ik uit de verte
van liefde heb gehoord.
Om liefde gaan wij een leven
graven diep in de nacht,
kruipen onder de hemel
om liefde gaan wij een leven
om weten en stille kracht.
Mensje, één van de velen,
waar snelt je voetstap heen?
Waar is te vinden dat ene,
daar snellen mijn voeten heen.
Om liefde gaan wij een leven
sterven wij dood na dood
wagen de verste wegen –
om jou op hoop van zegen,
mijn liefde mijn reisgenoot.
Dalen van zwarte aarde,
bergen van hemelsblauw, —
om alles ga ik dit leven
om alles of niets met jou.
