SAN SALVATORGEMEENSCHAP
31 augustus 2025
Voorganger: Wilton Desmense
Lectoren: Liesbeth van Leijen en Rinus van der Heijden
Cantor: Machteld Terlingen Piano: Joost Boekhoven
Thema: Het echte geluk
Openingslied: Hier wordt een huis voor God gebouwd
Inleiding en gebed
Goede morgen en van harte welkom bij dit samenzijn op de laatste dag van augustus.
De weerkundigen beschouwen deze dag tevens als de laatste dag van de zomer.
Onze gedachten zijn hopelijk nog ver van de herfst. Waar zullen ze vandaag heen waaien,
bij de windstilte hier binnen!
Van de beide lezingen wekt de eerste associaties op met deze tijd van het jaar:
het gaat daarin over oogsten en plukken.
In de tweede lezing vertelt Lucas over wat Jezus ter tafel heeft gebracht
als adviezen voor het gedrag om je bij gastmaaltijden aan te houden.
Dat doet denken aan de tafel waarbij wij hier op zondagmorgen samenkomen.
Laat ons daarom bidden:
Oorsprong van alle leven, trek ons uit de donkere aarde,
kom in ons midden, groei in ons. Wij geloven dat een goede oogst mogelijk is.
Zaai in ons de geest om stappen van solidariteit te zetten,
om te ontkiemen en een mooie oogst voort te brengen.
Acclamatie: Wij zoeken u als wij samenkomen
Wij zoeken U als wij samenkomen,
hopende dat Gij aanwezig zult zijn,
hopende dat het er eens van zal komen:
mensen in vrede vandaag en altijd.
Voorbereiding op de lezingen
De Bijbel ligt open bij het boek Deuteronomium.
Deuteronomium is Grieks en betekent letterlijk ‘tweede wet’:
het vormt een herhaling en tevens nieuwe interpretatie van de wetten
die God aan het volk Israël zou hebben gegeven.
Mozes had die na de tocht van 40 jaar door de woestijn
en vóór het binnentrekken van het beloofde land in een redevoering doorgegeven.
Liesbeth van Leijen gaat hieruit een passage voorlezen.
De tweede lezing uit Lucas zal door Rinus van der Heijden worden verzorgd.
Daarin is Jezus aan het woord. Hij geeft een wijze les betreffende het spreekwoord
‘de laatsten zullen de eersten zijn en de eersten de laatsten’.
Lezing 1: Deuteronomium 24: 17-22
Jullie moeten goed zijn voor vreemdelingen, en ook voor kinderen zonder vader.
En als je iets geleend hebt aan een weduwe, mag je als bewijs van de lening
geen kleren van haar meenemen.
Vergeet niet dat jullie zelf slaaf geweest zijn in Egypte
en dat de Heer, jullie God, jullie bevrijd heeft.
Daarom mogen jullie niemand slecht behandelen.
Als je graan oogst, laat je misschien een deel van het koren per ongeluk liggen.
Dan mag je niet teruggaan om het op te halen. Je moet het laten liggen
voor vreemdelingen, voor weduwen en voor kinderen zonder vader.
Als jullie je aan die regel houden, zal de Heer ervoor zorgen dat het goed met jullie gaat.
Als je olijven oogst, controleer dan niet of er nog olijven aan de bomen hangen.
Alles wat overblijft, is voor vreemdelingen, voor weduwen en voor kinderen zonder vader.
En als je druiven oogst, controleer dan niet of je alle druiven geplukt hebt.
Alles wat overblijft, is voor vreemdelingen, voor weduwen en voor kinderen zonder vader.
Vergeet niet dat jullie zelf slaaf geweest zijn in Egypte.
Daarom wil ik dat jullie arme mensen goed behandelen.
Tussenzang: Het graan dat van de velden komt
Lezing 2: Lucas 14: 1 en 7-14
Op een dag ging Jezus naar het huis van een belangrijke farizeeër.
Jezus was daar uitgenodigd voor een maaltijd. Het was sabbat
en iedereen lette goed op Jezus.
Jezus zag dat de andere gasten de beste plaats aan tafel uitzochten.
Daarom gaf hij hun dit voorbeeld:
“Als je uitgenodigd wordt voor een feestelijke maaltijd, ga dan niet op de beste plaats zitten.
Want er kan een gast komen die belangrijker is dan jij.
Als jij dan op de belangrijkste plaats zit, komt de man die het feest geeft naar jou toe.
En hij zal zeggen: ‘Je moet opstaan voor mijn andere gast!’
Dan moet jij op de slechtste plaats gaan zitten en lacht iedereen je uit.
Als je uitgenodigd wordt, kun je beter op de slechtste plaats gaan zitten.
Want dan komt de man die het feest geeft naar jou toe met de woorden:
‘Beste vriend, kom hier op een betere plaats zitten!’
Dan zullen alle andere gasten zien hoe jij gewaardeerd wordt.
Want God zal iedereen die zichzelf geweldig vindt, onbelangrijk maken.
En juist mensen die zichzelf niets waard vinden, die zal God belangrijk maken.”
Jezus zei tegen de man die hem uitgenodigd had:
“Stel dat je mensen uitnodigt om ’s middags of ’s avonds bij jou te komen eten.
Vraag dan niet je vrienden, je familie of je rijke buren.
Want dan krijg je ook een uitnodiging om bij hen te komen eten.
En zo krijg je iets terug voor je moeite.
Als je mensen thuis uitnodigt, vraag dan arme mensen, zwervers en bedelaars.
Het echte geluk is dan voor jou. Want die mensen kunnen niets voor jou terugdoen.
Daarom zal God je belonen op de dag dat goede mensen opstaan uit de dood.”
Acclamatie: Dit is de dag en dit is het uur
Dit is de dag en dit is het uur:
wij krijgen geluk als nooit van tevoren.
Licht voor ons uit, een waaier van vuur.
Dit is de dag en dit is het uur.
Overweging
Vorige week klonken hier in de overweging, toen er werd ingegaan op de tweede lezing,
de woorden: ‘de laatsten zullen de eersten zijn en de eersten zullen de laatsten zijn’.
Het viel me op dat de lector bij het voorlezen van de tweede lezing
(waarvoor de vertaling van de Katholieke Bijbelstichting was gebruikt) had gezegd:
‘En veel mensen die nu het eerst zijn, zullen straks het laatst zijn.
En veel mensen die nu het laatst zijn, zullen straks het eerst zijn.’
Dat klinkt toch wat minder stellig, dat ‘veel mensen’! Heeft de vertaler
een nuancerende draai willen geven aan de woorden van Jezus
bij monde van of bij de pen van Lucas? Want gaat die uitspraak nu op
voor álle eersten en laatsten, of voor veel eersten en laatsten?
Ben ik aan het muggenziften? Het was een persoonlijke overdenking,
en die bracht me ertoe – ik was nu eenmaal niet voor niets leraar klassieke talen –
thuis te gaan kijken wat er in het originele Grieks en in de Latijnse vertaling staat.
Nou, er is één ding dat ik u kan verzekeren: het woordje “veel”
wordt in dit geval noch in het Grieks noch in het Latijn gebruikt!
En op de koop toe kan zowel het Grieks als het Latijn in dit geval niet eenduidig vertaald worden!
Toen voerden mijn volgende gedachten mij het pad van de politiek op.
Of misschien is het juister te zeggen: ik kwam uit bij associaties
met maatschappelijke denk- en zienswijzen die ons denken verdelen in rechts en links
en die leiden naar conclusies die wij evangelisch vinden of afwijzen!
Wat is immers de weg die het evangelie ons wijst, als wij die ‘eersten’ en die ‘laatsten’
– of het er nu velen zijn of allemaal – herleiden naar een nader bepaalde groep medemensen.
Moeten we dan bijvoorbeeld zeggen:
het zijn (al) de buitenlanders die ……
of: er zijn veel buitenlanders die …..
of : er zijn buitenlanders die ….
Wij waren er niet bij, toen Jezus zijn woorden sprak.
Lucas, die ze heeft opgetekend, was er niet bij.
Maar de intentie achter zijn woorden herkennen wij maar al te goed!
Het echte geluk is geen kwestie van geluk hebben,
maar het tegenkomen van mens tot mens:
de waarde van de ander te zien, te zien dat zij die niets hebben
het meeste recht hebben op het graan van de velden
of op het land dat hun wordt ontzegd.
Je verdient geen Nobelprijs door te zeggen dat je de Nobelprijs verdient,
maar door bedelaars, zwervers en arme mensen bij jouw thuis uit te nodigen.
De belangrijkste mensen zullen achteraankomen.
En de armoedzaaiers zullen rijkdom oogsten.
Geloofslied: De mensen zijn als zaden
Collecte met pianospel
Voorbeden
Velen rondom ons maken het evangelie zichtbaar.
Wij bidden dat zij de moed die daarvoor nodig is blijven opbrengen
en blijven geloven dat de oogst binnen hun bereik is.
Wij bidden dat alle stille werkers die zonder veel omhaal van woorden
elke dag werken aan een betere wereld de sterkte blijven vinden
om door te gaan tot de dag van de oogst.
Wij bidden dat wijzelf, die leven in een land van melk en honing
blijven delen van onze overvloed en anderen het zaad niet onthouden
dat de kiemkracht van nieuw leven in zich draagt.
Acclamatie: Heer ontferm u
Wij bidden voor onze persoonlijke intenties,
voor vertrouwde bezoekers van onze vieringen die door ziekte hier niet aanwezig kunnen zijn,
en voor hen die ons met de beste intenties zijn voorgegaan in het doorgeven van
het licht van de blijde boodschap.
Speciaal bidden wij voor …
Acclamatie: Heer ontferm u
Tafelgebed
Verzameld om deze tafel danken wij Jou, bron van ons bestaan,
voor het leven ons gegeven, voor mensen begaan met anderen,
voor de rijkdom van de natuur, voor alles wat we mogen oogsten,
de vruchten van de aarde, de vruchten van uw geest:
vrede, vriendelijkheid en vreugde.
Gezegend Jij, die in ons fluistert om samen te oogsten en te delen
en ons over de ons gegeven wereld te ontfermen.
Met dankbare gevoelens gedenken wij het evangelie dat Jezus ons meegaf,
die mens was zoals wij, die eerst en vooral opkwam voor de laatsten,
die recht deed aan elke mens, en daar zijn leven voor gaf.
Op de laatste avond van zijn leven, nam hij in het bijzijn van zijn vrienden brood,
dankte, brak het en deelde het rond met de woorden:
‘Neem en eet hiervan, dit is mijn leven, ik geef het aan jullie.’
Ook nam hij een beker en zei tegen zijn vrienden:
‘Drink hieruit en proef mijn liefde, dan zal mijn vreugde in jullie levend blijven.
Heb elkaar lief, zoals ik jullie heb lief gehad.’
Zo heeft hij zich aan ons gegeven. Zo leven zijn woorden in ons voort.
Zo blijft zijn droom onze droom, een visioen van vruchtbaar leven
voor elke mens hier op aarde.
In die Geest willen wij zijn weg voortzetten,
in verbondenheid met elkaar, in verbondenheid met het evangelie
en met de bron van al het leven, onze moeder en onze vader.
En wij bidden met woorden die Jezus ons leerde:
Onze Vader …
Wilton
Vredeswens
Moge onze vruchtbare harten zaadbedden zijn van vrede.
Mogen wij met vaste handen de vrede uitzaaien over de beddingen die ernaar snakken.
Wensen wij hier de wereldvrede toe aan elkaar.
Vredeslied: Maak mij tot een bedding van uw vrede
Communie
De vrede leeft in het levend houden van het gebaar
waarmee Jezus zijn laatste samenzijn met de zijnen vierde.
Laten wij dat blijven doen: vrede delen met elkaar in brood en wijn.
Pianospel
Communielied: Wij leven op aarde
Mededelingen
Slotgedachte: Openbaring 22: 1-3
Toen liet de engel mij de rivier zien, waarin het water stroomt dat leven geeft.
De rivier, helder als kristal, ontsprong aan de troon van God en van het Lam.
Hij loopt midden door de straat van de stad en op haar beide oevers staan levensbomen,
die twaalf maanden lang vrucht dragen. Alle bladeren tezamen maken ons mensen heel.
Elk blad ademt de boom tot leven.
Wegzending
Wij gaan straks weer de wijde wereld in van oorlog en vrede,
van een lied en een lach en van alle kleuren van de regenboog.
De herfst staat voor de deur,
het zaad ligt, verborgen in de aarde, te wachten op nieuwe warmte om te ontluiken.
Moge die vreemde vogel van het evangelie met ons meegaan, de nieuwe week in,
met onze harten open en hoop die verschijnt door het licht van de zon,
door de lach van de maan en de sterrentwinkeling van de hemel in de ogen:
in de naam van die wij noemen vader-moeder, dochter-zoon,
in de naam van de geest van ons leven.
Amen.
Slotlied: Een wereld vol mensen van allerlei slag