Herinner. Vertel. Vertrouw

3 mei 2026
Voorganger Franneke Hoeks | Lectoren Dorine Broekmeulen & Marga van de Koevering
Melodiek o.l.v Theo Hofland |Piano Coby Wagemans

OPEINGSLIED Dit huis vol mensen
WELKOM
Het is 3 mei: we staan aan de vooravond van de Dodenherdenking en Bevrijdingsdag. Die gebeurtenissen kleuren de viering van vandaag. Vandaag horen we wijze woorden van Mozes uit Deuteronomium. Wat als kinderen vragen: “Wat betekenen die woorden, die regels eigenlijk?” Het antwoord: vertel verhalen. Onze tweede lezing komt uit het Evangelie van Johannes. Daarin is Jezus aan het woord en probeert hij zijn leerlingen moed in te spreken en voor te bereiden op de tijd dat hij er niet meer zal zijn. Kijk naar hoe ik probeer te leven. Leer van mijn levensverhaal. Geen pasklare antwoorden, geen zeker weten, maar een uitdaging om ons te laten raken door wat verhalen in ons oproepen.

STILTE

GEBED

Goede God, vanuit de stilte zoeken we inspiratie in oude woorden. Open onze oren, maak onze hoofden ruim en onze harten zacht. Laat jouw verhalen ons vinden,
leer ons over kwetsbaarheid, bevrijding en vertrouwen,
en laat jouw geest waaien over ons, opdat wij worden
zacht, moedig en wijs. Amen. Acclamatie  Herschep ons hart 

1E LEZING  Deuteronomium 6, 20-25 
Wanneer uw kinderen u later vragen: ‘Wat betekenen al die bepalingen en wetten en regels die de Eeuwige, onze God, u heeft voorgehouden?’, geef dan dit antwoord: ‘Wij waren in Egypte slaven van de farao, maar met sterke hand heeft de Eeuwige ons uit Egypte bevrijd. Wij zagen met eigen ogen hoe Hij tekenen en indrukwekkende wonderen deed, die groot onheil brachten over de Egyptenaren, de farao en zijn hof. Maar ons leidde Hij weg uit Egypte, om ons hierheen te brengen en ons het land te geven dat Hij onze voorouders onder ede had beloofd. Daarom gebood de Eeuwige onze God, ons al deze wetten na te komen en ontzag voor Hem te tonen. Dan zou het ons goed gaan en zou Hij ons leven sparen, zoals Hij tot nu toe heeft gedaan. Als wij voor het oog van de Eeuwige onze God, deze geboden altijd naleven, zoals Hij ons heeft opgedragen, zal het ons ten goede worden aangerekend.’
LIED Deze woorden aan jou opgedragen

2E LEZING Johannes 14, 1-14
Jezus zei: ‘Wees niet ongerust, maar vertrouw op God en op Mij. In het huis van mijn Vader zijn veel kamers; zou Ik anders gezegd hebben dat Ik een plaats voor jullie gereed zal maken? Wanneer Ik een plaats voor jullie gereedgemaakt heb, kom Ik terug. Dan zal Ik jullie met me meenemen, en dan zullen jullie zijn waar Ik ben. Jullie kennen de weg naar waar Ik heen ga.’ Toen zei Tomas: ‘Wij weten niet eens waar U naartoe gaat, Heer, hoe zouden we dan de weg daarheen kunnen weten?’ Jezus zei: ‘Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand kan bij de Vader komen dan door Mij. Als jullie Mij kennen zullen jullie ook mijn Vader kennen, en vanaf nu kennen jullie Hem, want jullie hebben Hem zelf gezien.’ Daarop zei Filippus: ‘Laat ons de Vader zien, Heer, meer verlangen we niet.’ Jezus zei: ‘Ik ben nu al zo lang bij jullie, en nog ken je Me niet, Filippus? Wie Mij gezien heeft, heeft de Vader gezien. Waarom vraag je dan om de Vader te mogen zien? Geloof je niet dat Ik in de Vader ben en dat de Vader in Mij is? Ik spreek niet namens mezelf als Ik tegen jullie spreek, maar de Vader, die in Mij blijft, doet zijn werk door Mij. Geloof Me: Ik ben in de Vader en de Vader is in Mij. Als je Mij niet gelooft, geloof het dan om wat Hij doet. Werkelijk, Ik verzeker jullie, wie op Mij vertrouwt zal hetzelfde doen als Ik, en zelfs meer dan dat, Ik ga immers naar de Vader. En wat jullie dan in mijn naam vragen, dat zal Ik doen, zodat door de Zoon de grootheid van de Vader zichtbaar wordt. Wanneer je iets in mijn naam vraagt, zal Ik het doen.
Acclamatie  Maak uw woord

OVERWEGING 
Morgen om 20.00 uur is het twee minuten stil tijdens onze nationale dodenherdenking. Dinsdag, 5 mei, vieren we Bevrijdingsdag. Voor sommigen van ons zijn deze gebeurtenissen herinneringen uit de eigen kindertijd; voor de meesten is het geschiedenis. Zelf heb ik het nog een beetje van horen zeggen, maar voor mijn kinderen is nog verder weg. Persoonlijk heb meer met de herdenking dan met de festival-feestelijkheden van bevrijdingsdag.
Vandaag hoorden we woorden van Mozes. In het boek Deuteronomium, ook wel de afscheidsrede van Mozes genoemd. Vandaag een klein stukje uit wat deze profeet het Joodse volk aan wijsheid mee wilde geven. Wat we net hoorde lijkt wel een lesje geloofsopvoeding. Het goed om te beseffen dan net voor het stuk dat we vandaag lazen, de basis van het joodse geloof wordt verwoord. “Luister, Israël: de eeuwige, onze God, de eeuwige is de enige! ₅Heb de Eeuwige, uw God, lief met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw kracht.”. Mozes kijkt vooruit. Als het Joodse volk straks in het beloofde land is…. hoe moet het dan verder gaan. Gebeurtenissen worden geschiedenis en nieuwe generaties zullen vragen: “Waarom doen we dit zo? Wat betekenen al die wetten en regels?” Mozes geeft het advies niet alleen te zeggen “zo hoort het nu eenmaal – regels zijn regels”, maar vertel het verhaal dat eraan voorafging. Vertel dat wij slaven waren en dat God ons bevrijdde. Vertel dat we kwetsbaar waren, dat we het slecht hadden en zó droomden van een leven in vrijheid. De verhalen die achter de mores liggen, zijn fundamenteel. Alleen wie weet waar hij/zij vandaan komt, kan leren over het goede. De geboden en wetten, regels zijn geen doel op zich, maar een antwoord op een waardevolle ervaring. Herinner je de kwetsbaar-zijn en vanuit die donkerte en zwaarte bevrijding mogen meemaken. Juist dat herinneren leert ons over wat goed leven is.
Iedere herinnering, ieder verhaal is gekleurd. Dat kan niet anders.  “Wij waren slaven…” – wie hoort bij dat ‘wij’? Wie wordt genoemd, en wie blijft buiten beeld?  Het mooie van verhalen vertellen is dat er ruimte is voor nieuwe lagen, voor andere ervaringen en voor stemmen die vaak vergeten worden. Zo kunnen we een vollediger en inclusiever beeld van geschiedenis en bevrijding doorgeven.
De eerste nationale dodenherdenking in 1946 was gewijd aan de slachtoffers die in het verzet zijn omgekomen. In de loop der tijd is die groep uitgebreid met de andere slachtoffergroepen: joodse mensen, Roma en Sinti, slachtoffers uit Indonesië, gevallen bij vredesmissies.  Ook onze nationale herdenking is aan verandering onderhevig: dat is goed. Ieder verhaal roept een ander verhaal op. Het nationaal comité probeert al die verhalen leven te houden, een beetje alsof we hier de wijze woorden van Mozes horen doorklinken.
Sinds de Tweede Wereldoorlog is er wereldwijd nog geen dag geweest zonder oorlog. Hierdoor vallen tot op de dag van vandaag onschuldige slachtoffers. Ook dat realiseren wij ons op 4 mei.
Het verleden levend houden is belangrijk, maar niet iets waarin we moeten blijven hangen. Het gaat niet om een verheerlijking van wat ooit was. Vroeger was alles beter- nee! We zijn en blijven ook toekomst mensen. Mensen die groeien en vooruit willen. Wat dat vooruit dan ook moge inhouden.
In de tekst van Johannes hoorden we Jezus juist spreken over de toekomst: een huis met veel kamers, ruimte voor verschillen.  De woorden van vandaag zijn onderdeel van de afscheidsrede van Jezus. Jezus probeert zijn vrienden en vriendinnen voor te bereiden op wat komen gaat. Hij weet dat moet sterven en wil de mensen die hem lief zijn klaarmaken voor de tijd dat hij er niet meer is.  Vertrouw op God, vertrouw op mij. Wat er ook gebeurt, hoe boos, verdrietig  of wanhopig je ook bent – vertrouw! Ik ben weg, waarheid en leven.
Dat is een lastige boodschap. De leerlingen zoeken zekerheid, ‘Hoe ziet die weg eruit?” ‘Laat ons jouw God zien!’ Als we dat weten dan kunnen we verder.  Jezus laat zien dat vertrouwen geen star plan is, maar een relatie. Als je mij kent en weet waar ik voor sta dan zie je de weg en weet je ook waar mijn god voor staat. De boodschap van Jezus is er een van de wereld omgekeerd. Hij was te vinden bij mensen die met de nek werden aangekeken, had oog voor wie hulp nodig had en was kwetsbaar tot het uiterste.
In mijn huis hangt een oud kruisbeeld zonder armen. Het hing bij mijn ouders thuis. Ook hier op de tafel staat dat beeld van een man aan een kruis, kwetsbaar tot en met.  Die kwetsbaarheid van die man aan dat kruis herdenken en vieren we iedere week opnieuw. Niet als een verheerlijking van lijden, maar als bron van menselijkheid en solidariteit. We zijn allemaal kwetsbaar. Geen mens redt het alleen. Alleen in verbondenheid kunnen we leven. Misschien is dat wel de kern van het leven van Jezus. Ultieme kwetsbaarheid als verbindende levenskracht.
Daar zit ook een opdracht in. Anderen – ook wie ver van je afstaat- in de ogen kijken, zijn/haar verhalen en geschiedenis leren kennen en dan je hart laten spreken en het goede doen. Dat goede is soms anders dan verwacht en zal soms zelfs tegen hoe het hoort!.  Juist in relatie en verbondenheid laat God zich kennen. En natuurlijk mogen we vieren: uitbundig en volop zoals we op Bevrijdingsdag doen. Maar die feestelijkheden zijn geworteld in die ervaringen van kwetsbaarheid en verlies.Aan de vooravond van herdenken en vieren mogen wij als San Salvatormensen een schakel zijn tussen verleden en toekomst: mensen die herinneren én hopen, die vertellen én vertrouwen. Laten wij morgen, bij het stil zijn en overmorgen bij het vieren van vrijheid, dit maar proberen: luisteren naar verhalen van verlies, vieren dat we in vrijheid mogen leven en blijven vetellen over ons vertrouwen in toekomst: het goede leven voor al wat leeft.

GELOOFSLIED boek jij bent geleefd 

KLAARMAKEN TAFEL | COLLECTE| MUZIEK

VOORBEDE

God van vrede, wij herinneren ons de plaatsen waar geweld mensen breekt en waar vrede ver weg lijkt. Leer ons niet te vergeten wat mensen elkaar kunnen aandoen, opdat herinnering ons zacht en waakzaam maakt. Dat uit herinnering de weg van vrede geboren wordt voor de wereld van vandaag en morgen.
ACCLAMATIE – Jij die onze gedachten raadt

God van nabijheid, wij bidden voor wie leven in angst, verlies en onzekerheid. Geef dat er mensen zijn die hun verhaal horen, die niet wegkijken maar blijven staan.
Leer ons te vertellen van hoop en menselijkheid, zodat niemand vergeten raakt in zijn of haar lijden.

ACCLAMATIE – Jij die onze gedachten raadt

God van vergezichten, leer ons te vertrouwen waar de toekomst onduidelijk is en waar woorden soms verharden tot muren.  Dat wij de moed vinden om te leven in vertrouwen op jou en elkaar niet los te laten. Maak ons tot mensen die de weg van Jezus gaan: een weg van vertrouwen, verbondenheid en vrede.
ACCLAMATIE – Jij die onze gedachten raadt

God van verbondenheid, we bidden voor mensen die ziek zijn en wel een steuntje in de rug kunnen gebruiken.
God, die een en eeuwig is, we bidden voor al die mensen van wie we afscheid moesten nemen. Dat zijn rust vinden bij jou en verbonden blijven met ons.

Koester de namen 

TAFELGEBED
Jij die genoemd wordt ‘God van mensen’. Jij bent geen ander dan die gezegd heeft: ‘Ik zal er zijn. Ik ken je hart. Ik roep je naam Ik zie je al van verre.’ Jij die het woord sprak, voordat wij konden antwoorden.  Jij die ons kende eer wij geboren werden Wij danken je dat wij bestaan voor Jou en voor elkaar vanaf den beginne.
Jij bent met ons op weg gegaan als een vuur, niet te blussen, als leven niet te stuiten. Je bent gezocht, gevonden, doorverteld, beleden en gevierd. In één mens heb je, meer dan ooit, laten zien hoeveel je van ons houdt: in Jezus van Nazareth, kind van belofte, sprekend Jezelf.
Ook hem danken wij omdat Hij ons uitzicht gaf, een weg om samen te gaan. In groot vertrouwen heeft Hij voor­geleefd hoe mensen kunnen zijn. Juist op die laatste avond toen hij afscheid van zijn vrienden nam. Hij nam brood in zijn handen, brak het in stukken en deelde het uit. Hij zei: Hier, neem en eet, proef van het leven, gebroken voor ieder van jullie, als voorbode dat je eens met mij weer verenigd zult zijn aan één tafel.
Hij nam de beker, ze­gende die en reikte hem over met de woor­den: Neem deze beker van mij over, deelt hem sa­men, het is mijn liefde vergoten voor jullie. Doe wat ik heb gedaan en vergeet mij niet. Zoals Hij leefde, vol van goede Geest, anderen beziel­de, zo gedenken we Hem in brood en beker hier in ons midden. Wij vieren zijn hoop op leven in ons hart neergelegd. Zijn geloof, dat God zich vinden laat voor ieder die oprecht Hem zoekt; Zijn liefde voor de Thora, de weg van het goede, de levensweg die vreugde brengt. Voorgoed ligt nu de weg open naar de nieuwe wereld, waar gerechtigheid voorop gaat en vrede haar weg vindt.

ONZE VADER

VREDESWENS| VREDESLIED   De vrede de vrede zal zijn

BROOD EN WIJN

LIED Eet en drinkt van brood en wijn

MEDEDELINGEN

SLOTGEDACHTE vrijheid

De vrijheid vliegt met lichte vleugelslagen
voorbij aan keurig aangeharkte paden
en waar zij komt, gaan mensen vrolijk zwaaien.
Zij voelen hoe een frisse wind gaat waaien
en worden met haar mee omhoog gedragen.

Helaas kent zij ook slechte dagen,
dan zijn haar vleugels moe en zwaar.
Een wind van dwang en angstig zwijgen
belet haar hoog genoeg te stijgen,
doet haar in ademnood vertragen.

Toch zijn er mensen die het durven wagen
om onderdrukking rustig uit te dagen,
zelfs als zij daarmee in gevaar geraken.
Zo weten zij hun droom weer waar te maken
dat vrijheid vliegt met lichte vleugelslagen.Jacqueline Roelofs–van der Linden 

ZEGENWENS

Moge er vrede met ons meegaan
— een vrede die niet vanzelf spreekt,
maar groeit waar wij haar zoeken en bewaren.

Moge de herinnering aan wie ons voorgingen
ons hart zacht maken en onze ogen openen
voor wat kwetsbaar is en bescherming vraagt.

En moge wij gaan in vrijheid,
niet als iets dat er zomaar is,
maar als een weg die groeit door zorg voor elkaar en voor de wereld in de naam van de Eeuwige die we kennen als vader/moeder, zoon en heilige geest. Amen

SLOTLIED  draag zijn droom als levensteken