Gaode mee?

15 februari 2026
Carnavalszondag
voorganger Marcel van der Maeden

Openingslied Hier gaan we zingend de wereld te buiten

En ontsteken paaskaars en vredeskaars

Opening en welkom

In de naam van de Vader-Moeder, de Zoon en de Goede Geest.
Welkom lieve Salvatoriaanse Oeteldonkers en Oeteldonkse Salvatorianen. We vieren hier op deze Carnavalszondag met een knipoog en een lach en een traan. Ik heb geprobeerd de viering van vandaag kort en luchtig te maken, maar als je erop rekent dat ons uur van aandacht hier samen bol zal staan van de humor en veel gegrinnik dan moet ik je alvast teleurstellen.

Sterker nog: ik heb best een serieuze boodschap, want als je zegt ‘Gaode mee?’ betekent dat dat je elkaars lotgenoten wilt zijn en dat houdt in: lief en leed met elkaar delen en voor elkaar dragen. Dan komen alle clichés voorbij bitter en zoet èn van vreugde en verdriet èn er zijn voor elkaar in goede en in kwade tijden.

De inhoud van de viering met als thema ‘Gaode mee?’ is alsof Jezus je roept: hoe moet je in het leven staan als je volgeling van Jezus bent, als je met Gods volk op weg bent naar het land dat Hij beloofd heeft te geven? Het antwoord van de oudtestamentische lezing: je moet een heldere beslissing nemen. Je gaat óf linksom óf rechtsom. De evangelielezing zegt: blijf niet hangen aan de oppervlakte. Begrijp waar het de Eeuwige écht om gaat. Laat de Geest bepalen hoe je tegen je naaste aankijkt en lees zo de Torah.

Navolging van Jezus betekent navolging: Hem achterna: ‘Gaode mee?’

Openingsgebed

Laten we het stil maken en naar binnen keren voor de ontmoeting met God, de Vader, met zijn zoon Jezus, de Christus en hun beider Geest, om vervolgens open te staan voor onze medemens . . .
Laten wij bidden. Eeuwige, Levende, wil ons zien zoal wij zijn. Open ons voor uw genade en barmhartigheid. Maak ons vrij, zodat wij uw woord horen en binnen laten, opdat wij kunnen leven, naar de ander toe, naar U toe. Neem ons aan zoals wij zijn. Leer ons binnengaan in de verborgen ruimte, om vrij te zijn, open en licht. Amen.

Acclamatie Niet zonder jou erbij

Inleiding op de lezingen
We lezen vandaag volgens het vaste rooster: eerst uit het boek Deuteronomium, waarin we worden aangespoord om te kiezen voor God: het goede en het leven. Maria Claessens zal dat dadelijk voor ons voorlezen. Als tweede lezing hebben we een gedeelte uit de Bergrede, waarin Jezus vanaf de berg zijn toehoorders op het hart drukt dat ieder moet blijven werken aan de gerechtigheid van God en steeds weer de verzoening met de naaste te blijven zoeken. Dat zal door Rinus van der Heijden worden voorgelezen.

Eerste lezing: Dt 30,15-20

15Besef goed, vandaag stel ik u voor de keuze tussen voorspoed en tegenspoed, tussen leven en dood. 16Wanneer u zich houdt aan de geboden van de Eeuwige, uw God, zoals ik ze u vandaag heb gegeven, door Hem lief te hebben, door de weg te volgen die Hij wijst, en zijn geboden, wetten en regels in acht te nemen, dan zult u in leven blijven en in aantal toenemen, en dan zal de Eeuwige, uw God, u zegenen in het land dat u in bezit zult nemen. 17Maar als u Hem de rug toekeert en weigert te luisteren, als u zich ertoe laat verleiden neer te knielen voor andere goden en die te vereren, 18dan zeg ik u op voorhand dat u te gronde zult gaan. Dan zal u aan de overkant van de Jordaan, in het land dat u in bezit zult nemen, geen lang leven beschoren zijn. 19Ik roep vandaag hemel en aarde als getuigen op: u staat voor de keuze tussen leven en dood, tussen zegen en vloek. Kies voor het leven, voor uw eigen toekomst en die van uw nakomelingen, 20door de Eeuwige, uw God, lief te hebben, Hem te gehoorzamen en Hem toegedaan te blijven. Dan zult u lang blijven wonen in het land dat Hij uw voorouders Abraham, Isaak en Jakob onder ede heeft beloofd.’

Antwoordzang Lied van Mozes – De hemel mag horen, coupletten 1 & 2 & 5

Tweede lezing: Mt 5,17-26

Jezus op de berg zei ook tegen zijn toehoorders:
17Denk niet dat Ik gekomen ben om de Wet of de Profeten af te schaffen. Ik ben niet gekomen om ze af te schaffen, maar om ze tot vervulling te brengen. 18Ik verzeker jullie: zolang de hemel en de aarde bestaan, blijft elke jota, elke tittel in de wet van kracht, totdat alles gebeurd zal zijn. 19Wie dus ook maar het minste van deze geboden afschaft en aan anderen leert datzelfde te doen, zal als de minste worden beschouwd in het koninkrijk van de hemel. Maar wie ze onderhoudt en dat aan anderen leert, zal in het koninkrijk van de hemel in hoog aanzien staan. 20Want Ik zeg jullie: als jullie gerechtigheid niet groter is dan die van de schriftgeleerden en de farizeeën, zullen jullie zeker het koninkrijk van de hemel niet binnengaan.
21ullie hebben gehoord dat destijds tegen het volk is gezegd: “Pleeg geen moord. Wie moordt, zal zich moeten verantwoorden voor het gerecht.” ₂₂Dit zeg Ik daarover: ieder die in woede tegen zijn broeder of zuster tekeergaat, zal zich moeten verantwoorden voor het gerecht. Wie hen voor nietsnut uitmaakt, zal zich moeten verantwoorden voor het Sanhedrin. Wie “Dwaas!” zegt, zal voor het vuur van de Gehenna komen te staan. ₂₃Wanneer je dus je offergave naar het altaar brengt en je je daar herinnert dat je broeder of zuster jou iets verwijt, ₂₄laat je gave dan bij het altaar achter; ga je eerst met die ander verzoenen en kom daarna je offer brengen. ₂₅Leg een geschil snel bij, terwijl je nog met je tegenstander onderweg bent, anders levert hij je uit aan de rechter, draagt de rechter je over aan de gerechtsdienaar en word je gevangengezet. ₂₆Ik verzeker je: dan kom je niet vrij voor je ook de laatste cent betaald hebt.

Evangelieacclamatie Het woord dat ik jou geef is niet te zwaar

Overweging

Hoe goed is het om als zusters en broeders met elkaar samen te zijn! “Zie, hoe goed en hoe lieflijk is het” (vaak aangehaald als “Ai, ziet, hoe goed, hoe lieflijk is ‘t”) is de beginregel van Psalm 133, een van de bekendste Bijbelse psalmen die de schoonheid en zegen van eenheid en zusterlijke en broederlijke liefde bezingt. ‘Goade mee?’ Kom we gaan samen: ik heb jou er ook graag bij, wil je mijn metgezel zijn, mag ik jouw metgezel zijn?

Hoe toepasselijk: “Ai, ziet, hoe goed, hoe lieflijk is ‘t”: daar worden we samen blij van! Ik leer uit de combinatie van de lezingen vandaag en het thema van deze carnaval, dat we elkaar bij de les moeten houden en dat we eventuele problemen zo snel mogelijk moeten oplossen. Daarbij moet je ook eerlijk zijn naar jezelf toe, dus je hand in eigen boezem steken als het ‘gedoe’ aan jou ligt.

Wees maar eerlijk naar jezelf en de ander toe, maar zeg het vriendelijk, met een uitnodiging erin, ruimte voor herkansing en verbetering. We worden vanuit de eerste lezing uit Deuteronomium door Mozes aangemoedigd om te kiezen voor het goede en zo voor het leven in het algemeen en in het groot. De evangelielezing vanuit de bergrede legt opnieuw dat verband met die wijsheid van de Torah, zoals Martin Buber spreekt van ‘Weisung’ ook als letterlijke weergave vanuit de ‘vijf Boeken van de Wijzing’, aanwijzing, richtingwijzer. Martin Buber zegt daarover: ‘Het gaat om de weg. Jullie hebben gehoord dat er gezegd is, je staat in een traditie, je bent hoorder, maar je bent ook gehouden om opnieuw te vertalen. Dat vraagt om eerbied voor de overgeleverde tekst, en tegelijk ook om vrijheid om er zelfstandig mee om te gaan, zo begint een leerhuis, tussen mensen. Tot zover Buber.

En iets verderop zegt dan diezelfde Buber, dat Mozes spreekt om een perspektief te bieden, een wens, een verlangen aan te wakkeren. ‘Als je een schip wilt bouwen, roep dan geen mannen bij elkaar om hout te verzamelen, het werk te verdelen en orders te geven. In plaats daarvan: leer ze verlangen naar de enorme eindeloze zee’, zoals je diezelfde gedachte weleens tegenkomt als citaat van Antoine de Saint-Exupéry. En daar gaat het uiteindelijk om: het verlangen om ergens te komen brengt in beweging, genereert creativiteit, zet aan tot handelen.

Uit de evangelielezing leren we dat niet doden betekent: ook niet een ander geestelijke doden of monddood maken of kleineren. Daar staat dan dus ook dezelfde straf op als bij moord, volgens vele rabbijnen in Jezus’ tijd.

Jezus wil dat je het principe achter een gebod begrijpt. ‘Pleeg geen moord’ is één concrete vorm van een principiëlere kijk op je medemens. En deze achterliggende kijk, dit principe moet je zien te achterhalen en om te zetten in praktisch handelen.

Want het gaat hier om het grondprincipe bij alles wat Jezus in deze passage uit de Bergrede over de geboden zegt: om de mens, de ander, de naaste. Het object van je handelen moet centraal staan: die medemens, die naaste. Niet alleen volgens de letter, maar ook volgens de geest en de wijsheid.

De boodschap van deze zondag moet dus zijn: Laat je manier van denken veranderen door de Geest van God, kijk naar je naaste met de ogen van de Eeuwige en lees ook zo de Torah.

En waarom zegt Jezus het dan zo super duidelijk en direct? Jezus moet toch wat, als hij mensen op een ander spoor wil zetten. Hoe krijgt hij het anders voor elkaar, dat ze stoppen met rekenen, met logische taal in de trant van ‘voor wat hoort wat’? Met voorwaarden en kleine lettertjes, met redeneringen in de trant van ‘als zij . . . , dan wij …’, met ‘berekeningen’ rond heiligheid, gelovigheid en plichtsbetrachting?

Gewoon, die hele emmer elke dag weer leeg gieten. Gewoon, elk woord van Gods wet met liefde wegen en met een lach leven, en ja, stoppen met kijken naar hoe die anderen het doen. En gewoon, heel de psalm lezen, zingen en leven natuurlijk.

Zo wijst hij ons een pad, een weg om te gaan en het is lieflijk, om op die goede weg te gaan, samen! Op die ‘rechte’ weg te gaan kan ons lukken door Gods woorden smakend en tastend te herhalen. De vreugde om Gods wet helpt om de moed erin te houden.

Als eerste proviand voor onderweg geef ik jullie voor de komende dagen ter bemoediging mee, dat het volgens vele kalenders en overzichten, van 15 tot en met 17 februari Carnaval is: blij, vrolijk, samen, dansend;
Dat het dinsdag 17 februari Internationale Doe-Vriendelijk-Dag is;
Dat het a.s. woensdag voor ons Aswoensdag is en onze Vastenperiode begint en dat dat begin nu precies samenvalt met het begin van de Islamitische vastenmaand Ramadan, voor onze Moslim-zusters en -broeders.

Laten we vooral proberen de verbinding te zoeken. Dus geldt voor vandaag en de komende dagen: Go with the flow: laat je leiden door de Geest van Jezus, laat je meevoeren door Gods mededogen: zo goed als God voor elkaar zijn. Dat is wat ons te doen staat.

Amen: Moge het zo zijn.

Geloofslied Een wereld vol mensen

Klaarzetten van brood en wijn
Uitnodiging voor persoonlijke bijdrage via de collecte
Intentieboek wordt naar voren gebracht.

Voorbede

Wij bidden, Eeuwige, om barmhartigheid en solidariteit, voor volken, landen en naties, waar strijd en ongerechtigheid aan de rode van de dag zijn, waar corruptie en onderdrukking, honger en armoede mensen slopen en tegen elkaar uitspelen, dat gerechtigheid en saamhorigheid mag groeien. Laat ons bidden . . .

Voorbedeacclamatie Keer u om naar ons toe

Wij bidden, Levende, om nabijheid voor mensen, die letterlijk en figuurlijk in de kou staan, die alles alleen moeten oplossen, dat zij harten vinden vol warmte, die kloppen voor anderen, die over grenzen van bubbels, hokjes en frames durven heen te stappen. Laat ons bidden …

Wij bidden, Eeuwige, dat wij mogen leren te zien, met de nieuwe ogen van het hart, om ons toe te vertrouwen aan U en aan de ander, dat wij leren elke mens te zien als een onuitputtelijke bron van mogelijkheden. Laat ons bidden . . .

Tafelgebed

Hoe kleurrijk is de wereld,
met al wat leeft en bloeit,
met al wat is en wordt,
op land, in en op water en in de lucht,

Hoe kleurrijk zijn de mensen,
van binnen van buiten,
dichtbij en verweg,
in huizen en tehuizen,
op straat en op het werk,

Tafelgebedacclamatie Bij u is de bron van het leven

Hoe kleurrijk ben jij, Enige,
in alles en iedereen aanwezig,
dans jij telkens een nieuwe wereld,
weet jij ons te verwonderen
met jouw zegen,
voelbaar aanwezig
in die bevrijdende lach,
de glimmende ogen,
de vreugde en het plezier,
de humor en de muziek.

Hoe kleurrijk ben jij, Enige,
aanwezig in Jezus,
die ons voorging
om mensen te bevrijden,
hun ogen te laten stralen,
mensen op de been te helpen,
elkaars metgezellente zijn,
op te nemen in de kring,
hen aan te spreken op een manier
die klonk als muziek in de oren.

Tafelgebedacclamatie ‘Bij u is de bron van het leven’

Die de avond voor zijn sterven,
ons woorden gaf van troost,
door het brood te breken
en te zeggen:
ontvang dit brood,
dit is mijn leven,
dat ik geef voor jou,
opdat jij zult leven.

Hij nam ook de beker,
sprak zijn dank uit,
reikte hem over en zei:
dit is mijn liefde
stromend in mijn lijf,
drink ervan,
opdat mijn liefde
blijft stromen in jou.

Blijf dit doen
om mij te gedenken.

In die geest willen we verder gaan,
willen we samen dansen,
er zijn voor elkaar,
in blije dagen,
in bange dagen
elkaar dragend,
vertrouwend op Jou
wat er ook gebeurt.

In die geest willen we samen bidden,
met woorden die Jezus ons heeft aangereikt.


Onze Vader


Vredeswens
Laten wij elkaar vrede en alle goeds en een mooie opbeurende tijd toewensen. Geef elkaar een teken van je oprechte wens.


Vredeslied Vrede voor jou (en alle goeds je vrienden)


Uitnodiging tot delen
Kom en weet dat je genodigd bent aan deze tafel van samen delen: Gaode mee?, om Jezus te gedenken en na te volgen en elkaars leven te delen en waar nodig te dragen.


Communielied Als je aan tafel gaat


Dankgebed
Eeuwige, wij danken U, dat u ons maakt tot broeders en zusters aan één en dezelfde tafel van samen delen, in het klein en in het groot, dat wij beseffen hoe goed dat is, om liefdevol en zegenend voor elkaar te zijn, als evenbeeld van uw goedheid. Amen.

Slotgedachte

Op zoek naar de weg
Rabbi Chajim vertelde:
‘Eens verdwaalde iemand diep in het bos.
Na een tijdje verdwaalde nog iemand en trof de ander aan. Zonder te weten wat die had beleefd, vroeg bij hem langs welke weg men eruit kon komen.
‘Die weet ik niet’, antwoordde de eerste, ‘maar ik kan je de wegen wijzen die nog dieper het struikgewas in gaan, en laten we dan gemeenschappelijk naar de weg zoeken!
Gemeente, zo besloot de rabbi zijn vertelling, laat ons gemeenschappelijk naar de weg zoeken!

Uit: René Hornikx, Een huis vol verhalen. Kampen: Kok,

Zegenwens

Laten wij dadelijk van hier gaan onder de zegen van de Levende en van elkaar:
De Enige zegene en behoede ons; de Levende laat haar aangezicht over ons lichten en zij ons genadig; de Eeuwige verheffe zijn aangezicht over ons en geve ons vrede, vandaag en alle dagen die ons zijn gegeven.
In de naam van de Vader-Moeder en van de Zoon en van de Goede Geest. Amen

Slotlied Ooit (zijn wij allen samen) – Je hoeft niet groot te zijn om te weten