Festival La Vie Bohème – deel hoe jij gelukkig wordt

Openingslied Dit huis is een huis waar de deur openstaat MG128


Welkom, opening, inleiding

Goede morgen en welkom allemaal. Welkom mensen van het Festival La Vie Bohème; welkom lieve mensen van de San Salvator. Fijn dat jullie vanmorgen zijn gekomen om met ons samen het leven te vieren, te vieren dat het leven mooier, liever, creatiever, spontaner kan en dat het dan, volgens onze overtuiging ook echt fijner wordt, zodat ieder zich op haar of zijn plek voelt en zich gezien en gehoord weet.

Ik ben Marcel van der Maeden, pastor en voorganger van de San Salvator in Beweging Geloofsgemeenschap. Wij zijn een zelfstandig geworden voormalige parochie, zijn nu ‘vrijzinnig katholiek’, binnen het landschap van christelijke gelovig ’s-Hertogenbosch. Wij ‘kerken’ elke zondag in de centrale hal van een dagbestedingscentrum van Cello, aan de Van der Eygenweg.

En nu zijn wij vandaag hier, niet in onze vertrouwde ruimte van samenkomst en gebed, maar in deze industriële kathedraal: zie hier achter mij de beeltenis van die gekruisigde Jezus van Nazareth en de moeder Gods. Daar terzijde herkennen we ook verbeeldingen dan de heiligen die ons de eeuwen door voorbeeldig zijn voorgegaan. De absis bevat zeven gebrandschilderde glas-in-lood-ramen, die natuurlijk de zeven gaven van de Goede Geest verbeelden. Welkom in deze kathedraal van La Vie: het leven; La Vie Bohème: het zwervende leven, vrij, ongebonden, vervuld van dans en muziek, levend van wat er op onze weg komt. Gebruik je fantasie!

Hier zijn we dan voorgoed geland op een andere plek: we hebben onze eigen pianiste Karen Vogel meegenomen en een deel van ons eigen koor Melodiek, ,onder leiding van cantor Theo Hofland. Vandaag mag ik voorgaan samen met de lectoren Marga van de Koevering en Rinus van der Heijden. Vandaag mogen wij, omdat het bijna naadloos lijkt te passen, onze viering onderbrengen binnen het Festival La Vie Bohème.

Een van de ‘jongeren’ binnen onze geloofsgemeenschap tipte het pastoraatsteam een goede maand geleden over dit festival en dat zij daarbinnen ook een kerkviering wilden en dat leek ons een passende uitdaging en tegelijk een win-win-oplossing: voilà of eigenlijk meer voiçi: hier staan we dan: omdat het leven te vieren: dat de samenleving en de wereld beter af zijn met creatief: het kan liever, mooier, opener, inclusiever.

En wat is er dan mooier om op deze langste dag van het jaar, op de dag van de zonnewende, dat samen te vieren. En er komt nog zoveel meer aan verbindends samen vandaag: afgelopen nacht was het ‘Nacht van de Vluchteling’ en liepen een heel aantal van ons om gesponsord geld binnen te brengen ter ondersteuning van vluchtelingen; afgelopen weken verzamelden velen van ons leuke kinderspulletjes, voor in rugzakjes voor vluchtelingenkinderen; hielden vannacht vele dichters een nacht van gedichten en maakte Marianne van Heeswijk samen met velen een jubilerend vredestapijt op de Parade; vieren we vandaag ook vaderdag omdat kinderen en vaders verbonden en dankbaar kunnen zijn met en voor elkaar; en nu staan we hier, op dit transformatiefestival, omdat wij als San Salvator weten en geloven dat het in het leven anders kan en dat  we op weg zijn naar een beter leven voor iedereen en de hele planeet.

Laat je meevoeren vanmorgen in onze viering waarin we zoals gebruikelijk zingen en bidden en lezen uit de oude verhalen van het Eerste Testament, van voorschriften, profeten en geschriften en uit het Tweede Testament van Jezus van Nazareth. Regelmatig is de boodschap om op te komen voor de zwakkere, het weerloze en kwetsbare te koesteren en te transformeren tot leidraad voor een nieuwe samenleving. We spiegelen ons aan die verhalen en proberen ervan te leren; we vieren ook maaltijd, met brood en wijn, om verbondenheid en solidariteit te benadrukken en ook daarbij is iedereen uitgenodigd om deel te nemen.

Ik wens ons samen een viering toe van troost en bemoediging, want we geloven erin dat de zachte krachten uiteindelijk zullen overwinnen, dat de meeste mensen deugen, en dat wij met meer zijn.

Om dat van binnen te voelen en te verankeren, worden wij stil, maken wij het stil en bidden.


Openingsgebed

Goede Schepper, wij komen hier samen in een sfeer van vreugde en verbondenheid. Dank je voor de energie, de creativiteit en de talenten die we vandaag mogen delen. Wees in ons midden tijdens deze viering. Help ons menen te worden die durven delen en ons open willen stellen voor elkaar en voor alle positiviteit die er tussen ons is te vinden. Laat dit festival en deze viering een bron van inspiratie en ontmoeting zijn, en geef dat we met een open blik en een warm hart naar elkaar kijken. Amen.


Accl. opngeb. Neem mij aan zoals ik ben MG137


Inleiding op de lezingen

Wij openen zoals in elke viering de Schrift, de joods-christelijke bijbel en lezen ook vandaag weer twee lezingen.
De eerste is uit het Eerste Testament, uit de profeet Jeremia. Hij is zeer overtuigd van zijn idealen, maar vindt zijn opdracht tegelijk ook veel te lastig omdat hij wordt tegengewerkt. Hij zegt onder zijn roeping uit te willen, maar beseft dat het perspektief van het einddoel te mooi is om het voor goed te laten vallen. Zodoende vindt hij nieuwe kracht bij God.
De tweede lezing is uit het Tweede Testament en gaat over Jezus die zijn volgelingen uitstuurt, om aan iedereen een bemoedigende boodschap te brengen: wees standvastig, wees niet bang en houd moed. Jezus zegt dat de innerlijke Geest die in ieder leeft voldoende is om het op te nemen voor je zelf en de verdrukten.


Eerste lezing, lector Marga
Jeremia 20,7-13
Klacht van Jeremia
₇‘Eeuwige, U hebt mij verleid, en ik ben bezweken,
U was te sterk voor mij en hebt mij in uw greep gekregen.
Dag in dag uit lachen ze om mij,
iedereen bespot mij.
₈Telkens als ik spreek, moet ik schreeuwen:
“Ik word mishandeld, onderdrukt!”
Want de woorden van de God brengen mij
dag in dag uit schande en vernedering.
₉Als ik denk: Ik wil Hem niet meer noemen,
niet meer spreken in zijn naam,
dan laait er in mijn hart een vuur op,
dan brandt het in mijn gebeente.
Ik doe moeite om het in bedwang te houden,
maar ik kan het niet.
₁₀Want de mensen jouwen mij na:
“Overal paniek! Overal paniek!
Roep het, dan vertellen wij het verder.”
Al mijn vrienden zijn uit op mijn val:
“Misschien laat hij zich verleiden,
dan krijgen wij hem in onze greep,
dan wreken wij ons op hem.”
₁₁Maar de Eeuwige staat mij terzijde als een machtig krijgsman.
Daarom komen mijn belagers ten val,
ze krijgen mij niet in hun greep.
Ze zullen diep worden beschaamd,
ze zullen hun doel niet bereiken.
Ze worden overladen met eeuwige schande,
nooit zal die worden vergeten.
₁₂God van de hemelse machten,
die alles rechtvaardig onderzoekt,
die hart en nieren doorgrondt,
laat mij zien dat U zich op hen wreekt.
U leg ik mijn zaak voor.
₁₃Zing voor de Eeuwige, loof de Eeuwige,
want Hij heeft het leven van de arme
uit de handen van boosdoeners gered.


Antwoordzang Op mijn levenslange reizen MG 27

(Psalm 69,14-29 Ik zoek bij jou naar toevlucht) (Romeinen 5,15-19)

Tweede lezing, lector Rinus
Matteüs 10,16-33
₁₆Bedenk wel, Ik zend jullie als schapen onder de wolven. Wees dus scherpzinnig als een slang en argeloos als een duif. ₁₇Pas op voor de mensen, want ze zullen je aan het gerecht uitleveren en je geselen in hun synagogen. ₁₈Jullie zullen omwille van Mij worden voorgeleid aan gouverneurs en koningen, en getuigenis moeten afleggen ten overstaan van hen en de heidenen. ₁₉Wanneer ze je uitleveren, vraag je dan niet bezorgd af hoe je moet spreken of wat je moet zeggen. Want wat je moet zeggen, zal je op dat moment worden ingegeven. ₂₀Jullie zijn het immers niet zelf die dan spreken, het is de Geest van jullie Vader die in jullie spreekt. (

) ₂₆Wees dus niet bang voor hen. Want niets is verborgen dat niet onthuld zal worden en niets is geheim dat niet bekend zal worden. (

) ₂₉Wat kosten twee mussen? Zo goed als niets. Maar er valt er niet één dood neer buiten jullie Vader om. ₃₀Bij jullie zijn zelfs alle haren op je hoofd geteld. ₃₁Wees dus niet bang, jullie zijn meer waard dan een hele zwerm mussen. ( . )


Evang.accl. Mag jouw naam onze hulp zijn MG251, alleen 1^e refrein 2X


Overweging

Hoe kunnen we de teksten van de lezingen die we net lazen verbinden met ons eigen leven? De teksten voor deze eerste zondag van de zomer zijn rauw en verwarrend. Deze zondag vormt het begin van de periode in het kerkelijk jaar die weer getekend wordt met de kleur groen, de kleur van de hoop.

We lazen eerst uit de profeet Jeremia: hij vindt nieuw vertrouwen, na zijn existentiële twijfel. Nu kan hij met nieuwe moed verder.

Dan had Psalm 69 de tussenpsalm kunnen zijn, die inhoudelijk erg lijkt op de inhoud van de Jeremia-lezing: de bidder voelt zich ten dode toe belaagd en smeekt dat God zijn vijanden en belagers zal uitsluiten van zijn genade. God weet wel beter en blijft wie hij is, altijd in de weer om iedere mens in de goede richting te leiden. Dan zou de epistellezing kunnen volgen uit Paulus, die ons leert dat God ons in Jezus Christus overvloedige genade aanbiedt, die uiteindelijk voert in de richting van vrijspraak en genezing.

In het gedeelte uit het Evangelie volgens Matteüs waarschuwt Jezus de leerlingen voor de aanvechting waarin zij terecht kunnen komen. Zij worden als schapen, als onschuldige dieren, onder wolven, onder roofdieren gezonden. In die situatie zullen ze scherpzinnig moeten zijn als een slang en argeloos als een duif (10,16). Het is een paradoxaal advies dat het vervolg beknopt samenvat. In dit vervolg lezen we het bezorgd zijn om lijf en leden.

Er is hier sprake van een overduidelijk verwijzing naar de gruwelen waar mensen-als-wolven toe in staat zijn: Homo homini lupus, weet je nog: de mens is voor de mens een wolf!. Hoe wapen je je tegenover deze beangstigende kwaadaardigheid zonder je menselijkheid voor Gods aangezicht te verliezen? Menselijkheid, weet je nog, is zo’n belangrijke waarde in godsdiensten en levensbeschouwingen!

Jezus zegt zijn volgers dus: ‘Wees niet bang! want jezelf uitspreken, in het volle licht, kan spannend zijn. Dat erkent Jezus in de schriftlezing van vandaag. Ter aanmoediging herhaalt hij driemaal ‘wees niet bang’. God kent waarde toe aan een simpele mus dus hij waardeert de mens zeker. Zelfs alle haren op je hoofd zijn geteld. Dat geeft vertrouwen, een steun in de rug. Welke steun hebben wij (nog meer) nodig om ons uit te spreken?

Die laatste betekenis, van in vertrouwen open staan voor de geode afloop, klinkt door in vers 19 wanneer Jezus zegt dat ze, wanneer ze uitgeleverd worden, niet bezorgd moeten zijn over wat ze moeten zeggen. De Geest van de Vader zal de toepasselijke woorden in hen spreken. Ze moeten dus een ontvankelijke houding zien te bewaren. Je zou in die vrees je ontvankelijkheid kwijt kunnen raken. Je kunt willen dat je in de door Jezus bedoelde argeloosheid je openheid bewaart voor de genade van de Eeuwige.

Een verwerkingsvorm die ik bij deze bijbellezing tegenkwam stelde voor om bij deze Matteüstekst zomerwoorden te bedenken. Daarvoor is het vandaag een dag bij uitstek. Het is de langste dag op het noordelijk halfrond: de zonnewende. Het is het begin van de astronomische zomer. Wat is een boodschap die gehoord mag worden deze zomer? Wat is jouw oproep, boodschap, opdracht voor deze zomer? Dat mag je dadelijk op het blaadje dat je hebt gekregen opschrijven: wat is nu jouw wens, voor deze zomer: wat is jouw verlangen, je droom of visioen; hoe ziet jouw ideaal eruit? Probeer dat dadelijk eens in een paar woorden of korte zinnen op te schrijven!

Elk jaar op 21 juni vieren we Wereldhumanismedag – de langste dag van het jaar en een moment waarop humanisten wereldwijd hun waarden in het zonnetje zetten; vrijheid, verbinding, verantwoordelijkheid. Het is een dag om samen stil te staan bij wat het betekent om mens te zijn, dicht bij jezelf én dicht bij de ander.

Al sinds de jaren tachtig vieren we deze dag. Want humanisme vraagt om meer dan theorie, het vraagt om viering, beoefening, het zichtbaar maken van wat ons verbindt. Dit jaar maken we het extra groot, omdat 2026 ook het tachtigjarig jubileum is van het Humanisme.

Nu het het begin is van de astronomische zomer realiseren we ons des te meer de vergankelijkheid en de tijdelijkheid, want de zomer loopt al snel vol. Juist daarom nemen we tijd om te vertragen. Waar sta je? Wat geeft energie? Wat mag gevierd worden? Ook dat mag je op je blaadje opschrijven.

‘Menselijkheid begint bij het besef dat je zelf ook mens bent. Als je weet dat je zelf ook dingen verkeerd doet, ontstaat er misschien zoiets als genade voor elkaar’, zegt Jacob Oeverbeek. ‘Voor mij begint daar het humanistische werk: niet meteen het ideale mensbeeld naar voren schuiven, maar onderzoeken wat er werkelijk leeft’, aldus Jacob Oeverbeek. En dat betekent ook: veiligheid geldt voor iedereen, of het geldt voor niemand, dus: respect geldt iedereen, of het geldt voor niemand; waardigheid geldt voor iedereen.

Over een paar dagen vieren we ook weer de Dag van het Handvest van de Verenigde Naties en de Internationale Dag ter Ondersteuning van Slachtoffers van Marteling.

Dit festival en de San Salvator hebben veel met elkaar gemeenschappelijk: We zijn bezig met een Transformatie: naar: La Vie Bohème’: de creatie van de nieuwe samenleving: er groeit ruimte voor de energie en inspiratie van jonge makers, denkers en doeners. Dat komt dichtbij hoe wij dromen van een nieuwe wereld! Laat de maand juni een vrijplaats worden voor initiatieven die de wereld een beetje mooier, liever en zachter maken. “Laten we alle creativiteit die we in ons hebben aanboren en inzetten voor een nieuwe manier van samen leven. We verlangen naar een samenleving waarin we met plezier en empathie, in gelijkheid, verbinding, vrijheid en vrede met elkaar het leven aangaan.”

Moge het zo zijn.


Laten wij ter bevestiging hiervan het geloofslied zingen en is wil jullie vragen om daarbij, als je maar enigszins kunt, te gaan staan. Dadelijk worden dan onderwijl de ‘blaadjes’ met gebeden, dromen, wensen opgehaald.

Geloofslied Woord dat ruimte schept MO187
Onderwijl worden de ‘blaadjes’ met gebeden, dromen, wensen opgehaald


Voorbede, met accl. Laat onze woorden stijgen + Kom adem ons open MG125 . na alle volgende bedes alleen Kom adem ons open

Wij bidden om inspiratie, creativiteit en diversiteit voor leiders van de wereld, voor politici en bestuurders, dat zij voorbeelden en voortrekkers mogen worden om af te zien van moordende en schijding makende uitsluitingsstrategieën en keuzes gaan maken voor menselijker, inclusiever en groener.

Wij bidden voor mensen in onze nabijheid, dat wij niet verruwen en verbotten, maar dat wij steeds meer schoonheid gaan zien, we ons mogen opladen aan elkaar, dat leren het zwakke en kwetsbare te beschermen en te koesteren, om er samen rijker en sterker van te worden.

Wij bidden voor mensen die onze steun en hulp nodig hebben, voor zieken, gewonden, wanhopigen en treurenden, voor wie worstelt met het leven, dat wij hen mogen helpen zich op te richten om hun bestemming te vinden. En wij bidden voor wat ons diep van binnen beroert, en voor wat is opgeschreven in ons intentieboek en voor Karin Hilterman, die eergisteren jarig zou zijn en voor onze persoonlijke intenties en geliefden.


Tafelgebed

Hoe kleurrijk is de wereld,
met al wat leeft en bloeit,
met al wat is en wordt,
in zee, op land en in de lucht.

Hoe kleurrijk zijn de mensen,
van binnen en van buiten,
dichtbij en verweg,
in huizen en tehuizen,
op straat, op het werk.

Hoe kleurrijk ben jij, Eeuwige,
in alles en iedereen aanwezig,
dans jij telkens een nieuwe wereld,
weet jij ons te verwonderen
met jouw zegen,
voelbaar aanwezig
in die bevrijdende lach,
de glinsterende ogen,
de vreugde en het plezier,
de humor en de muziek.

Hoe kleurrijk ben jij, Levende,
aanwezig in Jezus,
die ons voorging
om mensen te bevrijden,
hun ogen te laten stralen,
mensen op de been te helpen,
op te nemen in de kring,
hen aan te spreken op een manier
die klonk als muziek in de oren.

Die de avond voor zijn sterven,
ons woorden gaf van troost,
door het brood te breken
en te zeggen:
ontvang dit brood,
dit is mijn leven,
dat ik geef voor jou,
opdat jij zult leven.

Hij nam ook de beker,
sprak zijn dank uit,
reikte hem over en zei:
dit is mijn liefde
stromend in mijn lijf,
drink ervan,
opdat mijn liefde
blijft stromen in jou.

Blijf dit doen
om mij te gedenken.

In die geest willen we verder gaan,
willen we in beweging komen,
samen dansen, zingen,
troosten, bemoedigen,
er zijn voor elkaar,
in blije dagen,
in bange dagen
elkaar dragend,
vertrouwend op Jou
wat er ook gebeurt.

In die geest willen we samen bidden,
met woorden die Jezus ons heeft aangereikt:


13-4.  Onze Vader

Laten we elkaar, voordat we daadwerkelijk delen, nog eens nadrukkelijk vrede wensen: ‘Vrede en alle goeds voor jou!’

Vredewens, met zang Da pacem Domine MG136


Uitnodiging tot delen brood en wijn en feitelijk uitdelen

We delen brood en wijn met elkaar, waarbij wij altijd zeggen dat iedereen welkom is, niemand sluiten wij buiten, als het gaat om het delen van het leven met elkaar. Weet dus dat je naar voren mag komen om je aan te sluiten en een stukje brood en wat wijn te ontvangen: breken en delen.


instrumentaal


Communielied Wek mijn zachtheid weer MG 63


Dankgebed
Eeuwige,
Hoor Jij mij, wanneer de avond op mij valt?
Als de dag zwaar op mij drukt, mijn zwoegen tevergeefs.
Als angst mij lam slaat, mij terugwerpt in eenzaamheid.
Als de nacht eindeloos lijkt, in mij spookt als duister.
Als ik zoek naar een woord, dat mij ontvankelijk maakt.
Ik luister en maak mij open:
voor tekens van hoop, in een wereld die doordraait;
voor flitsen van licht, die mijn eenzaamheid doorstralen;
voor vonken van liefde, die mij tot leven wekken.
Wees mij nabij, als bron vol vertrouwen diep in mij. Amen

Slotgedachte(n)

Tot slot lezen wij 2 tekstjes: Een van de onlangs overleden dichter Lieke Marsman en een van de Ierse dichter, schrijver, priester en filosoof John O’Donohue:

Er is een reden dat mensen
door alle eeuwen heen,
waar ook ter wereld,
mystieke ervaringen hebben gehad.
Slechts in onze huidige westerse wereld
kijken we hierop neer.
In tijden van relatieve rust
drijven mensen bij god weg.
Dat we hier en nu dit geluk hebben,
betekent niet dat we ook de waarheid in pacht hebben.’
 – Lieke Marsman

Moge ik vandaag de moed hebben,
Om het leven te leiden dat ik liefheb,
Om mijn droom niet langer uit te stellen,
Maar eindelijk te doen waarvoor ik hier ben gekomen,
En mijn hart niet langer te verspillen aan angst.
 – John O’Donohue


Zegen
Moge het licht dat de wereld omringt jouw angst verzachten
en je de moed geven zichtbaar te zijn.
Vandaag is het begin van die nieuwe tijd.
Vanaf deze ‘Topdag’ leven we,
door ons te laten zien en uit te spreken,
met trots en zachtheid en leven wij het geluk dat ons drijft.
In de naam van de Vader – Moeder en van de Zoon en van de Goede Geest. Amen


Slotlied Een wereld vol mensen MG  2