Een smalle deur

SAN SALVATORGEMEENSCHAP | 24 augustus 2025

Een smalle deur

Voorganger Franneke Hoeks | Lectoren Albrecht Beefting & Marga van de Koevering
Melodiek o.l.v. Marcel van der Maden |  Pianist Karen Vogel

Openingslied – Onstilbare tonen

Welkom
Welkom allemaal. Welkom Melodiek terug van vakantie. Welkom wie af en toe bij ons aan komt waaien. Welkom vaste bezoekers. Wie weet ben je hier voor het eerst. Fijn dat jullie hier door de deur zijn gestapt en een plekje in deze ruimte hebben gevonden.
In ons midden hebben we de paaskaars hebben we aangestoken en brandt het kwetsbare vredeslicht.  We gaan vieren. Een uur om stil te zijn, woorden te horen, je stem te laten klinken, verbinding te zoeken, om je hart een beetje op te laden…. Ik hoop dat dit uur ons iets van dit alles mag brengen.. We horen in het tweede Bijbeltekst hoe Lucas Jezus een verhaal laat vertellen. In dat verhaal gaat het over de smalle deur. Kunnen we daar allemaal doorheen? Wat ligt er achter die deur? Wie heeft de sleutel van die deur? Het is een ingewikkelde tekst en misschien klinken de woorden ons ook hard in de oren. Een uitdaging dus: dat verhaal van die smalle poort.
Gelukkig klinken eerst woorden van Jesaja. Profeten kunnen nogal eens flink van leer trekken maar vandaag een geruststellende tekst die ons wijst op rust, inkeer, geduld en vertrouwen als basis om die mens te zijn die God zo graag ziet. Rust, inkeer, geduld en vertrouwen misschien hebben we die eigenschappen nodig als we voor die smalle poort staan.  Aan het begin van deze viering gaan we dat oefenen.

Moment van rust en inkeer
GEBED
Acclamatie Bij u is de bron van het leven

Eerste lezing  Jesaja 30, 15-21
Dit zei God, de Eeuwige :‘In rust en inkeer ligt jullie redding,
in geduld en vertrouwen ligt jullie kracht.’ Maar jullie wilden niet. Jullie zeiden: ‘Nee! Te paard vluchten we weg!’ –Vluchten zúl je! ‘Wij gaan er razendsnel vandoor!’ –Razendsnel word je ingehaald. Duizend zullen er vluchten voor het dreigen van één, voor het dreigen van vijf vluchten jullie allen. Al wat er van jullie rest is als een paal op een bergtop,
als een vaandel op een heuvel. En toch wacht deEeuwige op het ogenblik dat Hij jullie genadig kan zijn; toch zal Hij zich oprichten om zich over jullie te ontfermen. Want de Eeuwige is een God van recht.
Gelukkig de mens die op Hem wacht Volk van Jeruzalem, dat op de Sion woont, je hoeft geen tranen meer te storten. Want Hij zal zich over je ontfermen als je weeklaagt, Hij zal antwoorden zodra Hij je hoort. De Eeuwige zal jullie brood geven in de benauwenis en water in de nood. Hij die jullie onderricht gaf, zal zich niet langer verbergen. Met eigen ogen zul je je leermeester zien, met eigen oren zul je een stem achter je horen zeggen: ‘Dit is de weg die je moet volgen. Hier moet je rechts. Ga daar naar links.’

Lied  Van God is de aarde

Tweede lezing  Lucas 13, 22-30
Op weg naar Jeruzalem trok Hij verder langs steden en dorpen, terwijl Hij onderricht gaf. Iemand vroeg Hem: ‘Heer, zijn er maar weinigen die worden gered?’ Hij antwoordde: ‘Doe alle moeite om door de smalle deur naar binnen te gaan, want velen, zeg Ik jullie, zullen proberen naar binnen te gaan maar er niet in slagen. Als de heer des huizes eenmaal is opgestaan en de deur heeft gesloten, en jullie staan buiten op de deur te kloppen en roepen: “Heer, doe open voor ons!”, dan zal hij antwoorden: “Ik ken jullie niet, waar komen jullie vandaan?” Jullie zullen zeggen: “We hebben in uw bijzijn gegeten en gedronken en u hebt in onze straten onderricht gegeven.” Maar hij zal tegen jullie zeggen: “Ik ken jullie niet, waar komen jullie vandaan? Weg met jullie, onrechtplegers!” Dan zullen jullie jammeren en knarsetanden wanneer je Abraham, Isaak en Jakob en al de profeten in het koninkrijk van God ziet, maar zelf buitengesloten wordt. Uit het oosten en het westen en uit het noorden en het zuiden zullen ze komen, en ze zullen aanliggen bij het feestmaal in het koninkrijk van God. En bedenk wel: er zijn laatsten die de eersten zullen zijn, en er zijn eersten die de laatsten zullen zijn.’

Acclamatie Herschep ons hart 

OVERWEGING

De Bijbel is zo’n prachtig boek met verhalen die ons uitdagen om na te denken. Jezus is een meester in het vertellen van verhalen. En goed verhaal raakt ons.
Lukas neemt ons mee naar die groep mensen die samen met Jezus op weg zijn naar Jeruzalem. Iemand vraagt hem of het er maar weinig zijn die gered zullen worden.  Blijkbaar is het in de groep rondom iets wat speelt. Wie horen er nu eigenlijk bij. Wie mogen meedoen? Wie niet?
Jezus antwoord niet met cijfers of getallen maar met een verhaal over een smalle deur, waar je niet zomaar door kunt gaan.   ‘Spant u tot het uiterste’ lezen we in de Willibrordvertaling. ’Dus je moet erg je best doen om binnen te komen’ staat er in de Bijbel in gewone taal. En de NBV schrijft ‘doe alle moeite om binnen te gaan.’ Het Griekse woord Ἀγωνίζεσθε (Agōnizesthe) duidt op strijd. Ik zie een beeld voor me van een nauwe doorgang waar veel mensen zich doorheen proberen te worstelen. Wedren. Concurrentiestrijd.  Ellebogenwerk. Een situatie waarin het recht van de sterkste geldt.
En dan die heer des huizes die bij het krieken van de dag de deur sluit. En heb je dikke pech als buitenstaat. Zelfs het achterdeurtje van ’Ja, maar je kent me toch? ‘biedt geen soelaas. Je staat erbij en kijkt ernaar en wordt nog uitgescholden ook.  Een hard verhaal. In eerste instantie word ik er een beetje boos van. Hoezo, mensen buitensluiten? Maar dan is daar die wondermooie en intrigerende zin: ‘De laatste zullen de eerste zijn en de eerste zullen de laatste zijn.’ En krijgt het verhaal voor mij een andere betekenis. Die zin daagt ons uit om anders te kijken en te luisteren.
Een nauwe poort: als je daar doorheen wil zul je dingen los moeten laten. Letterlijk en figuurlijk.
Eeuwen voor Jezus het levenslicht zag, spreekt God tot het Joodse volk bij monde van de profeet Jesaja. ‘In rust en inkeer ligt jullie redding, in geduld en vertrouwen ligt jullie kracht.’  We horen ook het moeilijk is om die boodschap te horen, laat staan te leven. Razendsnel gaan mensen er vandoor. Het Joodse volk toen. En wij vandaag de dag? Durven wij vertrouwen op rust en inkeer, geduld en vertrouwen. Best lastig in een hectische wereld waarin eisen die aan mensen gesteld worden hoger en hoger lijken te worden. Mensen snakken naar een beetje rust en balans in de ratrace die we van het leven hebben gemaakt. Troostend om te horen dat God het niet opgeeft met ons, ook al lijken wij mensen het soms om te geven met God. Als wij ons kunnen richten op hem/haar/het dan ontstaat er ruimte. Dat vertrouwen op God is niet een passief los laten, niet de handdoek in de ring gooien, maar juist ene andere richting zoeken. Durven vertragen om te luisteren naar die stem in binnenste die je richting geeft. Af en toe stil zijn, durven vertragen, durven loslaten. Dan ontstaat er ruimte voor anderen en voor de Ander met een hoofdletter. Zo’n God die op ons wacht, en het nooit opgeeft, lijkt een tegenstelling met de heer des huizes uit het Lukas verhaal. Misschien wil Jezus ons met dit verhaal wijzen op de noodzaak van innerlijke verandering, van dat innerlijke vertrouwen op de weg van God. De smalle deur gaat niet over uitsluiting, maar mogen we zien als een oproep tot transformatie. Niet of je Jezus kent, met hem gegeten hebt, zegt dat christen bent is wat telt maar hoe je van binnen in elkaar zit en of die binnenkant ook richtinggevend is voor je handelen. Achter die poort is ruimte voor mensen uit alle windstreken en mogen mensen delen met elkaar en met God. Dat visioen van het goede leven voor al wat leeft.
En wanneer we Jesaja naast Jezus horen, ontdekken we dat deze smalle poort in feite een weg is naar dat visioen van het goede leven voor allen, die wereld waar iedereen die hunkert naar rust, genezing en waardigheid welkom is. Waar het niet gaat over wie de eerste is, maar altijd ruimte is voor wie achteraan staan.  Laat rust, inkeer, geduld en vertrouwen ons tot de mensen maken die niet bang zijn voor de chaos bij de smalle poort, maar juist vanuit dat vertrouwen op die Lieve Naam ruimte maken voor wie achteraan staan. Zo maken we samen dat visioen dat we door de smalle deur zien. Mensen uit alle windstreken samen aan een tafel.
Geloofslied Gij die het sprakeloze bidden hoort

TAFEL| COLLECTE| MUZIEK

VOORBEDE

Rondom deze tafel die staat voor dat visioen van het goede leven voor allen, geven we woorden aan wat ons raakt en bezighoudt. Wij bidden voor mensen overal op aarde die verlangen naar vrede, recht en veiligheid. We denken aan mensen in Oekraïne, Gaza, Soedan en al die andere plekken op de wereld waar geweld regeert.
Dat muren worden afgebroken en deuren worden geopend naar gastvrijheid, respect en vrede Acclamatie

Wij bidden voor leiders en voor allen met verantwoordelijkheid, dat zij kiezen voor gerechtigheid boven macht, voor zorg boven winst, voor samenwerking boven verdeeldheid. Acclamatie
Wij bidden dat wij de moed vinden om de nauwe deur van inkeer binnen te gaan. Dat we ons laten leiden door rust en vertrouwen en dat we mensen mogen worden hoop en gastvrijheid. Acclamatie

Wij bidden voor mensen om ons heen die ziek zijn, die lijden aan verdriet of eenzaamheid,
voor allen die ons lief zijn en die we in ons hart meedragen.

Acclamatie Gedenk ons hier bijeen

TAFELGEBED

Jij die God bent, een zachte kracht alom aanwezig,
wij danken Jou voor de wereld waarop wij wonen,
deze aarde met alles wat er leeft en groeit.
Jij die God bent, die ons wil ontvangen om wie wij zijn,
die ons roept, groot en klein, om goed te zijn, om brood te delen, die ons oproept te blijven werken aan de vrede, die ons vraagt om trouw te zijn aan de vonken liefde in ons.

Wij danken Jou voor Jezus, die mooie mens uit Nazareth,
die lang geleden heeft gezegd: behandel anderen zoals jezelf behandelt wilt worden dan schep je ruimte en toekomst En wat Hij altijd deed, deed Hij ook de laatste avond. Hij ging met zijn vrienden aan tafel. Hij nam het brood, brak het, deelde het uit en zei: Weet jij hoe je gelukkig kunt leven?  Als je het brood van iedere dag niet alleen eet maar breekt en deelt met elkaar.  Zo heb ik het ook gedaan toen ik bij jullie was.

Daarna nam hij de beker en zei: Drink uit deze beker en als ik er niet meer ben, vertel elkaar wat echt belangrijk is: deel vreugde en verdriet en wees bevriend met iedereen.

Daags daarna is Jezus gestorven, maar niet voorgoed.
Hij leeft nog temidden van ons en gaat met ons mee naar een betere wereld.  Hij zegt: vier dat je bij elkaar hoort, dat je niet alleen op de wereld bent.  Weet dat je elkaar kunt inspireren om samen ruimte te maken

Voor dat goede leven voor allen.

ONZE VADER

VREDESWENS | VREDESLIED de vrede, de vrede

BREKEN EN DELEN | LIED Kom in mij win

MEDEDELINGEN

SLOTGEDACHTE

Een aantal jaren geleden werd ergens in Engeland een schilderij onthuld. Hierop stond Jezus afgebeeld. Hij stond voor een huis en klopte op de deur. De mensen die het schilderij zagen vonden het heel mooi.
Toen merkte een toeschouwer iets bijzonders op. Hij ging naar de kunstenaar die het schilderij gemaakt had en zei: ‘Ik vind het een mooi schilderij, maar u bent iets vergeten. De deur waar Jezus op klopt heeft geen klink. Hoe kan Jezus dan naar binnen gaan?’  De kunstenaar antwoordde: ‘De deur is de deur van ons hart. Ze kan alleen van binnenuit open gemaakt worden!”

ZEGENWENS

Ga de wereld in, niet bang voor de smalle deur.
Ga met licht gemoed en een open hart. Laat je dragen door de rust en inkeer, laat je leiden door de stem van de Eeuwige, die zacht zegt: “Dit is de weg, die je mag volgen’.
En zo mogen we gaan, gezegend door de Eeuwige, die we kennen als vader/moeder, zoon en heilige geest. Amen 

SLOTLIED  Wie mag te gast zijn