24 december 2025 | kerstavond
Voorganger Franneke Hoeks | Lectoren Dorine Broekmeulen & Albrecht Beeftink
Koor Melodiek o.l.v. Marcel van der Maeden | Pianist Coby Wagemans |Blokfluit Jan Wijgers
Woord vooraf
Dit zegt de profeet Jesaja:
“Er komt een dag dan wordt het licht voor mensen
die nu in het donker zitten.
Dan zijn ze er weer, tot hun vreugde.
Wég is de last op hun schouders.
Een kind, een naam,
brenger van hoop, vrede, vreugde en liefde.
Openingslied Maria die zoude naar Bethlehem gaan
Welkom
We vieren vanavond kerstmis. Feest van licht en leven. Ik mocht het kindje in de kribbe leggen. Er bandt in deze ruimte vanavond volop licht, paaskaars, vredeskaars en de vier kaarsen van de adventskrans. Volop licht hier rondom de stal. Naast licht wordt dit een uur van verhalen, liederen, beelden, stilte en gebed. Ik hoop dat dit uur ons iets laat beleven van wat kerstmis betekent.
Straks klinken oude woorden, woorden over herders wakker geschud. Woorden over licht dat onverwacht verschijnt, over toekomst die begint in een pasgeboren kind. Zoals herders en – later- koningen hun weg zochten naar die stal in Bethlehem zo zoeken wij vanavond met en in dit verhaal naar betekenis en houvast in donkere tijden.
Het verhaal van de geboorte van Jezus staat niet op zichzelf en heeft zijn wortels in de geschiedenis van het Joodse volk. Een volk dat eeuwenlang uitkeek naar redding, naar een Messias, naar iemand die de weg zou wijzen naar goed leven. Profeten spraken over deze mens, over deze weg, over dit perspectief. De afgelopen vier zondagen – adventstijd- was de profeet Jesaja onze wegwijzer. We hoorden hoe hij mensen uitdaagde te dromen over hoop, vrede, vreugde en liefde. Ook vanavond luisteren naar woorden van deze profeet.
Het kerstverhaal is een bekend verhaal. En toch hoop ik dat het ons vanavond een beetje verrast en aanzet tot dromen.
Laten we het hier stil maken met elkaar. In de stilte mag er ruimte zijn voor wat jou bezighoudt. De mooie dingen van het leven. Dat wat schuurt of je verdrietig maakt. In de stilte maken we ruimte om de stem van Eeuwige te horen.
Stilte
Gebed
Eeuwige, jij die er was
sinds de tijd begon
en met jouw wijsheid
licht en leven bracht
voor al wat leeft,
wees dit uur bij ons aanwezig.
Maak ons licht
als het leven donker en zwaar is.
Maak ons open
als uitzicht ontbreekt
Maak ons zacht
als wij dreigen te verharden.
Leer ons ervaren
dat jij als mens
geboren werd in een kind:
mens werd onder mensen.
stralend en kwetsbaar.
Laat ons ook van die mensen zijn
mensen naar jouw hart
kwetsbaar en stralend.
Mensen op zoek naar betekenis
naar licht en leven – hoe dan ook.
Lied Vanwaar zijt gij gekomen
Lezing Jesaja 9 1-4, 5-7
Het volk dat in duisternis ronddoolt
ziet een schitterend licht.
Zij die in het donker wonen
worden door een helder licht beschenen.
U hebt het volk weer groot gemaakt,
diepe vreugde gaf U het,
blijdschap als de vreugde bij de oogst,
zij jubelen als bij het verdelen van de buit.
Het juk dat op hen drukte,
de stok op hun schouder,
de staf van de drijver,
U hebt ze verbrijzeld.
Een kind is ons geboren,
een zoon is ons gegeven;
de heerschappij rust op zijn schouders.
Deze namen zal hij dragen: Wonderbare raadsman,
Sterke God, Eeuwige vader, Vredevorst.
Groot is de heerschappij en zonder einde de vrede
voor de troon van David en voor zijn koninkrijk;
ze zijn gegrondvest op recht en gerechtigheid
en staan vast voor altijd en eeuwig.
De Eeuwige van de hemelse machten
brengt dit in zijn vurige liefde tot stand.
Lied Het volk dat in duisternis gaat
Naar Lucas 2
In die dagen
werd een bevel uitvaardigt door keizer Augustus
dat er een volkstelling moest worden gehouden
over heel de wereld.
Deze volkstelling vond plaats
voordat Quirinus landvoogd van Syrië was.
Allen gingen op reis om zich te melden,
ieder in zijn eigen stad.
Ook Jozef ging op weg,
en omdat hij uit het huis en geslacht van David was
trok hij vanuit Nazareth in Galilea
naar Judea toe,
naar Bethlehem, de stad van David,
om zich daar te melden,
samen met Maria, zijn vrouw, die zwanger was.
En terwijl zij in Bethlehem verbleven
brak het uur aan dat zij bevallen moest.
Zij bracht een zoon ter wereld,
haar eerstgeborene,
wikkelde hem in doeken
en legde hem neer in een kribbe,
omdat er voor hen geen plaats was in de herberg.
Nu waren er herders in de buurt;
die nacht, in het open veld
hielden zij de wacht bij hun kudde.
Plotseling stond voor hun ogen een engel des here
en de glorie des Heren omstraalde hen,
Zij werden zeer bevreesd.
Maar de engel sprak tot hen:
Wees niet bevreesd
want ik verkondig u een grote vreugde
die voor heel het volk bestemd is.
Heden is u, in de stad van David,
een redder geboren
de heer, de Messias.
En dit zal u een teken zijn:
gij zult een pasgeboren kindje vinden
het is in doeken gewikkeld
het ligt in een kribbe.
Plotseling was de engel omringd
door een schare van hemelse machten
Zij verheerlijkten God en zij riepen:
Ere zij God in den hoge
en vrede voor alle mensen van goede wil.
En het geschiedde,
toen de engelen van hen waren weggevaren
naar de hemel
dat de herders zeiden tot elkaar:
Lied Laat ons gaan zien
Overweging
Kerstavond. 2025. Een gek jaar. Steeds als we dachten het kan niet gekker kon, gebeurde het ondenkbare. Niet in de positieve zin van het woord. Veel mensen die ik spreek maken zich zorgen. Waar moet het heen in deze wereld waarin we (ik ook) steeds banger lijken te worden? Niet verwonderlijk als we kijken waar we mee te dealen hebben: grillige wereldleiders, een aarde die op springen staat, oorlogen, mensen op de vlucht en dan heb ik nog niet eens over zaken in onze eigen omgeving – dure boodschappen, bereid je voor op een ramp, te kort aan woningen, onzekere toekomst van de zorg…en aan dit lijstje is nog het nodige toe te voegen. Het klinkt niet echt feestelijk op deze kerstavond.
De afgelopen vier zondagen, de advent, hebben we als gemeenschap in de vieringen naar woorden van de profeet Jesaja geluisterd. Al lang voor de geboorte van Jezus werd er door het Joodse volk gedroomd over die mens die alles goed zou maken. Een mens als voorbeeld. Iemand die ons zou voorleven. Een mens die was zoals god. Puur, oprecht, betrouwbaar, eerlijk en met het hart op de juiste plek.
Profeten – het was in die tijd een officiële functie – hebben als taak om mensen op het juiste spoor te houden. Ze wijzen mensen op hun fouten, maar bieden ook perspectief. Jesaja was een dromer. Midden in onrust, geweld en onzekerheid durfde hij te spreken over een andere toekomst. Over wapens die omgesmeed worden. Over recht dat sterker is dan macht. Jesaja wist dat als mensen niet meer durven dromen het leven verstilt. Dromen zetten ons aan tot ommekeer. We hoorden in de afgelopen weken de profeet spreken over hoop, vrede, vreugde en liefde. Woorden als dromen die ons uitdagen om het goede te doen. En een kind zou de brenger van die boodschap zijn.
Eeuwen later worden die droomwoorden waar. Het kerstverhaal is een verhaal van dromen en durven. Maria die durft te vertrouwen op wat haar verstand te boven gaat. Jozef die durft te blijven, ondanks zijn twijfel. Kerst laat zien: God werkt via mensen die durven dromen, ook als ze het niet kunnen overzien.
Een kind wordt geboren. Nieuw leven vol belofte. Dat geboorteverhaal is ook een schrijnend verhaal. Ook in de tijd van Jozef en Maria was het een onrustig tijd. Zij leefden in bezet gebied waar de keizer het voor het zeggen heeft. Zijn wil is wet. Dus dit jonge stel heeft geen keus ze moeten gaan terwijl de baby zich elk moment kan aandienen. Ga er maar aanstaan.
Op de plaats van bestemming wacht er geen gespreid bedje maar vinden ze onderdak in stal, ergens aan de rand van de stad. Daar wordt hij geboren. Een kind. Kwetsbaar en klein. De kersverse ouders zijn blij dat hij er is en dromen – zo stel ik me voor- van een leven waarin dit kind in vrijheid op kan groeien.
Herders zijn de eersten die horen van deze bijzondere geboorte. Engelen komen het hen vertellen. Het zijn niet de notabelen, de winkeliers, de machthebbers die als eerste van dit nieuws horen: nee het zijn mensen die toch een beetje aan de rand van de samenleving staan. Daarmee neemt het verhaal al een beetje voorschot waar het leven van dit bijzonder kind op uit zal draaien: keer op keer een wereld omgekeerd. Een wereld waar wij vandaag de dag nog steeds dromen.
Dit jaar staat het Glazen Huis in onze stad. De markt is voor een paar dagen het kloppende kersthart van Nederland. Een evenement met lichtshows, muziek en vertier. Het is prachtig om te zien dat zoveel mensen iets voor een ander willen doen. Iets goeds voor zieke kinderen: wie doet daar niet aan mee.
Toch is er in de loop van de jaren wat veranderd bij het Glazen Huis. De eerste jaren werd er geld in gezameld voor doelen buiten onze landsgrenzen, gericht op wereldwijde noodhulp, zoals het bestrijden van babysterfte, malaria, diarree door onhygiënische omstandigheden, seksueel geweld tegen vrouwen en meisjes, en het herenigen van families na rampen. Het lijkt erop dat er na corona iets veranderd is in de opzet en gaat het om strijd tegen zieken als ALS, metabole ziekten bij kinderen en nu spieren voor spieren. Die laatste jaren wordt er meer geld op gehaal dan ooit. Dat is prachtig! Al die gulle gevers, maar ik vraag stiekem af of we ook zo veel actiebereidheid zouden hebben als het zou gaan om wereldvrede, klimaat, vluchtelingen. Is er plaats in de kerstherberg voor ook de schurende en stroeve zaken?
Dromen we hebben ze allemaal. Een betere wereld. Vrede op aarde. Een beetje lief zijn voor elkaar. Het klinkt zo eenvoudig. Toch gaat het over meer dan mensen die ieder voor zich dromen. Woorden als vrede, liefde, vreugde, hoop kunnen ons ook aanzetten tot dromen. Uitdagen om te dromen. Als ik denk aan de jonge moeder met haar kindje in een tentenkamp in Gaza wordt mijn vredesdroom urgenter, gewaagder, ingewikkelder, maar belangrijker dan ooit en een serious request.
Kerstavond is een uitnodiging, om onze dromen niet op te geven. Sterker nog misschien is dit verhaal wel een oproep om ons blijvend te laten uitdagen door grote woorden, door dromen en visioenen. Ik hoop dat het licht van deze avond en het verhaal van dit nieuwe leven ons de moed geven om te dromen, te durven en te gaan — gedragen door liefde, vrede, hoop en vreugde.
Vannacht is hij geboren. Dat kind vol dromen. Die mens van God. God met ons. Zalig kerstfeest.
Stilte
Geloofslied Nu zijt wellekome
Voorbeden
Laten ons bidden om hoop. Ze lijkt vaak ver te zoeken in deze woelige wereld waarin eigen belang en de waan van de dag de dienst uit maken. Maak ons tot hoopvolle mensen die durven dromen over grote woorden van hoop, vrede, vreugde en liefde. Acclamatie God gekomen
Nu we hier rondom de stal bij elkaar zijn, bidden we voor al die plekken op de wereld waar mensen in oorlog leven. Dat de boodschap van kerst mag uitstralen naar de donkerste plekken op aarde. Laten we dromen van vrede overal op aarde. Acclamatie God gekomen
Laten we bidden om vreugde, juist in barre omstandigheden. Jozef en Maria hadden geen keus en moesten, Maria hoogzwanger, hun dorp verlaten op bevel van de keizer. Laten we vanavond bidden voor al die mensen die noodgedwongen huis en haard moesten verlaten. Dat zij een onderdak vinden, veiligheid, vreugde en warmte. Acclamatie God gekomen
Laten we bidden om liefde. Herders in het veld, engelen, koningen: iedereen hoort erbij. Dat we oog en oor blijven hebben voor mensen die vergeten worden en ons blijven herinneren dat het feest van kerstmis een feest is van samen, van Liefde die mensen verbindt.
Acclamatie God gekomen
Gedenkvoorbede
Laten we bidden voor alle gebeden en intenties die mensen opschreven in het intentieboek. We denken aan hen die ziek zijn en staan stil bij mensen die we missen. Naasten en geliefden die we moesten laten gaan.
Acclamatie Koester de namen
Klaarmaken tafel
Collecte (u kunt hier voor de QR- code gebruiken)
Muziek
Gezongen Tafelgebed Gij die weet (de tekst verschijnt op het scherm)
Onze vader
Vredeswens | Vredeslied Kind ons geboren
Breken en delen| Muziek
Lied all my heart
Afsluiting
Slotgedachte
zet een boom op
zet overal in de wereld
een boom op
haal de piek uit de chaos
gooi een balletje op
gooi nog een balletje op
maar doorbreek de stilte niet
zit in het nachtzwart
met elkaar rond de boom
bid, hoop wens wacht
tot je een naald
kunt horen vallen
tot het
lichter wordt. (Mariet Lems – Dichter Kerst)
Zegen Laat ons, met een lichter hart, gaan van hier
vol van het verhaal over dat kind, lang verwacht,
geboren als belofte van het goede leven voor allen.
Laat ons, gaan van hier als mensen die durven dromen
tegen beter weten in, in klein en weerloos
in …zou het dan toch
Laat ons, als mensen die geloven, gaan van hier
om te zijn een zegen voor elkaar en voor de wereld,
in de naam van de Eeuwige die we noemen vader/moeder, zoon en heilige geest
Slotlied Midden in de winternacht