Voorganger: Franneke Hoeks | Lectoren Maria Claessens & Frans Langemeijer
Melodiek o.l.v. Marcel van der Maeden| Pianist Coby Wagemans
Openingslied Dat woord waarin ons richting werd gegeven
Welkom
Fijn dat jullie er zijn op deze eerste zondag van de advent. Fijn dat ik vandaan jullie voorganger mag zijn. Of je hier nu iedere zondag zit, af en toe een keertje aansluit of wie weet ben je hier voor het eerst, fijn dat we dit uur samen mogen doorbrengen. Laat deze viering een moment zijn waarin je mag landen, waarin je mag delen wat je bezighoudt, en waarin je samen met anderen mag dromen van een wereld vol hoop. We luisteren naar oude verhalen, zingen samen, delen brood en wijn, en laten ons inspireren door de dromen van Jesaja en de woorden van jezus.
De eerste zondag van de advent markeert het begin van een nieuw kerkelijk jaar. Komen jaar zullen we veel uit het evangelie van Mattheus lezen.
In de advent – tijd van verwachten en uitkijken naar- bereiden we ons voor op kerstmis. Een soort van innerlijk voorwerk zodat we met kerstmis de geboorte van Jezus kunnen vieren. We doen dat de komende weken door – naast Mattheus, woorden van de profeet Jesaja centraal te stellen. Woorden van lang voor de geboorte van Jezus die spreken over verlangen naar die mens die komen gaat. We laten ons door de woorden de komende weken uitdagen om te dromen.
We leven in een tijd waarin het nieuws soms zwaar op ons drukt en onzekerheid dichtbij kan komen. Juist daarom zoeken we vandaag samen naar lichtpuntjes, naar perspectief en naar hoop.
We steken de eerste kaars van de Adventskrans aan. De vier kaarsen op de krans van groene takken markeren de weg richting kerstmis. We steken de kaarsen niet zomaar aan. Het is licht met betekenis. Licht dat ertoe doet. We steken ze aan in de vorm van een kruis. Eerst de kaars het verste van ons weg. Dan de kaars vooraan, gevolgd door links en dan rechts. Een kruisteken. Licht dat zijn schaduw vooruitwerpt op het leven dat gaat komen.
Eerste adventskaars aansteken
Gebed
De profeet Jesaja zegt: ‘Er komt een dag dat mensen luisteren naar de Eeuwige die ons de weg wijst die goed loopt en waarlangs je goed doet aan al wat leeft.
IJzerwerk niet langer voor bloedvergieten maar om te laten groeien en bloeien.
Eeuwige, Jesaja sprak jouw woord. Wees bij ons dit uur,
laat ons aangeraakt worden door hoop, daag ons uit om te dromen, maak ons tot mensen die durven en doe ons gaan op jouw weg van hoop, vrede, vreugde & liefde. Amen
Acclamatie Laat komen hij die komen zal
Inleiding op de lezingen
De komende weken is de profeet Jesaja onze gids op weg naar het kerstfeest. Woorden opgeschreven honderden jaren voor de geboorte van Jezus. Wat werd er door het Joodse volk uitgekeken naar dat dat kind, naar die mens die zou zijn zoals God mensen van oorsprong bedoeld had. Iemand om naar uit te kijken. Iemand die woorden waar zou maken. Vandaag luisteren we naar Jesaja en Mattheus.
1E LEZING Jesaja 2,1-5
Dit zijn de woorden van Jesaja, de zoon van Amos; het visioen dat hij zag over Juda en Jeruzalem. Eens komt de dag dat de berg met de tempel van de Eeuwige rotsvast zal staan, verheven boven de heuvels, hoger dan alle bergen.
Alle volken zullen daar samenstromen, machtige naties zullen zeggen: ‘Laten we optrekken naar de berg van de Eeuwige, naar de tempel van Jakobs God. Hij zal ons onderrichten, ons de weg wijzen, en wij zullen zijn paden bewandelen.’ Vanaf de Sion klinkt zijn onderricht, vanuit Jeruzalem spreekt de Eeuwige. Hij zal rechtspreken tussen de volken, over machtige naties een oordeel vellen. Zij zullen hun zwaarden omsmeden tot ploegijzers en hun speren tot snoeimessen. Geen volk zal meer het zwaard trekken tegen een ander volk, geen mens zal nog de wapens leren hanteren. Nakomelingen van Jakob, kom mee, laten wij leven in het licht van de Eeuwige.
Lied Van God is de aarde en die haar bewonen
2E LEZING Mattheus 24,32-44
Leer van de vijgenboom deze les: zo gauw zijn takken uitlopen en in blad schieten, weet je dat de zomer in aantocht is. Zo moeten jullie ook weten, wanneer je dat alles ziet, dat Hij in aantocht is en heel dichtbij. Ik verzeker jullie: deze generatie zal zeker nog niet verdwenen zijn wanneer al die dingen gebeuren. Hemel en aarde zullen verdwijnen, maar mijn woorden verdwijnen nooit.
Niemand weet wanneer die dag en dat moment zullen aanbreken, ook de hemelse engelen en de Zoon niet, alleen God weet het. Zoals het was in de dagen van Noach, zo zal het zijn wanneer de Mensenzoon komt. Want zoals men in de dagen voor de vloed at en dronk, trouwde en uithuwelijkte, tot aan de dag waarop Noach de ark binnenging, en niemand wist wat er gebeuren zou, totdat de vloed kwam die iedereen wegnam, zo zal het ook zijn wanneer de Mensenzoon komt. Dan zullen er twee op het land aan het werk zijn, van wie de een zal worden meegenomen en de ander achtergelaten. Van twee vrouwen die met de molensteen aan het malen zijn, zal de ene worden meegenomen en de andere achtergelaten. Wees dus waakzaam, want jullie weten niet op welke dag jullie Heer komt. Besef wel: als de heer des huizes had geweten in welk deel van de nacht de dief zou komen, dan zou hij wakker gebleven zijn en niet in zijn huis hebben laten inbreken. Daarom moeten ook jullie klaarstaan, want de Mensenzoon komt op een tijdstip waarop je het niet verwacht.
Acclamatie Mag jouw naam onze hulp zijn
OVERWEGING
In veel gesprekken, serieuze en minder serieuze, merk ik steeds meer en soort twijfel aan toekomst. Misschien zelf een soort moedeloosheid van komt dit nog wel ooit goed. Een vriendin, net oma geworden zei me: ik vind het nogal wat, in deze wereld een kind krijgen. Wat voor toekomst heeft dit kindje?
Er ligt nogal wat op ons bordje. Op politiek vlak: gaat het lukken met een nieuwe regering? Hoe moet het verder met de wereldpolitiek als wereldleiders onberekenbaar zijn of puur voor eigen gewin gaan. Als we kijken naar de economie hebben steeds meer mensen moeite om het hoofd boven water te houden. Investeren in defensie is een thema, wat aangeeft dat vrede in een paar jaar tijd iets kwetsbaars is geworden. Dat zijn ook klimaat en technologische ontwijkingen zaken waar we als mensheid iets mee moeten. Geen wonder dat mensen zich zorgen maken.
We maken even een reis door de tijd naar het Juda ten tijde van Jesaja. Ook toen stond die samenleven daar onder grote druk. Er was sprake van groeiende economische ongelijkheid, corruptie tierde welig, religie was iets van de buitenkant geworden en er was sprake van angst en politieke dreiging. Jesaja, profeet, probeert mensen in die tijd de weg van God te wijzen. En zo mensen uit te dagen tot ander perspectief en anders leven, anders handelen. Vaak gebruikt Jesaja beelden die we tot op de dag van vandaag kennen, binnen en buiten kerken en geloofsgemeenschappen. Zwaarden omsmeden tot ploegijzers en speren tot snoeimessen! Wauw dat is nog eens een andere boodschap als we moeten investeren in defensie! Op het scherm achter mij zie je een beeld dat voor het gebouw van de verenigde naties in New York staat. Een beeld dat in 1959 door de Sovjetunie aan de Verenigde Naties werd geschonken. Andere tijden. Zeker. Maar beeld van wapens omsmelten tot hulpmiddelen die leven brengen is en blijft een krachtig beeld. Een droom. Een uitdagende droom.
Ook in de tijd Maria en Jozef uitkeken naar de geboorte van “hun” kind was een periode waarin de politieke situatie niet eenvoudig was. Romeinen maakten de dienst uit en natuurlijk was er verzet tegen de overheersing. Wij kennen het verhaal van het leven van Jezus, sterker nog we proberen – zo goed of zo kwaad als dat gaat- te leven zoals hij.
In deze weken horen we ook verhalen van en over Jezus waarmee we onze voorbereiding op kerstmis kleuren. Vandaag dus woorden van Mattheus. Iedere evangelist heeft zijn eigen accenten en Mattheus legt vaak een verband met het oude testament. Jezus is de langverwachte, de mens waar het oude testament zo vaak over spreekt. En met de komst van Jezus is het helemaal niet klaar, dan begint het misschien pas.
We horen jezus vandaag spreken over de vijgenboom. De vijgenboom is in het Nabije Oosten een duidelijke seizoensindicator: als de knoppen komen, weet iedereen dat de zomer nabij is. Jezus gebruikt een gewone boom als voorbeeld: wie oplet in het leven, ziet de kleine tekens van groei. Dat is mooi, verandering begint niet met spektakel, maar met subtiele signalen van hoop. Kunnen en durven wij die zien?
Het tweede deel van de tekst die we net lazen is wat lastiger. Voor mij gaat die tekst over waakzaamheid. We weten niet wat de toekomst voor ons in petto heeft. Durven we vertrouwen op toekomst, op verandering, op dromen die waar worden. Dat vraagt om een soort hoopvolle alertheid in het leven van alledag.
We zijn zoals we hier zitten allemaal mensen die hopen op, dromen van beter, anders, mooier, liever, eerlijker…Dromen van iets is niet zo moeilijk: een beetje fijn leven hier en nu… geluk voor de mensen die je lief zijn. Dromen van hoop. Dat probeer ik. Het kind in Soedan probeert dat. De moeder in Gaza probeert dat. De soldaat in Oekraïne probeert dat. De homo in de VS probeert dat. Zoveel mensen, zoveel dromen. Als ik mijn droom zou combineren met de dromen van anderen dan wordt 1 + 1 meer dan 2. Dromen van hoop gaat dan over Hoop met een hoofdletter. Soms heb je van die woorden/beelden die ons aanzetten tot dromen voorbij ons eigen kleine perspectief. Dan zetten visioenen aan tot verandering Dan worden we uitgedaagd om dromen waar te maken. Advent als tijd om te durven dromen voorbij eigenbelang. Woorden die toekomst in ons doen oplichten. Over die droom woorden gaat het in deze advent. Hoop. Vrede. Vreugde. Liefde. Woorden met hoofdletters. Woorden die ruimte scheppen. Woorden die het goede leven mogelijk maken. Laat ons die mensen zijn die durven dromen met ogen wijd open. Die in het kleine en nabije tekenen zien van groei en verandering en die die vonken delen met anderen en zo die grote droom van het goede leven waar maken. Hoe dan ook!
Geloofslied Woord dat ruimte schept
KLAARMEKEN TAFEL| COLLECTE| MUZIEK
VOORBEDE
Eeuwige, wij bidden voor onze wereld waarin het nieuws vaak donker klinkt en mensen elkaar verliezen in angst en geweld.
Laat er plekken van licht ontstaan waar samenhang groeit,
waar leiders luisteren, waar wapens zwijgen en waar een nieuwe taal van hoop mag worden uitgesproken. Geef ons ogen om te zien waar hoop begint — al is het klein,
al is het kwetsbaar.
Gij hart
Eeuwige, wij bidden voor wie die in deze tijd zoeken naar verbinding: mensen die zich eenzaam voelen, mensen die zichzelf kwijt zijn, mensen die een gebaar van vriendelijkheid nodig hebben. Laat ons handen worden die dragen,
harten die openblijven, stemmen die elkaar niet overschreeuwen maar uitnodigen tot gesprek. Dat wij hoop vinden in elke mens die wij ontmoeten.
Gij vuur
Eeuwige, wij bidden voor onze eigen levens, die vaak veel te snel gaan, waardoor we vergeten dat één klein gebaar verschil kan maken. Geef ons de moed om te dromen, en de wijsheid om elke dag een stukje van die droom waar te maken.
Dat wij mensen worden die hoop zaaien, soms tegen beter weten in en licht brengen zonder te weten hoe ver het reikt.
Gij woord
Eeuwige wij bidden voor mensen die ziek zijn, die wat licht, bemoediging en hoop kunnen gebruiken. We denken aan wie vandaag niet bij ons kan zijn, maar wel met ons verbonden is.
We staan rondom deze tafel stil bij de mensen van wie we afscheid moesten nemen.
Het licht is kalm
TAFELGEBED
Eeuwige, Bron van licht en leven, wij danken jou dat wij hier mogen zijn, met lieve mensen verzameld rondom deze tafel,
waar woorden en dromen even waar mogen zijn. In de weken die voor ons liggen richten wij ons op wat komt, op wat groeien wil, op wat tussen ons geboren zal worden:
hoop, vrede, vreugde, liefde, leven en licht.
Wij herinneren ons hoe mensen door de eeuwen heen
brood en wijn hebben gedeeld als teken van vertrouwen in die toekomst die zoveel groter is dan wijzelf. Wij danken jou voor het graan van de aarde en voor mensen die hebben gezaaid, geoogst, gedeeld. Wij danken jou voor de druif aan de wijnstok en voor mensen die haar hebben verzorgd, geoogst en geperst. In dit brood proeven wij de kracht verbinding. In deze wijn de vreugde van het leven.
In die donkere nacht waarin stilte dieper leek dan woorden konden dragen, zat Jezus aan tafel met mensen die Hij liefhad. Hij nam brood, hield het in zijn handen, keek zijn vrienden aan en brak het. En als een fluistering die tot vandaag reikt, zei Hij: “Neem dit brood, breek het en deel het met wie naast je zit. Laat dit gebroken brood jullie herinneren dat liefde begint waar wij onszelf durven geven.”
Na de maaltijd nam Hij de beker en sprak: “Drink maar, jullie allemaal. Laat deze beker een teken zijn van het nieuwe dat komen wil, van de hoop die wij bewaren, van de liefde die sterker is dan alle duisternis.” Laat ons, door dit brood en deze beker, deel worden van de droom van Jesaja: dat wapens worden omgesmeed, angst verandert in vertrouwen,
en wij elkaar vinden op wegen van menselijkheid
de weg die Jezus ons liet zien.
ONZE VADER
VREDESWENS | VREDESLIED Vrede zij u
Delen van brood en wijn
LIED Neerdalen als dauw uit de hemel
GEBED
MEDEDELINGEN
SLOTGEDACHTE – Freek de Jonge
het gaat niet goed met dit land, zegt de een
daar moet iets aan veranderen, de ander
ja maar wat vraagt de een
we moeten de problemen
bij de kiem aanpakken, zegt de ander
wat is de kiem? vraagt de een
maak daar maar wie van, zegt de ander
hoezo? vraagt de een
wie is het probleem van alle problemen? zegt de ander
de ander, zegt de een
dan moet die veranderen, zegt de ander
jij dus, zegt de een
wacht even, zegt de ander
het gaat allemaal wat vlug
even opnieuw dit keer begin ik
het gaat niet goed met dit land, zegt de ander
daar moet iets aan veranderen, zegt de een
ja maar wat? vraagt de ander
we moeten de problemen bij de kiem aanpakken, zegt de een
wie is de kiem? vraagt de ander
de ander, zegt de een
dan moet die veranderen zegt de ander
jij dus, zegt de een
hee, zegt de ander, komen we weer bij mij uit, hoe kan dat nou?
dat komt omdat jij de ander bent, zegt de een
dus ik moet veranderen? vraagt de ander
heb je het eindelijk door! zegt de een
goed, zegt de ander,
ik ga rigoureus veranderen
voortaan ben ik ook de een
dat kan niet, zegt de een
er kan er maar een de een zijn en dat ben ik
oh ja? zegt de ander
wel eens gehoord van ieder-een
ZEGENWENS
Moge wij dat perspectief van ieder-een
meenemen in onze dromen
Laat het lichtdat wij vandaag ontstaken
ons hart zacht maken en onze stappen richting geven.
Moge de dromen vol hoop waar Jesaja over sprak
in ons ruimte vinden, zodat onze woorden en onze daden
iets van die hoop laten zien.
Moge de waakzame stilte van de vijgenboom onze ogen openen voor wat klein begint maar groot kan groeien.
Laten wij gaan, met licht in onze handen, met hoop in onze adem, met vertrouwen in onze passen — en moge de Eeuwige, ons behoede en nabij zijn. Laat ons gaan in de naam van de levende die we kennen als vader/moeder, zoon en heilige geest. Amen.
SLOTLIED Als groen dat in de wintertijd