SAN SALVATORGEMEENSCHAP | 2 april 2026 | Witte Donderdag
Bereid je voor | Noodmaaltijd
Voorbereiding Franneke Hoeks & Marcel van der Maeden| Lectoren Corrie Dansen & Albrecht Beefting Koor Cantor Machteld Terlingen| Pianist Coby Wagemans
Welkom
Welkom lieve mensen, verzameld rondom deze tafel. Een tafel.Samen eten. Maaltijd. Een maaltijd om te herdenken.
Die noodmaaltijd van lang geleden, de kans op bevrijding kon het Joodse volk niet laten lopen. Die maaltijd toen de nood aan de man kwam en Jezus, zijn vrienden en vriendinnen
hoe dan ook wilde bereiken.
Een lange tafel vanavond met plaats voor iedereen.
Mensen verbonden met elkaar, verbonden met de Eeuwige.
Stilte
Gebed
Eeuwige, Gij die met ons meetrekt door tijd en ruimte,
ongekend en onbegrensd zijt Gij, eindeloze ruimte vol vertrouwen die ons houvast biedt in de weg die wij gaan.
Wilt Gij deze avond met ons zijn, opdat wij leren dat delen antwoord is, ook als de nood aan de man komt?
Delen stilt honger, delen voedt samen, delen sterkt ons in het verlangen naar het goede leven voor allen.
Acclamatie: Wek mijn zachtheid weer
Handwassing
Dat zachtheid in ons hart
zichtbaar mag worden in ons doen en laten.
We wassen onze handen
niet in onschuld –
maar vanuit het bewustzijn dat we iets te doen hebben.
Laat geurend water en zachte doeken
je handen strelen en koesteren.
Handen die mogen ontvangen,
opdat ze recht en vrede mogen brengen.
Instrumentale muziek tijdens handwassing
Vredeswens
Onze handen gewassen.
Klaar om te reiken, om te gebaren dat we vrede wensen. We zingen woorden van vriendschap en vrede. We blijven zitten en maken zingend een gebaar van vrede naar wie naast ons zit.
Lied: Ubi caritas
Ruimte voor verhalen
Fris gewassen, uitgestoken handen, verbonden met elkaar. We zijn klaar om te vieren. Die allerlaatste avond. Jezus met zijn vrienden, bij elkaar in Jeruzalem om de uittocht uit Egypte te vieren. Een avond vol verhalen.
Verhalen van mensen die zich klaarmaken, zich voorbereiden op wat de toekomst hen brengt, naar recht en vrede.Deze avond hangt er iets in de lucht.
De stemming is gespannen.
Net als in de nacht dat het Joodse volk Egypte ontvluchtte.
We lezen Exodus 12 (1) 15-20
Zo moeten jullie het eten: met je gordel om, je sandalen aan en je staf in de hand, in grote haast. Dit is een maaltijd ter ere van de Eeuwige, het pesachmaal. 12Ik zal die nacht rondgaan door Egypte, en Ik zal daar alle eerstgeborenen doden, zowel van de mensen als van het vee, en Ik zal alle Egyptische goden een afstraffing geven, want Ik ben de Eeuwige. 13Maar jullie zal Ik voorbijgaan: aan het bloed zal Ik jullie huizen herkennen, en door dat merkteken zal de dodelijke plaag waarmee Ik Egypte straf, jullie niet treffen.
Die dag moet voortaan een gedenkdag zijn, die je moet vieren als een feest ter ere van de Eeuwige Dit voorschrift blijft voor altijd van kracht, alle komende generaties moeten die dag vieren. Eet dan zeven dagen lang ongedesemd brood, en verwijder meteen op de eerste dag alle zuurdesem uit jullie huizen.
De eerste en zevende dag zijn heilige dagen die jullie samen moeten vieren. Die beide dagen mag er geen enkele bezigheid verricht worden, jullie mogen alleen het voedsel bereiden dat ieder nodig heeft. Dit voorschrift blijft voor altijd van kracht. Generatie na generatie moeten jullie het feest van het Ongedesemde brood vieren, omdat Ik jullie die dag, in groepen geordend, uit Egypte heb geleid.
Eet niets dat met zuurdesem bereid is; eet uitsluitend ongedesemd brood, waar jullie ook wonen.”’
Lied: Als God ons thuisbrengt
Stilte
We lezen Johannes 13:1-7
Het was kort voor het Pesachfeest. Jezus wist dat zijn tijd gekomen was en dat Hij uit de wereld terug zou keren naar de Vader. Hij had de mensen die Hem in de wereld toebehoorden lief, en zijn liefde voor hen zou tot het uiterste gaan.
Jezus en zijn leerlingen hielden een maaltijd. De duivel had intussen Judas, de zoon van Simon Iskariot, ertoe aangezet om Jezus uit te leveren.
Jezus, die wist dat de Vader Hem alle macht had gegeven en dat Hij van God was gekomen en weer naar God terug zou gaan, stond tijdens de maaltijd op. Hij legde zijn bovenkleed af, sloeg een linnen doek om en goot water in een waskom. Hij begon de voeten van zijn leerlingen te wassen, en droogde ze af met de doek die Hij omgeslagen had.
Toen Hij bij Simon Petrus kwam, zei deze: ‘U wilt toch niet mijn voeten wassen, Heer?’
Jezus antwoordde: ‘Wat Ik doe, begrijp je nu nog niet, maar later zul je het wel begrijpen.’ ‘O nee,’ zei Petrus, ‘míjn voeten zult U niet wassen, nooit!’ Jezus zei: ‘Als Ik ze niet mag wassen, kun je niet bij Mij horen.’ ‘Dan niet alleen mijn voeten, Heer,’ antwoordde Simon Petrus, ‘maar ook mijn handen en mijn hoofd!’ Hierop zei Jezus: ‘Wie gebaad heeft hoeft alleen nog zijn voeten te wassen, hij is al helemaal rein. Jullie zijn dus rein – maar niet allemaal.’ Hij wist namelijk wie Hem zou uitleveren, daarom zei Hij dat ze niet allemaal rein waren. Toen Hij hun voeten gewassen had, deed Hij zijn bovenkleed aan en ging weer naar zijn plaats. ‘Begrijpen jullie wat Ik gedaan heb?’ vroeg Hij. ‘Jullie zeggen altijd “meester” en “Heer” tegen Mij, en terecht, want dat ben Ik ook. Als Ik, jullie Heer en jullie meester, je voeten gewassen heb, moet je ook elkaars voeten wassen. Ik heb een voorbeeld gegeven; wat Ik voor jullie heb gedaan, moeten jullie ook doen.
Stilte
Lied: Woord dat ruimte schept
Bereid je voor,
die opdracht kleurde de afgelopen weken.
Hoe doe je dat?
Is dat ieder voor zich?
Als ik het maar red?
Op deze avond klinken andere woorden
Een volk, op weg naar bevrijding
een noodmaaltijd
En dan woorden van dienstbaarheid<
Door de knieën gaan
Een voorbeeld:
eerst die ander,
dan ik.
Bereid je voor
is oog hebben voor het grote geheel
en weten dat we elkaar dragen,
dat we gedragen worden
door die kracht die we God noemen.
Gedragen worden,
ook, juist, in bange dagen.
Voorbeden
Met zeven kaarsen maken we ruimte aan deze tafel
voor wat ons zorgen baart.
De eerste kaars is voor die plekken op de wereld waar vrede en recht ver te zoeken zijn. Het zijn er meer en meer: Palestina, Oekraïne, Iran en het hele Midden-Oosten en al die plekken op de wereld waar mensen verstoken zijn van brood, water en medicijnen. Dat ons gebroken en gedeelde brood symbool mag staan voor een vreedzame toekomst overal op aarde.
We steken een kaars aan voor moeder aarde. Vergroening en verduurzaming zijn noodzakelijk als we onze planeet leefbaar willen houden voor de generaties na ons. Dat in deze gespannen wereld de balans niet louter doorslaat naar investeren in wapens en veiligheid, maar dat we blijven werken aan een groene en duurzame planeet.
De derde kaars laten we branden voor vluchtelingen, waar ook ter wereld. Te veel mensen zijn ontheemd, op zoek naar een plaats om in veiligheid te wonen en een bestaan op te bouwen. Dat zij tafels vinden waar ze welkom zijn – hoe dan ook.
Voor mensen die ook in eigen land moeite hebben om brood op tafel te krijgen, willen we de vierde kaars ontsteken. Dat wij keer op keer aandacht hebben voor wie het minder heeft dan wijzelf.
Vrede… als dat zou kunnen. Deze kaars is voor het verlangen naar vrede wereldwijd. Dat dit licht wereldleiders mag bereiken en dat deze tafel een voorbeeld voor verzoening en vrede mag zijn.
De zesde kaars steken we aan voor alle kleine daden van menselijkheid, voor die dingen die het nieuws niet halen, maar wel het verschil maken in straten, buurten en steden. Dat belangeloze inzet van mensen gezien blijft worden als sprankjes levenslicht die bijdragen aan het goede leven voor allen.
Het laatste, zevende licht is voor wat we missen. Letterlijk voor de mensen die niet meer bij ons zijn, maar ook figuurlijk voor mensen die we ongewild over het hoofd zien, niet benoemen en uitsluiten.
Rondom de zeven kaarsen spraken we onze gebeden uit voor wie nu in ballingschap zijn. Rondom deze tafel is ruimte voor wat ieder van ons bezighoudt. Bid in stilte voor wat jou bezighoudt, voor wie je lief zijn.
Stilte
Zingen: Wij zullen kennen
Woorden van hoop, bevrijding, mensenrecht.
Een tafel die dat waar wil maken.
De tafel is gedekt. Brood, wijn.
Alles staat klaar. Iedereen is welkom.
onze handen zijn open
ons binnenste is klaar
en onze ziel hongert
naar vrede en recht.
Brood en wijn als noodmaaltijd
als teken van dat verlangen
dat we delen met zoveel anderen.We lezen 1 Korinthe 11,23-26
In de nacht waarin Jezus werd uitgeleverd nam Hij een brood, sprak het dankgebed uit, brak het brood en zei: ‘Dit is mijn lichaam voor jullie. Doe dit, telkens opnieuw, om Mij te gedenken.’
Zo nam Hij na de maaltijd ook de beker, en Hij zei: ‘Deze beker is het nieuwe verbond, dat door mijn bloed gesloten wordt. Doe dit, telkens als jullie hieruit drinken, om Mij te gedenken.’ Dus altijd wanneer u dit brood eet en uit de beker drinkt, verkondigt u de dood van de Heer, totdat Hij komt.
Onze Vader
Brood en wijn als noodmaaltijd, symbool van het gezamenlijke streven naar recht en vrede.
Doet dit, telkens opnieuw, om mij te gedenken.
Lied: Eet en drinkt van brood en wijn
Brood gaat rond, leeftocht van hand tot hand
Neem brood en geef de schaal door.
We wachten op elkaar,
houdt het brood even in je handen en eet samen.
Muziek
Ook wijn gaat rond.
Schalen met kleine bekertjes wijn en druivenstap
Neem van de schaal, koester de wijn en drink samen.
Muziek,
Afsluiting
Jezus zei: Mijn lichaam, mijn leven voor jullie.
Noodmaaltijd.
Brood en wijn tegen onmacht en leegte
Brood en wijn vol verlangen naar recht en vrede
Brood en wijn, dat ben ik.
Blijf dit doen en denk aan mij.
De geest is met jullie
Blijf, hoe dan ook, tegen alle donkerte in ,mensen van recht en vrede
tot elke prijs
….. tot elke prijs?
Lied Als alles duister is
Blijf bij me
want de dag versmalt;
nog even, en de nacht
zal het licht wegnemen.
Blijf bij me
want het donker dreigt
met eindeloosheid.
Blijf bij me
want de nacht vertelt niet
of de morgen komt.
Blijf bij me
als je kunt.
Help me het zwart te verdragen,
hou de nacht met me uit.
Zing me
liederen van liefde,
vertel me
verhalen van licht
en
als je kunt
dat na de nacht
de morgen komt.
( Margreet Spoelstra )
We verlaten de ruimte in stilte