Bereid je voor – Luchtspiegeling

San Salvator Geloofsgemeenschap

Datum 01-03-2026
Voorganger Marcel van der Maeden
Thema Bereid je voor – Luchtspiegeling

Openingslied Komen ooit voeten gevleugeld

Welkom
Goede morgen en hartelijke welkom allemaal in deze viering op de tweede zondag van de Veertigdagentijd in de San Salvator Geloofsgemeenschap. Het is goed en fijn dat u bent gekomen, wekelijks hier ,vertrouwd gezicht, zomaar eens af en toe hier in Cello, of misschien voor een eerste keer bij onze San Salvator. Weet dat je welkom bent bij ons bij en bij de Eeuwige. + In de naam van de Vader-Moeder en van de Zoon en van de Goede Geest. Amen.

We zijn in deze periode als het ware met Jezus samen aan het vasten in de woestijn, met beproevingen; we gaan vandaag met Mozes de berg van God op en later met Jezus samen, in het gezelschap van Petrus, Jacobus en Johannes, ook omhoog en maken daar aparte verschijnselen mee. Wat gebeurt er daar in de hoogte? Hoe waarheidsgetrouw zijn dan onze waarnemingen? Vallen we ten prooi aan luchtspiegelingen? En als we dan, een soort van ontnuchterd weer naar beneden gaan, dan zegt die Jezus, dat we niet met anderen mogen praten over wat we hebben gezien.
Zien soms even. Even is het waar en dan is het weg.
Het visioen is het perspektief dat ons gaande houdt, zoekend naar elkaars en Gods trouw, zoeken naar gerechtigheid, naar goed wijd land. Hoe bereid je je daarop voor? Hoe versterkt je dat?
We bereiden ons voor, maar helpt het dan als we een luchtspiegeling zien, worden blij gemaakt met een dode mus?
We bemoedigen elkaar: ‘Bereid je voor!’ We zijn vorige week gestart met ons Vastenproject, met de presentatie door Zuster Wahyu en Lotte IJpelaar, die ons vertelden over het werk van hun medezusters voor meervoudig beperkte kinderen in Indonesië en het transportbusje, waarvoor wij concreet gaan sparen.
Dezer dagen is er een campagne op radio en televisie om je mentale onzekerheid en zwakte toe te laten en te erkennen: bespreekbaar te maken en daar eventueel hulp bij te zoeken. Deze campagne nodigt uit om ook te leren leven vanuit je zachtheid, zelfs als je bent geprogrammeerd geraakt door een culturele framing van presteren, moeten en alsmaar dóór. Heb je het al gezien? Er zitten mooie filmpjes bij en een prachtig nummer van Typhoon. Mij pakt het als ik dat hoor. Dit zijn beginnen van stappen waar we als samenleving mooier van worden. De voorbereiding begint nu!
Of . . . is het een luchtspiegeling, een Fata Morgana, dat wij onze wereld een stukje beter en mooier kunnen maken; is het een soort sprookje, een mooi en spannend avontuur, maar aan het einde komt je bedrogen uit en blijft er alleen een wijze les over? Of bestaat er zoiets als het placebo-effect, dat het nepmedicijn toch een positieve uitwerking heeft, omdat je niet beter weet dan dat je een medicijn hebt gekregen?

Onze spirituele, innerlijke voorbereiding zou kunnen zijn dat we ons geestelijk opladen, om zo vervuld te zijn van dat visioen, dat we niet anders kunnen, dan om van daar uit te leven. Bereid je voor – luchtspiegeling. Maar ook ene luchtspiegeling helpt.

ONTSTEKEN PAASKAARS EN VREDESKAARS

GEBED

Goede God, Levende, Eeuwige, help ons om ons gezien en erkend te weten, geliefd, vrij en open. Jij zegt ons immers : Jij bent mijn kind, mijn veelgeliefde: jij bent de moeite waard jij geeft mij vreugde. Deel met ons het vertrouwen, dat wij open en vrij mogen leven, met vergeving en ontvankelijkheid als onze zachte krachten. Zo groeit jouw visioen steeds vertrouwder in ons binnenste, om het in onze daden tot leven te brengen, naar onze naaste toe. Zo moge het zijn.

Acclamatie Wek mijn zachtheid weer

INLEIDING OP LEZINGEN

We openen de Heilige Schriften. Maria Claessens en Corrie Dansen gaan samen met mij voor. Wij lezen twee iconisch vertellingen over topervaringen op hoge bergen en met hoofden in de wolken.
Eerst leest Maria voor ons uit het Boek van de Uittocht over Mozes die door God wordt uitgenodigd om de hoge berg op te komen om daar van Hem de woorden van het Verbond te ontvangen. Daarna lezen we met Corrie om met Jezus de berg op te gaan, om een ‘live changing’ visioen te beleven voor alle betrokkenen.


Eerste lezing
Exodus 24,12-18
₁₂De Eeuwige zei tegen Mozes: ‘Kom naar Mij toe, de berg op, en wacht daar; dan zal Ik je de stenen platen geven waarop Ik de wetten en geboden heb geschreven om het volk te onderrichten.’ ₁₃Samen met zijn dienaar Jozua ging Mozes de berg van God op. ₁₄Tegen de oudsten zei hij: ‘Wacht hier tot wij terugkomen, Aäron en Chur blijven bij u. Mocht iemand een uitspraak in een geschil willen, dan kan hij zich tot hen wenden.’
₁₅Terwijl Mozes de berg op ging, werd deze overdekt door een wolk: ₁₆de majesteit van de Eeuwige rustte op de Sinai. Zes dagen lang bedekte de wolk de berg. Op de zevende dag riep de Eeuwige Mozes vanuit de wolk. ₁₇En terwijl de Israëlieten de majesteit van de Eeuwige zagen, als een laaiend vuur op de top van de berg, ₁₈ging Mozes de wolk binnen en klom hij verder omhoog. Veertig dagen en veertig nachten bleef hij op de berg.

Antwoordzang Uit uw hemel zonder grenzen

Tweede lezing

Matteüs 17,1-9
Zes dagen later nam Jezus Petrus, Jakobus en diens broer Johannes met zich mee een hoge berg op, waar ze alleen waren. ₂Voor hun ogen veranderde Hij van gedaante, zijn gezicht straalde als de zon en zijn kleren werden wit als het licht. ₃Plotseling verschenen aan hen Mozes en Elia, die met Jezus in gesprek waren. ₄Petrus nam het woord en zei tegen Jezus: ‘Heer, het is goed dat wij hier zijn. Als U wilt zal ik hier drie tenten maken, een voor U, een voor Mozes en een voor Elia.’ ₅Hij was nog niet uitgesproken of een stralende wolk overdekte hen, en uit de wolk klonk een stem: ‘Dit is mijn geliefde Zoon, in Hem vind Ik vreugde. Luister naar Hem!’ ₆Toen de leerlingen dit hoorden, werden ze overvallen door een hevige angst en wierpen ze zich ter aarde. ₇Jezus kwam dichterbij, raakte hen aan en zei: ‘Sta op, wees niet bang.’ ₈Ze keken op en zagen niemand meer, Jezus was alleen.
₉Toen ze de berg afdaalden, gebood Jezus hun: ‘Praat met niemand over wat jullie hebben gezien voordat de Mensenzoon uit de dood is opgewekt.’

Acclamatie Gij zijt in glans verschenen

OVERWEGING

Wat een hoop heftige beelden worden hier op elkaar gestapeld. Met welke personages uit deze vertellingen kun jij je het meest identificeren? Ook zijn er nog de beelden van de bergen waardoor de gebeurtenissen elkaar lijken op te roepen en te versterken. Tussen de eerste en de tweede lezing in staat dan nog het verhaal van Gods openbaring in Elia wanhopige eenzaamheid, waardoor hij opnieuw tot leven wordt gewekt, als hij God ervaart i de stilte na het natuurgeweld. Dit Elia-stuk van deze driehoeksvertelling zit straks in de slotgedachte.

Er is hier, als we het Elia-verhaal meetellen sprake van drie bergen, namelijk eerst de Sinai, dan de Horeb en tenslotte de berg Tabor. De traditie leert dat de ‘verheerlijking’ van Jezus zich afspeelt op berg Tabor. Is Tabor de berg Sinai revisited? Van Mozes op de Sinaï wordt gezegd dat zijn gezicht straalde (Ex. 34,29-35) als een helder, onverdraaglijk licht, glanzend als goud. Op de Sinai was de wolk, die alles bedekt en die het heilige in nevelen hult, want het heilige is ten diepste verborgen (Ex. 24,15-18). Op de Sinaï klonk ten slotte de stem uit die wolk (Ex. 24,16).

Petrus, moet Petrus spontaan aan gedacht hebben, toen hij daarboven was met Jezus op de berg, met dat stralende licht, met de wolk en de stem en hij zegt dat hij daar boven meteen drie tenten wil gaan bouwen.Petrus dacht aan dat verhaal uit zijn Joodse bagage, dat verhaal uit Exodus 24, waar Mozes de berg beklimt, op weg naar de Eeuwige, die verschijnt in een verterend vuur, de berg bedekt met een wolk. Wellicht dacht Petrus ook aan Exodus 25, waar de Eeuwige aan Mozes opdraagt een heiligdom te bouwen, een tabernakel, een heilige tent, de tent van de samenkomst, waarin God met zijn volk meetrekt, heel die verdere tocht door de woestijn.

Petrus wil zelf in opperste opwinding meteen tenten bouwen om de heerlijkheid te huisvesten. Tenten om te overhuiven, net als de wolk die hen overschaduwt. Het Griekse woord voor tent, skènè, wordt in de Septuaginta, de eerste griekstalige vertaling van het Hebreeuwse Eerste Testament, gebruikt om de tabernakel weer te geven, de plaats van Gods aanwezigheid in de woestijn, te midden van zijn volk. Het Hebreeuwse woord dat hier wordt gebruikt is ‘sj^ehinah’, dat ‘inwoning’ betekent en dat doet weer ook denken aan Gods Geest, die later over Maria komt.

Zó is ‘God met hen’ als iemand die meegaat. God is niet statisch, niet onbeweeglijk, maar dynamisch. We vinden die tent ook in Johannes 1,14, waar staat dat het Woord ‘onder ons zijn tent heeft opgeslagen’. Ziehier de letterlijke verklaring voor de titel Immanuëel, ‘God-met-ons’ die aan de Messias wordt toegekend.

Deze lezing uit Matteüs 17 is in de traditie de ‘verheerlijking op de berg’ gaan heten. Het woord verheerlijking komt in de tekst echter niet eens voor, het woord berg wel. Het is zelfs opvallend dat er in dit Matteüs-evangelie op veel meer significante momenten sprake is van bergen. In zijn boek ‘Het Evangelie van Matteüs gaat van berg tot berg’, noemt Frans Breukelman er een aantal. Eerst is er de berg van de verzoeking (Mat. 4), dan de berg van de Bergrede (5), daarna de berg waarop Jezus zich terugtrekt na de spijziging van de vijfduizend (14). Een hoofdstuk later is Hij met een massa mensen en zijn leerlingen weer op een berg (15). Ten slotte is er nog de Olijfberg, waar Jezus een laatste keer met zijn leerlingen in gesprek is (24). En daar tussenin is hier nu de berg van Matteüs 17, van de transfiguratie, gedaanteverandering.

We zouden dit kunnen verstaan als de transfiguratie van het menselijk bestaan, omzetting van tekort in volkomenheid, zoals we net zongen, dat hij in glans verscheen en dat ook voor elk menselijk bestaan geldt.

Dergelijke woorden zijn bedoeld om aan te geven en uit te leggen wat er gebeuren kán, van Godswege. Dat diep in het lijden glorie en vreugde verborgen liggen, dat de vernederde de verhoogde is. Hiermee zitten we midden in het zinsverband en zingevingsverband van de bijbelse theologie. De vernederden worden de verhoogden.

Tekort en vernedering in een mensenleven wordt niet zomaar verheven tot volkomenheid. Intussen vraagt de Schrift van ons, ja, zij draagt ons op, niet bij de trieste pakken neer te zitten, te stranden in een mensbeeld dat van treurigheid en verlies aan elkaar hangt. De Schriften, het Evangelie duwen ons steeds weer de vrijheid in, de vernedering uit!

Uit de wolk klinkt een stem. Wiens stem? Is het de Vader, de Eeuwige, God zelf? Matteüs suggereert het, want hij weet hoe dat met de hemel gaat en met een wolk: daar klinken stemmen uit, soms. In wolk en vuur komen soms geheimen aan het licht, daar worden verbonden gesloten. Of maakt God zich zo kenbaar in de suizende stilte, daarna, zoals bij Elia!

Die stem uit de hemel – ‘Deze is mijn geliefde Zoon, in Hem vind Ik vreugde’ (17,5) – is een herhaling van de scène bij Jezus’ doop in de Jordaan (3,17). Maar hier staat er nog wat bij: ‘Hoort naar Hem’. Deze toevoeging is ook een toespeling op Mozes en vooral op Elia, dat archetype van een profeet. Naar zoiets moet je luisteren, nee, naar hóren. Horen is in de Schriften altijd horen om te doen. Hoort naar Hem, dat betekent zoveel als: leef Hem na, leef messiaans, profetisch. Maar de imperatief klinkt inmiddels bijna als een smeekbede: doe dat nu eens, leef eindelijk eens als Hij, ga de wegen die je zijn voorgehouden en voorgezegd. Niet voor niets zijn Mozes en Elia van de partij: de grote voorganger in de uittocht én Elia, die als de profeet beschouwd wordt waarin heel de profetie is vertegenwoordigd en samengevat. Mozes als man van de bevrijding, de profetie als mogelijkheid die bevrijding vol te houden en werkelijk te leven.

Ik wil afsluiten met een kleine oefening in het ervaren van die erkenning, van die liefde. Je mag er zijn zoals je bent helemaal. Ga even stevig, geaard, ontspannen zitten. Sluit je ogen en laat, als het ware, God deze woorden tot je spreken: ‘Jij bent mijn geliefde kind, in jou vind Ik vreugde’. Laat deze woorden rustig door je heen gaan. ‘Jij bent mijn geliefde kind, in jou vind Ik vreugde’. Kun je deze woorden accepteren? Wat voel je erbij? Verandert er iets in je?
Gods oog is op jou gericht. Hij kijkt aandachtig, niet oordelend maar vol genegenheid. Misschien voel je je gezien of misschien niet en dat is ook goed. Je hoeft nu alleen maar te zijn, onder Gods liefdevolle oog.

God en Jezus zeggen tegen ons: ‘Sta op, wees niet bang’ (Mat. 17,7). Dat wij zo mogen zijn.

Ik wil jullie vragen om te gaan staan en samen het geloofslied uit te zingen.

Geloofslied Om liefde gaan wij een leven

KLAARZETTEN VAN BROOD EN WIJN
UITNODIGING VOOR PERSOONLIJKE BIJDRAGE VIA DE COLLECTE
De gaven van brood en wijn worden op tafel gezet
Intentieboek wordt naar voren gebracht.
INSTRUMENTALE MUZIEK

VOORBEDE
Laten wij bidden voor mensen die zacht en kwetsbaar in de wereld durven te staat, dat zij ook durven om zich groot te maken en het op te nemen tegen de grote dwingende machten van bedrijven, overheden, politie en leger, door op te komen voor rechten voor mensen, natuur en milieu.

Acclamatie Dat wij volstromen

Laten wij bidden voor mensen die bang zijn en bij wie angst hun leven belemmert, voor mensen die niet durven te laten zien dat ze bang zijn en zich daardoor zo eenzaam kunnen voelen, voor mensen die geleerd hebben hun gevoel uit te schakelen en nu niet meer weten hoe te voelen en hoe je medemenselijkheid leeft.

Acclamatie Dat wij volstromen

Laten wij bidden voor mensen die anderen met hulp nabij willen zijn, om hen te helpen overeind te blijven bij ziekte, gebrek, beperking. Wij bidden voor zieken in onze omgeving, voor wie een dierbare moest verliezen en voor al die verloren dierbaren, dichtbij en ver weg. Wij sluiten in onze gebeden in alles wat is toevertrouwd aan ons intentieboek en wat aan zorgen verborgen blijft in de stilte van ons hart.

 . . . stilte . . .

NA DE NAMEN WORDT HET INTENTIEKAARSJE OP TAFEL ONTSTOKEN


TAFELGEBED
God, Jij die ons kent,
doordat Jij ons uitverkiest en te volle liefhebt,
en die ons nabij wil zijn,
wees aanwezig in ons midden
en vervul ons hart met jouw goede Geest
waar wij de tekenen
van jouw aanwezigheid verstaan.
Jij hebt tot mensen gesproken
in dromen en visioenen,
in een roep en een ideaal
die hun de kracht gaven jouw weg te gaan.
Jij hebt hen gemaakt
van stamelaars tot enthousiaste redenaars,
van kleine, eenvoudige mensen tot mensen vol geloof,
die bergen konden verzetten.
Zo heb Jij ook tot ons het woord gericht,
uitgesproken door Jezus:
beeld van jouw goedheid,
beeld van jouw droom over de mens.
Hij leefde onder de mensen
en droomde van een volk,
van nieuwe mensen die,
één van geest en één van hart,
zich geroepen wisten tot elkaars geluk.

acclamatie Bij u is de bron van het leven

Op de avond, toen Zijn tegenstanders hem naar het leven stonden
heeft Hij brood in Zijn handen genomen,
zijn ogen opgeslagen naar Jou,
de zegen uitgesproken,
het brood gebroken
en met zijn leerlingen gedeeld
in de verwachting
dat zij dit gebaar begrepen
en het voortdurend zouden herhalen.

Daarna nam Hij ook,
toen zij gegeten hadden,
een beker wijn in zijn handen.
Hij sprak de zegen en het dankgebed,
reikte hem over aan zijn leerlingen en zei:
‘Neem deze beker, en drink hier allen uit,
want dit is de beker van het nieuwe verbond.
Blijf dit doen om Mij te gedenken.’

Nadat Hij gestorven en begraven was,
Heb Jij hem als een visioen in ons
laten verder leven.

acclamatie Bij u is de bron van het leven

Wij vragen Jou:
Laat jouw Geest ons aanzetten
om in zijn voetstappen verder te gaan,
doe ons onze roeping in het leven verstaan,
en laat die droom werkelijkheid worden.
Dat de alleenstaanden liefde moge vinden,
dat de rijkdom en de zorgen van het leven
ons niet zullen verstikken,
dat wij,
ieder op zijn of haar plaats,
de ander weten te versterken
en te bevestigen
totdat Jij zelf al onze visioenen
in vervulling doet gaan.
Zo brengen wij hulde en dank
door en met Jezus,
jouw Godsgeschenk,
en in de kracht van zijn Geest,
vandaag en tot in eeuwigheid. Amen

ONZE VADER

VREDESWENS

VREDESLIED Vrede wens ik jou toe, een keer herhalen

UITNODIGING AAN DE TAFEL VAN BROOD EN WIJN

Aan onze tafel van samen delen willen we gastvrij zijn voor iedereen. Ieder hier mag brood en wijn ontvangen. Je bent van harte uitgenodigd om leeftocht en leven met elkaar te delen.

LIED Zevenmaal

GEBED

Levende, Eeuwige, dankbaar zijn wij dat wij als mensen voor jouw aangezicht mogen staan, dat wij te gast mogen zijn aan jouw tafel, gezien en aanvaard mogen zijn op jouw berg en worden geroepen en aanvaard en bemoedigd door jouw stem. Jij roept ons om mens-voor-mensen te zijn. Geef ons daartoe jouw vuur uit de hemel. Amen.


MEDEDELINGEN

SLOTGEDACHTE

Als zachte wind van hoog op de berg tot dichtbij mensen

Op een dag ging de profeet Elia
de berg Horeb op.
Het werd donker
en hij ging een grot binnen om er te slapen.

Toen hij ’s morgens wakker werd vroeg God:
‘Elia, wat doe je hier?’
Elia zei: ‘Ik vlucht voor mijn leven.
De Israëlieten willen u niet vereren.
En nu willen ze mij doden.’

God zei: ‘Kom naar buiten.’
Toen stak er een geweldige storm op,
maar in de storm was God niet.
Daarna volgde een aardbeving,
maar in de aardbeving was God niet.
Op de aardbeving volgde er bliksem en vuur
maar ook in het vuur was God niet.
Daarna kwam er een zachte wind.
Toen Elia die voelde,
bedekte hij zijn gezicht met zijn mantel,
want hij wist:
‘Nu komt God voorbij.’
En God zei: ‘Wat doe je hier Elia?
Ga terug waar je vandaan gekomen bent.
Ga door met je werk,
duizenden mensen geloven wel in Mij.’

ZEGENWENS

Eeuwige, Levende, wil met jouw zegen met ons meegaan, opdat wij dadelijk van hierzullen gaan onder de zegen van Jou en van elkaar. Daarom bidden wij:
De Eeuwige zegene en behoede ons.
De Levengevende doe haar aangezicht over ons lichten en zij ons genadig.
De Barmhartige verheffe zijn aanschijn ons en geve ons vrede, vandaag en alle dagen die ons zijn gegeven.
+ In de naam van de Vader-Moeder en van de Zoon en van de Goede Geest. Amen.


SLOTLIED Dat ik aarde zou bewonen