Bereid je voor – Eind in zicht

2026-03-29 Palmzondag,
Thema: Bereid je voor – Eind in zicht

Voorganger: Marcel van der Maeden

Pianist Joost
Cantor Machteld

Lectoren Marian V. en Liesbeth v. L.

Openingslied: Gedenken wij dankbaar

Paaskaars wordt aangestoken
Vredeskaars kaars wordt aangestoken

Welkom

Welkom lieve mensen,
welkom trouwe Salvatorianen, welkom als je soms hier komt of toevallig, zoekend, nieuwsgiering, zoals wij mensen zijn. Weet dat je welkom bent.
We vieren vandaag Palmzondag, de dag van Jezus intocht in Jeruzalem, blij, met vreugdekreten van verwachting en welkom. Jezus gaat een spannende tijd tegemoet, we gaan de Goede Week, de Lijdensweek in, maar we zijn voorbereid, zoals we daar al zes weken mee bezig zijn. We hebben onszelf als het ware een trainingsprogramma opgelegd. Nu moeten de resultaten op hun plek gaan vallen; het komt er op aan!
Nu komt het eind in zicht. Dat maakt het lichter en tegelijk weten we dat de laatste loodjes het zwaarst wegen. Het lijk op de laatste kilometer van die marathon, je bent bijna uitgeput, maar komt het stadion binnen, het voelt als bijna thuis, je wordt aangemoedigd, je voelt je opgetild; tegelijk de pijn van afmatting en verzuring neemt toe. Je gaat door, je moet wel, daar aan het einde komt de eindstreep in zicht . . .
We ontvangen vandaag palmtakjes, we worden al met lauwerkrans getooid, nog voordat we er werkelijk zijn. We delen het leven met elkaar, met ook twijfel èn hoop, bittere tranen èn vreugdelach, we delen leeftocht van brood en wijn met elkaar. Alles komt samen in deze dagen. Bereid je voor – eind in zicht.

Laten we onze aandacht, concentratie en kracht bundelen, om stilte worden, ons voor te bereiden, op het ontvangen van nieuw leven. Laten wij het stil maken en bidden.

Gebed

Goede God, Jij bent en blijft bij ons,
als wij dwalen, door barre omstandigheden,
als verleidingen ons bespringen,
hoogmoed ons te val wil brengen.

Wij heten elkaar en jou opnieuw welkom bij ons,
in ons midden, jij die ons vertrouwen sterkt,
onze kracht doet groeien.

Maak ons open voor jouw intocht in ons midden
en dat wij jouw volgelingen durven zijn, ten einde toe.

Amen

Zegening palmtakjes

Eeuwige God, jij bent van begin tot einde,
Jij bent leven en vrede, van ooit en altijd,
wil jouw zegen geven aan deze groene takken, die de winter overleefden
geef jouw zegen aan dit groen, hoopvol teken van leven op aarde
zegen deze spruiten, kwetsbaar begin in weer en wind
zegen deze palmen en ook de plekken in onze huizen waar ze komen te hangen, liggen,
dat ze ons herinneren aan telkens opnieuw beginnen,
dat er na doods, koud en donker.
ook weer groen en nieuwe toekomst zal zijn.

Allen:

Wij willen het groen van het nieuwe leven ontvangen
en met ons meedragen.
Wij maken het tot teken van onze wilskracht om te zijn voorbereid,
om te ontvangen wat er op onze weg komt
en het op te pakken om telkens ten leven te keren,
verwachtingsvoller en opener in het leven te staan.
Dat wij zo thuis mogen komen bij elkaar en bij Jou. Amen.

Acclamatie: Een schoot van ontferming

INLEIDING OP LEZINGEN

We lezen vandaag volgens het vaste bijbelrooster.
Eerst leest lector Marian Veenker voor ons uit het Eerste Testament, uit de profeet Jesaja. Hij bemoedig ons dat wij met Gods hulp de zwaarste tegenslagen en vernederingen aankunnen.

De tweede lezing is voor lector Liesbeth van Leijen, uit het Tweede Testament, uit het Evangelie volgens Mattheüs. Daarin zijn wij getuigen van Jezus die met zijn leerlingen de stad Jeruzalem binnentrekt.

Eerste lezing

Js 50,4-7

Vertrouwen op de Eeuwige die helpt

₄God, de Eeuwige, schoolde mijn tong als die van een leerling,
zodat ik de moedeloze kan opbeuren.
Elke ochtend wekt Hij mijn oor,
rust mij toe om als leerling te luisteren.
₅God, de Eeuwige, heeft mijn oren geopend
en ik heb geen verzet geboden,
ik ben niet teruggedeinsd.
₆Ik heb mijn rug blootgesteld aan mijn folteraars,
wie mij de baard uittrokken, bood ik mijn wangen aan.
Ik heb mijn gezicht niet verborgen
toen ze mij beschimpten en bespuwden.
₇God, de Eeuwige, zal mij helpen,
daarom word ik niet gekwetst
en is mijn gezicht zo onbewogen als een rots,
want ik weet dat ik niet beschaamd zal staan.

Antwoordzang: Op mijn levenslange reizen

Evangelielezing

Mt 21,1-11

Intocht in Jeruzalem

₁Toen ze Jeruzalem naderden en bij Betfage op de Olijfberg kwamen, stuurde Jezus twee leerlingen eropuit ₂met de opdracht: ‘Ga naar het dorp dat daar ligt. Zodra je het binnenkomt, zul je een ezelin vinden die daar vastgebonden staat met haar veulen. Maak de dieren los en breng ze bij Me. ₃En als iemand jullie iets vraagt, antwoord dan: “De Heer heeft ze nodig.” Dan zul je ze meteen meekrijgen.’ ₄Dit is gebeurd omdat in vervulling moest gaan wat door de profeet gezegd is: ₅‘Zeg tegen vrouwe Sion: “Kijk, je koning is in aantocht, Hij is zachtmoedig en rijdt op een ezelin en op een veulen, het jong van een lastdier.”’

₆De leerlingen gingen op weg en deden wat Jezus hun had opgedragen. ₇Ze brachten de ezelin en het veulen mee, legden er mantels overheen en Jezus ging erop zitten. ₈Vanuit de menigte spreidden velen hun mantels op de weg uit, anderen braken takken van de bomen en spreidden die uit op de weg. ₉De talloze mensen die voor Hem uit liepen en achter Hem aan kwamen, riepen luidkeels: ‘Hosanna voor de Zoon van David! Gezegend Hij die komt in de naam van de Eeuwige. Hosanna in de hoogste hemel!’

₁₀Toen Hij Jeruzalem binnenging, raakte de hele stad in rep en roer. ‘Wie is die man?’ wilde men weten. ₁₁Uit de menigte werd geantwoord: ‘Dat is Jezus, de profeet uit Nazareth in Galilea.’

Acclamatie: Hij die gesproken heeft

Overweging

Dat wij niet in vertwijfeling verzinken. Wanhoop niet, ga dan als de zalm tegen de stroom in. Hoe doe je dat nou: jezelf overeind houden, Dat niet het zwarte ons grijpt, dat niet de smart ons verslindt.

Wij kunnen dat doordat wij vermoeden, weten, dat er Een is die zegt: ‘Vrees niet, ik zal jou redden. Ik ben het; jullie God’.

Dit lijkt wat Jesaja ons vandaag te leren heeft. Het evangelie-verhaal en onze voorbereidingstocht van de afgelopen weken van de Vasten geven ons dit mee: We zijn bijna thuis. Het einddoel is in zicht.

Het is vandaag als thuiskomen. Hier hebben we naar verlangd, naar uitgekeken, naar toe gewerkt. Onze pelgrimstocht naar Jeruzalem gaat zijn voltooiing bereiken.

In colleges Nieuwe Testament leerde ik zo’n 40 jaar geleden van verschillende docenten dat die verkondiging van Jezus een jarenlange pelgrimstocht was van Galilea naar Jeruzalem, een letterlijk opgaan naar Jeruzalem. Die heilige stad ligt namelijk op een berg. In de gebruiken van Jezus’ tijd gingen zijn volksgenoten verschillen keren per jaar voor de zogenaamde pelgrimsfeesten ‘op naar Jeruzalem’. Ideologisch werd dat natuurlijk ook gevoed vanuit het leven met de Psalmen, waarin dat thema ook vaak terugkomt en sommige psalmen letterlijk pelgrimsliederen zijn.

Nu trekt Jezus, voor de zoveelste keer in zijn leven Jeruzalem binnen. Maar wat is er nu anders? Is de stad zelf anders, is Jezus anders, zijn zijn volgelingen het verschil, is de verwachting rond en binnen Jeruzalem meer gespannen. Volgens de evangelieverhalen heeft Jezus voorkennis over de tegenwerking en vernederingen die hem staan.

Hier komt de Jesaja-lezing als stemmingmakende proloog erbij. De profetie van Jesaja over de lijdende dienaar van de Heer, door ons verguisd, maakt die voorkennis alvast actueel. Jesaja maakt hier een taalspel met die woorden ‘dienaar’ en ‘heer’. Jesaja heeft het over de omgang tussen De Eeuwige, de Heer, als het ware de leraar; en de dienaar, de slaaf, de leerling. De leraar draagt zorg voor de leerling en zo is er ook sprake van wederkerigheid. Als jij als leerling het moeilijk krijgt neemt je leraar het voor je op. Zorg dus dat je een relatie hebt met je leraar: een verstandhouding, een wederkerigheid.

Dat wij dan al weten dat Jezus later de kruisdood stierf – een straf voor opstandige slaven in de keiharde romeinse overheersing – is geen aanbeveling, maar een steen des aanstoots en tegelijk een extra schrijnend teken van tegenspraak. Hier schuilt volgens mij de fascinerende kern van het christelijke geloof in: om blijvend te leren omgaan met tegenstellingen. Ga maar in die spagaat staan en houd het maar uit. Zie het als een mentale uitdaging. Weet het maar volte houden. Dus nogmaals: bereid je voor, train maar, zorg dat je uithoudingsvermogen en incasseringsvermogen wat aankunnen èn blijf tegelijk vertrouwen houden in een goede afloop, een ‘veilige thuiskomst’.

Op Palmzondag bestaat de neiging de weg van Jezus naar Jeruzalem te dramatiseren. We kijken en luisteren ernaar, zijn geraakt en luisteren ‘s middags naar de Mattheüs Passion; kijken later in de week naar ‘The Passion’, maar op Palmpasen hoort het ook heel dichtbij te zijn: ook aan ons is de opdracht Jezus na te volgen: ga met hem mee, laat hem niet in de steek, neem het voor hem op, leef met hem mee, maak dat waar.

Zwaar, heftig. Ja, dat wel. Maar dat weet je vanaf nu al.
Bereid je voor – Eind in zicht!
Amen. Dat het zo mag zijn.

Geloofslied: Wat vrolijk over u geschreven staat

KLAARZETTEN BROOD EN WIJN, COLLECTE: INSTRUMENTALE MUZIEK

VOORBEDE

Liefdevolle God,
wij bidden voor wie het moeilijk vindt eigen falen onder ogen ziet
en niet weet hoe dan verder.

Voor wie geen doorgang kan vinden naar een leven voorbij deze fout,
voorbij deze angst, voorbij deze wanhoop.

Voor wie vanuit laatste moed om hulp roept:
om mensen die luisteren, die woorden geven,
die weten van de pijn en de angst en toch niet opgeven.

Laat ons zingend bidden

Acclamatie Kom adem ons open

Barmhartige God,
Wij bidden U voor allen die vastzitten in situaties van onrecht, geweld en lijden.
Voor hen die leven in oorlog en conflict.
Geef hun de kracht om vol te houden,
de moed om op te staan en de hoop op een betere toekomst.
Dat ook zij zich mogen voorbereiden op bevrijding
en open durven staan voor solidariteit,
zodat vrede en gerechtigheid mogen groeien.

Acclamatie Kom adem ons open

Genadige God,
Wij bidden U voor allen die ziek zijn,
voor wie zich gevangen voelt in hun eigen lichaam of geest.
dat zij zich gedragen weten door uw liefde.
Laat ons voorbereid zijn op genezing en vernieuwing,
om elkaar hoop te geven en nabij te blijven.

Acclamatie Kom adem ons open

Zachtmoedige God,
Wij bidden om bevrijding van alles wat ons tegenhoudt
om in vrijheid en vrede te leven.
Maak ons los van angst, bitterheid en schuldgevoel,
zodat wij in vreugde en vertrouwen uw weg kunnen gaan.
Geef ons de kracht om vergeving te vragen en te schenken,
en om open te staan voor uw liefde die ons telkens weer uitnodigt.
Dat wij mogen zijn voorbereid voor innerlijke vrijheid en kracht
om elkaar te omarmen in verbondenheid.

Acclamatie Kom adem ons open

En we denken hier aan deze tafel aan de mensen van wie we afscheid moesten nemen en koesteren wij hun namen.
Vandaag noemen wij speciaal Netty van der Put – Willemsen, die afgelopen dinsdag jarig zou zijn, zou 81 zou zijn geworden. . . en verder noemen we Mien Agterberg ….

INTENTIEKAARSJE OP TAFEL WORDT ONTSTOKEN

TAFELGEBED

Verzameld rond deze tafel,
te midden van het groen
danken wij Jou,
God van mensen,
voor het leven ons aangereikt,
voor mensen begaan met anderen,
voor de rijkdom van de natuur,
voor alles wat we mogen oogsten,
de vruchten van de aarde,
de vruchten van uw geest:
vrede, vriendelijkheid en vreugde.
Gezegend Jij,
die gesproken hebt in Jezus,
die leefde als mens onder mensen,
die opkwam voor de verstotene,
die recht deed aan elke mens,
de laatste en de eerste,
die zijn leven deelde
tot het einde toe.

Want op de laatste avond van zijn leven,
heeft Hij ons zijn lijf en ziel
voor eens en voorgoed gegeven.
In het bijzijn van zijn vrienden
heeft Hij brood genomen,
dankte voor het brood,
brak het en deelde het uit aan zijn vrienden met de woorden:
‘Neem en eet van dit brood,
dit is mijn leven, ik geef het aan jullie.’
Ook nam Hij een beker,
sprak een dankgebed,
en zei tot zijn vrienden:
‘Drink hieruit en proef van mijn liefde,
zodat mijn vreugde in jou zal zijn
en haar volheid bereikt.
Heb elkaar lief,
zoals ik jou heb lief gehad.’
Zo heeft Hij zich aan ons gegeven,
als levend brood.
Zo leeft Hij in ons midden,
als Gods levende woord.
Zo wordt zijn droom onze droom,
een visioen van vrede,
een visioen van gerechtigheid
voor elke mens hier op aarde.
In die Geest gaan wij op weg,
om te werken aan
veiligheid en geborgenheid,
vrijheid en vertrouwen,
vreugde en vrede voor iedereen,
in verbondenheid met elkaar,
in verbonden met Jezus
en zo verbonden met Jou God
en met Jouw vredelievende nabijheid.

Daarom bidden wij met de woorden die Jezus ons gaf, om met de Vader te zijn verbonden:

ONZE VADER

VREDESWENS

Geven wij elkaar een teken van vredelievendheid die alle grenzen zal overstijgen. Wenst elkaar vrede en alle goed: voor jou en jou en jou: vrede en alle goeds.

VREDESLIED: Blijf niet staren

UITNODIGING AAN DE TAFEL VAN BROOD EN WIJN
 + uitdelen van de paastakjes

Wij nodigen iedereen, hier aanwezig, uit om met ons, met elkaar te delen van zijn brood en wijn, om ons te bemoedigen op onze weg naar zijn nieuwe wereld. Weet dat je welkom bent aan de tafel van het gedeelde leven.

COMMUNIELIED: Kom en volg mij op de weg

GEBED

Goede God, wij danken, voor het samen delen, dat wij hier mogen zijn bij elkaar, voor jouw aangezicht. Wij mogen vandaag worden meegenomen in die uitdaging van samen leven met elkaar. De pelgrimstocht van ‘Bereid je voor’ nadert zijn eindedoel. Wij delen de vreugde van samen op trektocht zijn en samen thuiskomen, opdat we proberen tot het einde te gaan, met elkaar, in trouw aan elkaar. We danken dat jij ons vertrouwen sterkt. Amen.

MEDEDELINGEN

SLOTGEDACHTE

Daar sta ik dan, met mijn palmtakje. De stoet is alweer voorbij . . . Wat gaat die J^eshu nu verder doen?

In de verhalen over hem die voor hem uit gingen zag ik een grote leider, profeet, wonderdokter, herder; nu zo op dat ezeltje, met zijn leerlingen om hem heen lijkt hij groter gemaakt dan hij werkelijk is.

Ik moet denken aan zijn latere volgeling Martin Luther King, die we als strijder voor burgerrechten in de Verenigde Staten, predikant en martelaar, komende week gedenken. Ik moet denken aan de voorbije Ramadan, waarin moslim-zusters en -broeders hun innerlijke kracht en geloof een nieuwe impuls geven. Ik moet denken aan het joodse paasfeest, dat ook komende week gaat worden gevierd.

Tegelijk huiver ik bij de gedachte welke wreedheden we beleven tegen zogenaamde vijanden, tegen zwarte mensen, tegen Joden, tegen Moslims, tegen Iraniërs, tegen iemand in de buurt die zo vreemd lijkt.

Welke weg ga ik nu, met mijn palmtakje. Ik moet toch vooral trouw blijven aan mijn eigen kernwaarden? Wie volg ik? Voor wie kies ik? Verwacht ik bevrijding aan het einde van de weg? . . .

 . . . Er zal nieuw licht, nieuw leven dagen.

ZEGENWENS

Mogen wij dan dadelijk hier uit deze kerksetting gaan, onder de zegen van elkaar en van de trouwe God, Vader van Jezus van Nazareth en allen die hem volgden; dat wij gesterkt gaan van hier, in de naam van de Vader-Moeder, van de Zoon en de Goede Geest. Amen.

SLOTLIED: Als God on thuisbrengt