Voorganger Marian Veenker
Lectoren Rinus van der Heijden en Rinus van der Heijden
Cantor Machteld Terlingen
Pianist Joost Boekhoven
Openingslied: Hier wordt een huis voor God gebouwd
Welkom
Gebed
Eeuwige,
Jij die ons kent, die onze harten ziet
en die weet wat er in ons binnenste leeft,
Geef ons ogen om naar de wereld te kijken, zoals jij doet,
Ogen van liefde,
Ogen van niet oordelen
Ogen van die meer zien dan alleen het uiterlijk
In deze tijd van voorbereiding op pasen
komen wij bij jou
met onze zorgen over wat er nu in de wereld gebeurt
onze vragen over de toekomst
en ook ons verlangen naar vrede.
Raak ons aan in deze viering,
dat wij zien met jouw ogen
en leven in jouw licht.
Acclamatie: Gij die ons voor het licht gemaakt hebt
1E LEZING 1 Samuel 16, 1-13
De Eeuwige vroeg aan Samuel: ‘Hoelang blijf je nog treuren om Saul, die ik als koning an Israël verworpen heb? Kom, vul je hoorn met olie en ga voor mij naar Isaï in Bethlehem, want een van zijn zonen heb ik als koning uitgekozen.’ ‘Hoe kan ik dat nu doen?’ wierp Samuel tegen. ‘Saul zal me vermoorden als hij het hoort.’ De Eeuwige antwoordde: ‘Neem een jonge koe mee en zeg dat je bent gekomen om de Eeuwige een offer te brengen. Nodig Isaï uit voor het offermaal, dan zal ik je laten weten wat je doen moet. Wie ik je aanwijs, die moet je voor mij zalven.’
Samuel deed wat de Eeuwige had gezegd. Toen hij in Bethlehem aankwam, kwamen de oudsten van de stad hem ongerust tegemoet en vroegen: ‘Uw komst is toch geen slecht teken?’ ‘Wees gerust,’ antwoordde Samuel. ‘Ik ben gekomen om de Eeuwige een offer te brengen. Reinig u en neem met mij deel aan het offermaal.’ Ook Isaï en zijn zonen nodigde hij uit en aan hen voltrok hij persoonlijk de reiniging.
Bij hun aankomst viel zijn oog meteen op Eliab, en hij zei bij zichzelf: Hij die daar klaarstaat is vast en zeker degene die de Eeuwige wil zalven. Maar de Eeuwige zei tegen Samuel: ‘Ga niet af op zijn voorkomen en zijn rijzige gestalte. Ik heb hem afgewezen. Het gaat niet om wat de mens ziet: de mens kijkt naar het uiterlijk, maar de Eeuwige kijkt naar het hart.’ Toen riep Isaï Abinadab en stelde hem aan Samuel voor, maar die zei: ‘Ook hem heeft de Eeuwige niet gekozen.’ Isaï stelde Samma voor maar weer zei Samuel: ‘Ook hem heeft de Eeuwige niet gekozen.’ Zo stelde Isaï zijn zeven zonen aan Samuel voor maar telkens zei Samuel dat dit niet degene was die de Eeuwige gekozen had.
‘Zijn dit alle zonen die u hebt?’ vroeg hij. ‘Nee,’ antwoordde Isaï, ‘de jongste is er niet bij, die hoedt de schapen en de geiten.’ Toen zei Samuel tegen Isaï: ‘Laat hem hier komen. We beginnen niet aan de maaltijd voordat hij er is.’ Isaï liet hem halen. Het was een knappe jongen met rossig haar en sprekende ogen. En de Eeuwige zei: ‘Hem moet je zalven. Hij is het.’ Samuel nam de hoorn met olie en zalfde hem te midden van zijn broers. Van toen af aan was David doordrongen van de geest van de Eeuwige. Daarna vertrok Samuel weer naar Rama.
Lied: Wek mijn zachtheid weer
Tweede lezing: Johannes 9, 1-13
In het voorbijgaan zag Jezus iemand die al vanaf zijn geboorte blind was. Zijn leerlingen vroegen: ‘Rabbi, hoe komt het dat hij blind was toen hij geboren werd? Heeft hij zelf gezondigd of zijn ouders?’ ‘Hij niet en zijn ouders ook niet,’ was het antwoord van Jezus, ‘maar Gods werk moet door hem zichtbaar worden. Zolang het dag is, moeten we het werk doen van hem die mij gezonden heeft; straks komt de nacht en dan kan niemand iets doen. Zolang ik in de wereld ben, ben ik het licht voor de wereld.’ Na deze woorden spuwde hij op de grond. Met het speeksel maakte hij wat modder, hij streek die op de ogen van de blinde en zei tegen hem: ‘Ga naar het badhuis van Siloam en was u daar.’ (Siloam is in onze taal ‘gezondene’.) De man ging weg, waste zich, en toen hij terugkwam kon hij zien.
Zijn buren en de mensen die hem kenden als bedelaar zeiden: ‘Is dat niet de man die altijd zat te bedelen?’ De een zei: ‘Ja, die is het,’ en de ander: ‘Nee, maar hij lijkt er wel op.’ De man zelf zei: ‘Ik ben het echt.’ Toen vroegen ze: ‘Hoe zijn je ogen opengegaan?’ Hij zei: ‘Iemand die Jezus heet, maakte wat modder, streek die op mijn ogen en zei: “Ga naar Siloam om u te wassen.” Ik ging erheen, en toen ik me gewassen had kon ik zien.’ Ze vroegen: ‘Waar is die man?’ ‘Dat weet ik niet,’ zei hij. Toen namen ze de man die blind geweest was mee naar de farizeeën.
Ze drongen aan: ‘Wat heeft hij met je gedaan? Hoe heeft hij je ogen geopend?’ ‘Dat heb ik u toch al verteld,’ zei hij, ‘maar u luistert niet! Wat wilt u nog meer horen? Wilt u soms leerling van hem worden?’ Nu vielen ze tegen hem uit: ‘Je bent zelf een leerling van hem! Wij zijn leerlingen van Mozes. Van Mozes weten we dat God met hem gesproken heeft, maar van deze man weten we niet waar hij vandaan komt.’ De man antwoordde: ‘Wat vreemd dat u niet begrijpt waar hij vandaan komt, terwijl hij mijn ogen geopend heeft. We weten dat God niet naar zondaars luistert, maar wel naar iemand die vroom is en zijn wil doet. Dat de ogen van iemand die blind geboren is geopend worden – dat is nog nooit vertoond! Als die man niet van God kwam, zou hij dit toch niet hebben kunnen doen?’
Toen riepen ze: ‘Jij, sinds je geboorte een en al zonde, wil jij ons de les lezen?’ En ze joegen hem weg. Jezus hoorde dat en zocht hem op. Hij vroeg: ‘Gelooft u in de Mensenzoon?’ ‘Als ik wist wie het was, heer, zou ik in hem geloven,’ zei hij. ‘U kijkt naar hem en u spreekt met hem,’ zei Jezus. Toen zei de man: ‘Ik geloof, Heer,’ en hij boog zich voor Jezus neer. Jezus zei: ‘Ik ben in de wereld gekomen om het oordeel te vellen. Dan zullen zij die niet zien, zien en zij die zien, zullen blind worden.
Acclamatie Gehoord van mensen
Overweging – anders kijken
We hebben net twee prachtige verhalen gehoord. In beide verhalen zit een diepe boodschap over anders kijken, en hoe we soms onze meningen of vooroordelen moeten bijstellen of veranderen.
In de eerste lezing uit Samuel horen we hoe Samuel door God wordt gestuurd om een nieuwe koning te zalven. Dat is geen ongevaarlijke opdracht, want er was al een koning, namelijk Saul die eerder door God was gekozen tot koning. Samuel vreest voor zijn leven, want als Saul erachter komt dat hij een nieuwe koning gaat zalven, zou hij hem zeker vermoorden.
Maar God stelt hem gerust en zegt wat hij moet doen, namelijk met een smoesje naar Isaï gaan en zeggen dat God hem gestuurd heeft om een offer te brengen. God zal Samuel dan laten weten wie van de zonen de nieuwe koning gaat worden.
Als Samuel bij Isai thuis komt denk hij gelijk al dat hij de juiste persoon heeft gevonden: Eliab, de oudste zoon. Hij is groot en sterk, dat zal zeker de nieuwe koning zijn. Maar dan geeft God een wijze les aan Samuel: Ga niet af op het uiterlijk: de mens kijkt naar het uiterlijk, maar God kijkt naar het hart.
En zo worden alle zeven zonen aan Samuel voorgesteld. Zeven is het symbool voor volmaaktheid in de bijbel, maar zelfs de zevende zoon is niet de nieuwe koning. God werkt zo te zeggen ‘out of the box’ en kiest de achtste zoon, de jongste, die de laatste plaats had in de rangorde, een herdersjongen. Samuel moet zijn verwachtingen loslaten en helemaal vertrouwen op wat God van hem vraagt.
David is de gekozene, een eenvoudige herdersjongen. Kun je je dat voorstellen dat er in onze tijd ergens een herdersjongen tot koning wordt gekroond? Het gaat helemaal in tegen alle ‘regels’ in van verwachtingen die wij vaak ook in onze tijd nog steeds hebben over leiders en machthebbers. Het recht van de rijkste en sterkste telt nog steeds. Kijk maar naar onze wereld van vandaag…..Degenen met de grootste mond en het meeste geld trekken de macht naar zich toe. Macht die gebruikt wordt om zichzelf te verrijken, om oorlogen te beginnen en om groepen mensen uit te buiten en verdeeldheid te zaaien.
Uiterlijk en innerlijk staan in dit bijbelverhaal recht tegenover elkaar.
Dit is ook het beeld dat we vandaag in het evangelieverhaal horen.
De leerlingen merken op dat Jezus naar de blinde kijkt. Deze man is een bedelaar, iemand die aan de rand van de samenleving leeft. In die tijd geloofde men dat ziekte en beperkingen een straf waren van God; je moest dan wel iets verkeerds hebben gedaan. Deze blinde bedelaar had zelf, of zijn voorouders, iets verkeerd gedaan waardoor hij nu blind was. Jezus gooit dit geloof radicaal om: niet alleen heeft deze man niets verkeerd gedaan, maar door hem wordt Gods werk zichtbaar.
De bedelaar wordt ondervraagt door de farizeers. Ze zoeken naar bewijs dat hij liegt, dat het verhaal anders is dan ze hebben gezien en gehoord. Ze proberen eigenlijk hun gelijk te halen. Maar dat krijgen ze niet. De bedelaar herhaalt stellig en feitelijk wat er gebeurd is.
En misschien ligt daar ook voor ons vandaag de vraag.
Hoe kijken wij naar mensen? Kijken wij vooral naar wat zichtbaar is – naar uiterlijk, status, succes – of proberen wij te zien met het hart, zoals God kijkt?
De verhalen van vandaag nodigen ons uit om anders te kijken.
Om niet te snel te oordelen, niet vast te blijven zitten in onze ideeën over wie belangrijk is en wie niet. Want juist daar waar wij het misschien niet verwachten, kan God aan het werk zijn.
Zoals bij David, de eenvoudige herdersjongen.
en zoals bij de blinde man, die door Jezus wordt gezien en nieuw licht ontvangt.
Mogen ook wij leren kijken met andere ogen:
met ogen van vertrouwen, van openheid en van mededogen.
Zodat wij, in de mensen om ons heen, iets kunnen herkennen van Gods werk in deze wereld.
Geloofslied Te doen gerechtigheid
Klaarmaken tafel | collecte
Voorbeden
Goede God,
Nu wij ons voorbeiden in deze vastentijd, maak ons hart open voor de ander, dat wij niet oordelen, niet onze mening al klaar hebben staan. Open onze ogen voor de ander, dat wij mogen kijken met jouw ogen.
Stilte – acclamatie kom over ons met uw geest
Goede God,
Er gebeurt zoveel onrecht in onze wereld nu. We zien en horen van oorlogen en ellende, van machtsstrijden en groot onrecht dat mensen wordt aangedaan. Wij vragen dat ons hart niet verstard en wegkijkt, maar geef ons ogen die met liefde en mededogen kunnen kijken, ook al voelen we ons vaak machteloos.
Stilte – acclamatie kom over ons met uw geest
Goede God,
Wij bidden voor onze moslim broeders en zusters die nu ook vasten en die deze week het einde van de ramadan vieren. We bidden dat mensen van verschillende geloven elkaar blijven ontmoeten in respect, begrip en verlangen naar vrede.
Stilte – acclamatie kom over ons met uw geest
Tafelgebed
Goede God, bron van leven,
licht dat ons voorgaat,
Wij danken jou
voor deze dag,
voor de ruimte waarin wij mogen samenkomen,
voor brood en wijn,
gewone tekenen
waarin jouw nabijheid zichtbaar wordt.
Wij danken jou
dat jij ons ziet,
zoals wij hier zijn —
met wat ons bezighoudt,
met wat ons onzeker maakt,
met wat ons hoop geeft.
Jij kijkt niet zoals mensen kijken.
Jij ziet het hart.
Je ziet wat groeit in het verborgene,
wat nog kwetsbaar is,
wat nog geen woorden heeft.
Zo nodig jij ook ons uit
om te leven met open handen,
om te zien met nieuwe ogen,
om te vertrouwen op jouw nabijheid.
Die in de avond voor zijn dood
aan tafel zat met zijn vrienden,
brood nam,
zijn dank uitsprak,
het brak en deelde met de woorden:
‘neemt en eet,
dit is mijn leven,
mijn liefde voor jullie gegeven.’
Ook de beker liet Hij rondgaan:
‘Drinkt hieruit, allemaal,
dit is mijn bloedeigen leven,
dat hemel en aarde verbindt.
Denk aan mij,
wanneer je hieruit samen drinkt
in mijn naam.’
Zo gedenken wij Hem:
zijn leven van liefde,
zijn open blik,
zijn trouw tot het einde.
En wij bidden
dat zijn Geest ons blijft bezielen,
dat wij zelf brood worden voor elkaar,
en licht waar het donker is.
Laat ons leven
een teken zijn van hoop,
een tafel waaraan niemand wordt uitgesloten,
een plek waar mensen mogen opstaan
en gezien worden.
Daarom bidden wij samen:
Onze Vader…
ONZE VADER
VREDESWENS Vrede wens ik jou toe
UITNODIGING AAN DE TAFEL VAN BROOD EN WIJN
LIED Voor mensen die naamloos
SLOTGEDACHTE
Een meester ging eens met zeven leerlingen een ochtendwandeling maken, terwijl de dauw nog over het land hing. Na enige tijd brak de zon door. De dauwdruppels schitterden dat het een lieve lust was.
Bij een grote dauwdruppel liet de meester halt houden. Hij schaarde zijn leerlingen zo rondom de druppel, dat de zon erop bleef schijnen en vroeg hen toen welke kleur de druppel had. ‘Rood’, zei de eerste, ‘oranje’ de tweede, ‘geel’ de derde, ‘groen’ de vierde, ‘blauw’ de vijfde, ‘paars’ de zesde. En de zevende zei ‘violet’.
Ze stonden verbaasd over deze verschillen en aangezien ze er allen zeker van waren dat ze het goed zagen, kregen ze bijna ruzie. Toen liet de meester hen enkele keren van plaats wisselen.
En heel langzaam drong het tot hen door dat zij – ondanks de verschillen van hun waarnemingen – toch allen de waarheid hadden gesproken.
Gebed
Goede God,
We mochten weer samen delen in het
wat wij hier samen deelden
nemen wij mee in ons leven.
Laat het brood dat ons voedde
ons leren delen,
en de wijn die wij proefden
ons helpen anders te kijken —
met mildheid en aandacht
Ga met ons mee
op de weg die voor ons ligt,
en houd ons verbonden
met elkaar
ZEGENWENS
Goede God,
wij danken jou voor ons samenzijn dit uur
voor de fijne gemeenschap die we zijn
voor de steun en vriendschap die we met elkaar delen
Wees bij ons in de nieuwe week die voor ons ligt
Dat wij mogen kijken met de ogen van het hart
open, aandachtig, zonder oordeel.
Geef dat wij mensen worden
die licht doorgeven,
die ruimte scheppen,
die hoop bewaren
ook waar het moeilijk is.
En houd ons vast
in jouw vrede.
Dat vragen wij jou die wij noemen vader/moeder, zoon en heilige geest
SLOTLIED Nu wij uiteengaan