SAN SALVATORGEMEENSCHAP 22 maart 2026
Voorganger Heleen Hendrikx
Lectoren: Dorine Broekmeulen en Frans Langemeijer
mmv Melodiek olv Marcel van der Maeden
Piano: Tjeerd Korver
Beeldmontage : Franneke Hoeks
Openingslied Zomaar een dak
Welkom
Goede lentemorgen aan een ieder: vertrouwde bekenden, nieuwkomers en somskomers bij de San Salvatorgemeenschap. Welkom, wij hier samen onderweg op de vijfde zondag in de Veertigdagentijd. Goed om hier te zijn en aandacht te besteden aan onze levens- en geloofsvragen. Om ons gezamenlijk innerlijk te voeden en voor te bereiden op het komende Paasgebeuren bij het overkoepelende thema: Bereid je voor. Vandaag ‘Bereid je voor: Als de dood’.. Hoe bereid je voor op de beproevingen van de dood in je leven/ in het leven? Maakt u/ maak jij bewust ruimte om deze vragen te leven? Want “Wat je vandaag doet, maakt je morgen sterker’, heb ik onlangs ergens gelezen. In hoeverre denken en voelen wij vooruit mbt tot de dood? Als de dood zijn voor de dood? ..! De dood het liefst uitbannen? De dood heeft vele gezichten: zij komt al vroeg in een mensenleven of later, onverwachts of sluipend, als een zachte dood of een hartverscheurende, soms of veelvuldig komt de dood aan je deur kloppen. De kringloop in de natuur vertelt en leert ons dat leven, sterven en dood met elkaar verweven zijn. We zien het sterfelijke onder ogen in de dingen die voorbij gaan én in de sporen die achtergelaten zijn. Hoe te leven met de overgang die de dood met zich meebrengt: wat blijft, wat verwaait, transformeert. Gelooft u /geloof jij in leven na de dood? Een Eeuwig leven over onze grenzen heen in een Oneindigheid van licht en vrede bij voorbeeld. Vanmorgen luisteren we naar woorden en zingen ze om ons hiertoe te verhouden. Deze viering wordt muzikaal omlijst met pianospel van Tjeerd Korver en het zangwerk van Melodiek olv Marcel v d Maeden. Samen met de lectoren Dorine Broekmeulen en Frans Langemeijer ga ik voor. Bij het overstijgende Licht van de Paaskaars, en de kwetsbare vlam van de Vredeskaars wil ik u/jou uitnodigen voor dit openingsgebed.
Openingsgebed
Laten we onze handpalmen openen naar het licht en bidden God, Eeuwige, Levengevende
Jij bent altijd, de klok rond 24 uur beschikbaar
Zie ons aan en roep ons tevoorschijn
zoekend en tastend op weg
in tijden van hoop en verwachting
Ook in tijden van verlies en wanhoop
willen we gehoord en gezien worden
Ingebed in Jouw Ruimte van Zijn
Voorbij aan het zegbare
openen we de deur naar ieders Binnenste
en schijnen we licht op wat ons bezighoudt en bezielt
S t i l t e
Ene, Zegen ons met Jouw Licht
Acclamatie Dan nog
Inleiding lezingen
De lezingen van vandaag nodigen ons uit om ons te verhouden tot de vraag: Hoe bereid je voor op de beproevingen van de dood in je leven? Wat gebeurt er met je als je omringd wordt door dood en verderf, verlies, vernietiging. Wanneer en hoe komt de levensgeest en levensadem weer tot je? Kan je opleven?Dat is niet een kwestie van zomaar aan komen waaien. Ezechiël vertelt over een profetische belofte van de Levengevende. In het evangelie van Johannes mogen we mee beleven dat door toedoen van Jezus Lazarus uit de dood opstaat. Een verrijzenis verhaal voordat het verrijzenisverhaal van Jezus uit de doeken gedaan zal worden!
1e lezing Ezechiël 37,1-14
Het dode Israël wordt weer levend
Ik werd door de macht van de Eeuwige overweldigd.
De hand van de Eeuwige kwam over mij.
Zijn geest voerde mij mee en zette me neer in een dal waarvan de bodem bedekt was met botten.
De talloze botten lagen overal verspreid; ze waren helemaal uitgedroogd. Hij leidde mij er in alle richtingen doorheen en ik zag hoeveel botten er lagen en hoe dor ze waren. Hij vroeg me : ‘Mensenkind, zouden deze botten weer levend kunnen worden?’ Ik antwoordde: ‘God, dat weet U alleen! Hij zei: ’Profeteer over deze beenderen en zeg in mijn naam tot hen: dorre beenderen, luister naar wat ik te zeggen heb. Ik ga de levensgeest in u brengen en u komt weer tot leven. Ik zal jullie bedekken met pezen en vlees. Overtrekken met huid en je de levensadem geven. Zo zul je tot leven komen en weten dat ik de Levengevende ben. ‘ Ik deed wat de Levengevende mij had opgedragen. Toen ik me tot hen richtte, ontstond er een ratelend geluid. De botten bewogen en voegden zich aan elkaar. Ik zag hoe ze bedekt werden met pezen en vlees en overtrokken werden met huid. Maar er was nog geen leven in. Toen zei de Levengevende: ‘Richt je in mijn naam tot de wind. Zeg tegen de wind, mensenkind: Kom uit de vier windstreken, levensgeest en blaas in deze dode lichamen, zodat zij weer tot leven komen.!’ Ik deed wat God mij had opgedragen. De levensadem kwam in hen; zij werden weer levend en gingen staan: een onafzienbare menigte. De Levengevende zei: ‘Mensenkind. Deze botten stellen het volk van Israël voor. Want de Israëlieten beweren: onze botten zijn uitgedroogd, al onze hoop is vervlogen, het is gedaan met ons. Zeg hun daarom in mijn naam het volgende: Mijn volk, ik zal jullie graven openbreken. Ik haal jullie uit het graf van de ballingschap en breng je terug naar je eigen land. Dan zullen jullie inzien dat ik de Leven-gevende ben. Ik geef jullie mijn levensadem, je zult weer levend worden en wonen in je eigen land. Dan zul je zien dat ik doe wat ik beloofd heb.’
Tussenzang Onstilbare tonen
Evangelie: Jezus maakt Lazarus weer levend-Johannes 11,1-4 / 17-44
Als Jezus in een stad kwam, om er de mensen toe te spreken en te helpen, waren er altijd wel vrienden die hem onderdak en eten gaven. In de stad Bethanië logeerde Jezus meestal bij zijn vriend Lazarus en zijn twee zussen Maria en Martha. Op een dag hoorde Jezus dat Lazarus heel ziek was. Jezus hield veel van Lazarus en zei: ‘De ziekte van Lazarus zal niet op de dood uitlopen, wel op de eer van God en Gods Zoon.’ In plaats van meteen naar Bethanië te reizen, bleef Jezus nog twee dagen waar hij was. Toen pas vertrok hij naar Bethanië, waarvoor hij nog een paar dagen moest reizen. In de stad aangekomen, hoorde hij dat Lazarus al vier dagen begraven was. Bij Maria en Martha thuis was het een grote drukte. Veel mensen waren bij hen om ze te troosten. Toen Martha hoorde dat Jezus onderweg was, liep zij naar Jezus toe. Ze klaagde en zei: Jezus, als u eerder hier was geweest, zou Lazarus niet gestorven zijn. Zelfs nu hij dood is, kunt u aan God vragen om ons te helpen. God zal u immers alles geven wat u vraagt.’ Toen zei Jezus: ‘Je broer zal verrijzen.’ En Martha antwoordde: ‘Dat weet ik. Hij zal verrijzen op de laatste dag.’ Daarop zei Jezus: ‘Ik ben de verrijzenis. Ik ben het leven. Als je in mij gelooft, zul je leven, ook als je gestorven bent. Geloof je in mij?’ Martha zei dat ze vast geloofde dat Jezus de zoon van God was. Daarna ging ze haar zus Maria roepen. Huilend zei Maria: ’Als u eerder hier was gekomen, zou mijn broer nog leven.’ En ook Jezus huilde. Samen gingen ze naar het graf van Lazarus. Het was een graf in de rots, waar een grote steen voor lag. Jezus liet de steen weghalen. Hij bad : ‘Vader dankuwel omdat U mij altijd aanhoort, ik zeg dit ter wille van de mensen hier, opdat ze geloven dat U mij gezonden hebt. Jezus riep met luide stem: ‘Lazarus, kom naar buiten.’ Toen kwam Lazarus naar buiten. Zijn lichaam was verbonden, zoals ze het begraven hadden. Jezus zei: ’Haal het verband weg, zodat Lazarus weer kan lopen.’
Acclamatie Dat wij volstromen met levensadem
Overweging
We hebben geluisterd naar verhalen uit de bijbel over de confrontatie met de dood. Enerzijds maakt de dood stil, zij roept ook vele vragen op. Niet te bevatten. Zo groots, overrompelend kan het zijn. Enorm.. de Stilte, de breuk met hoe het was, het grote gemis van het goede vertrouwde leven, het verdriet, de tranen, de liefde, de vriendschap, de emoties over hoe het voelt en hoe het praktisch verder moet. De waardering ook om wat was, wat je in ere wilt houden, wat je blijft koesteren. De transformatie van het fysieke en tastbare naar de her-inneringen: die waar je over vertellen kunt, de feiten én die je in je hart en ziel bewaart. Wij kunnen de dood niet ontlopen. Leven met de dood, na de dood. Wat betekent dat voor u/jou?….
Voor mij is het door pijn en verdriet heen leven, met zoveel dankbaarheid ook, doorgaan en opgenomen zijn in het Oneindige geheel van voortdurende volle liefde.
De dood heeft niet het laatste woord, ook niet in beide lezingen van zojuist. Ezechiël, te midden van dood zit te prakkiseren hoe verder tussen dood en verdoemenis. Wat blijkt : er is leven na de dood; een hoopgevend houvast. Want er komt bemoediging van Godswege: dan vertrouwen in en overgave aan de Levengevende. Tevoorschijn geroepen! Ezechiël ervaart het aan den lijve. Dit is een opstandingsverhaal van mensen die opleven om te leven in je ‘eigen’ land. Het woord eigen triggert mij in wat er in de wereld nu en nog steeds gebeurt. Hoe zou dat eigen land eruitzien? Wie eigent zich wat toe??..!!
Ooit, ooit .. Mensen, mensen sta op over grenzen heen! God heeft geen toverstaf in den Hoge. Ik wil Etty Hillesum citeren, die in haar dagboek in 1942 schreef: “Het is me de laatste tijd steeds duidelijker geworden dat jij ons niet kunt helpen God, maar dat wij jou moeten helpen en door dat laatste helpen we onszelf. Mensen hebben een stukje van jou in zich, God, en dat moeten we helpen verdedigen tot het laatste toe. Ik zal je helpen, God, dat je het niet in mij begeeft.’ Etty heeft het ten einde toe geleefd. In vrede samen wonen en leven. Een groots visioen!
Terug naar het evangelie van Johannes. We hoorden over de ziekte en dood van Lazarus, waardoor de beide zussen en al hun dierbaren geheel en al in beslag genomen zijn. Maria en Martha waren als de dood .. Zij hadden al hun hoop op Jezus gesteld. Hij was hun lang verwachte redder in nood. Hij, wonderdoener had deze dood wellicht kunnen voorkomen! Waarom kwam Jezus niet eerder naar Lazarus toe? Waar bleef hij toch? Was hij zelf in gevaar? Moest hij beveiligd worden.. Daar kwam hij en Jezus deed wat een ieder intens wenste ‘dode, dode sta op’ Jezus roept Lazarus op uit het dode graf en Jezus zegt hem zijn doodskleed af te doen. Dit gebeuren is een voorafbeelding van de gebeurtenissen rond het lege graf van Jezus zelf. Niemand kon dit bevroeden. Echter door de opwekking van Lazarus werd Jezus in de ogen van de hogepriesters een nog groter gevaar. Jezus toont zich hier Mensenmens en MensenZoon; diep bewogen. Hij is zowel zeer betrokken en geraakt door verdriet vanwege Lazarus’ dood. En Hij is Een met zijn Vader. Jezus’ heeft groot vertrouwen in de opstanding en getuigt: Ik b e n de opstanding en het leven. Het is een van de wonder-verhalen van Jezus, waarin Lazarus letterlijk weer terug-komt. Het zet ons hier aan het denken. Opstaan uit de dood, van de dood, diep in mij .. na intens verdriet weer leven zien en ont-dekken. Je los maken van wat was en opstaan.. achter je laten, nieuw kijken, voelen.. voorzichtig doen: broosmoedig…Dan zal ik leven. Doorleven. Best belangrijk om daarbij geholpen te worden van Binnen en van buiten om uit de schaduw van de dood te kunnen stappen. Mogen ervaren dat het leven weer gaat stromen. Dat je weer kan uitbotten, overeind komen en groeien. Je overkomen zoals het licht in de morgen je overkomt…
Geloofslied : De steppe zal bloeien
Collecte- klaarmaken Tafel
AAN TAFEL
Voorbede
Laat ons bidden uit dankbaarheid voor al wat het leven ons gegeven heeft tot hier toe.
Laat ons bidden: dat wij in ons leven ruimte maken voor de dood, de keerzijde van liefde, dat wij haar aankijken en troost mogen ervaren door alle lijden heen.
Laat ons bidden voor wat opgeschreven staat in het intentieboek en voor wat juist nu leeft in ons binnenste met of zonder woorden
S T I L T E
Laat ons bidden om hoop en goede moed voor alle mensen van goede wil. Dat wij hoopzaaiers zijn en blijven, zorgdragend voor een liefdevol thuis, een leefbare straat en buurt, dorp en stad, land en Europa, planeet voor alles en allen.
S T I L T E
Laat ons bidden voor wie bang is voor de dood.., voor wie als de dood terneergeslagen leeft met angsten, voor wie een negatief zelfbeeld heeft, voor mensen, dieren en planten met slechte kansen voor levenswelzijn en – geluk, voor wie niet veilig kunnen leven, voor wie op de vlucht zijn voor oorlogsgeweld of natuurrampen. Voor wie leven met de treurnis van verlies en dood, vers of als een lang gedragen kleed dat je omhult. Ruimte om te leven voor ieder mensenkind.
S T I L T E
Licht voor wie wij willen gedenken. Wie ons zijn voorgegaan, voorgeleefd en niet meer onder ons zijn. Voorgoed Thuis zijn bij Jou in Jouw Oneindige Liefde, zij leven voort in onze harten en gedachten. We noemen vandaag ….
Acclamatie Gedenk ons hier bijeen onder de hoede van uw woord
Tafelgebed
Gezegend Jij,
die er bent voor ons,
die ons het goede gunt,
die ons meeneemt naar plaatsen van rust,
vrede en weldaad,
die ons op het spoor brengt van hoop en liefde,
en zich zo laat kennen,
als de Ene, genoemd: ik zal er zijn.
Gezegend Jij,
die ons vertrouwen geeft,
in tijden van duisternis en dood,
wanneer wij gaan door diepe dalen,
over wegen van verdriet en onzekerheid,
Ben Jij dan met ons, als steun en houvast,
Geef Jij ons nieuwe moed,
om bergen te beklimmen
en nieuwe uitzichten te ontdekken.
Gezegend Jij,
die zich laat zien
in de mens tussen mensen,
zoals eens, in Jezus van Nazareth,
die zich liet zien, door er te zijn
juist voor zieken en rouwenden,
voor vreemden en vervreemden,
voor verguisden en ontspoorden,
voor onderdrukten en ongezienen;
die mens, één met Jou,
die zich liet kennen door er te zijn,
puur en begaan tot het uiterste.
Zo heeft Hij zich gegeven aan het Leven zelf,
door te doen wat ondenkbaar is
trouw en vol vertrouwen in Jou:
dood en verrijzenis.
Zo Jezus ging ons voor,
toen hij met zijn vrienden voor het laatst aan tafel was
Jou dankend door brood te nemen en te delen
en door de beker door te geven
met de woorden:
deel van dit brood,
drink uit deze beker,
als teken van verbondenheid
met mij en met elkaar.
Zo zijn wij verbonden met de Ene,
die er is en blijven zal,
voor ieder van ons.
In zijn Geest willen wij leven,
brekend en delend,
vertrouwend op Jouw goedheid en liefde,
alle dagen van ons leven,
opdat ons huis, jouw huis is,
ons lichaam, jouw lichaam,
onze naam, jouw naam:
ik zal er zijn, tot in lengte van dagen.
Onze Vader verborgen
Vredesgroet
Wees niet bang, wees niet als de dood voor die ander
Maak mij een bedding van Jouw vrede Jezus, Jij hebt het ons voorgeleefd. Zie om naar wie je pad kruisen
Breng licht en troost, vrede en vreugde om te delen bemoedig diegenen die je op je levensweg tegemoet komen. Maak mij een bedding van Jouw vrede, laat mij liefde brengen in Jouw naam. Hier en overal waar je gaat en staat Geef elkaar de vredeshand en -wens.
Acclamatie Wees werktuig van vrede
BROOD EN WIJN UITDELEN
Communielied En weer zingen en nu zo zacht mogelijk
Afsluiting tafelgebed
Goed om te weten :
….
Wij zamelen deze Veertigdagentijd ook heel graag geld in voor het Busjes project in Indonesië. Dit jaar willen we jullie geldelijke steun hiervoor vragen. Te samen met de Maria parochie hier in Den Bosch sparen wij mee voor een aangepaste bus via de Stichting Vrienden Sint Marie ofwel SVSM. De geraamde kosten hiervoor zijn 15.000 euro. Gaan wij dit bedrag halen? Ik hoop dat ‘Doen wat ondenkbaar is’ dat wij zongen in het openingslied, mag zijn doen wat denkbaar is : een financiële helpende hand voor de kinderen, hun ouders én de zusters en werkers betrokken bij het Pinilih project op Centraal Java. De bus is noodzakelijk zodat de kinderen veilig vervoerd kunnen worden van huis naar de plek waar zij een zinvolle dagbesteding krijgen en weer terug naar huis. Zoals wij letterlijk en figuurlijk in beweging komen en zijn, zo kunnen wij onze diaconale bewogenheid tonen door onze geldelijke bijdrage aan het Pinilih project op Centraal Java. Onderweg naar een menswaardig bestaan …ook voor die kinderen met een of meerdere beperkingen waar op school gepaste aandacht, onderwijs en zorg gegeven wordt en waar zij individueel en/of samen kunnen spelen.
SlotgedachteUit eeuwigheid in het nu van Willigis Jager
‘Dood en geboorte zijn slechts twee kanten van dezelfde medaille. Ons leven is een opeenvolging van gelijktijdig sterven en verrijzen, zo leert de spirituele weg. Veel mensen die een spirituele weg gaan, denken dat ze het lijden kunnen ontlopen. Het lijden is een mysterie. Wie rijpen wil kan er blijkbaar niet aan ontkomen. Alle heilswegen gaan door verdriet en duisternis en leiden enkel via de afdaling in de onderwereld naar het licht. Wanneer het lijden werkelijk wordt aanvaard, houdt het op lijden te zijn in de gebruikelijke zin van het woord. De opstanding is de keerzijde van het lijden. Door de aanvaarding van het lijden ontstaat geleidelijk een diepe gelijkmoedigheid. Bij veel door lijden beproefde mensen komt dat naar buiten. Ze zijn vervuld van een grote liefde voor hun medemensen. ‘
Zegenwens
Ga gerust
in de naam van de Levengevende
Met Goede Geestkracht
In eerbied voor Moeder Aarde
Met de Zoon in je hart
Slotlied Zolang wij ademhalen
